Orzeczenie

III Ca 91 2 /15

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Miejsce
Łódź
SAOSnieruchomościzasiedzenieWysokaokręgowy
zasiedzenienieruchomośćwłasnośćposiadanieSkarb Państwadrogi krajowepostępowanie cywilnebłędy proceduralne

Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej postanowieniem z dnia 25 marca 2015 roku stwierdził, że H.W. i S.W. nabyli przez zasiedzenie z dniem 11 maja 2007 roku udziały po 12/100 części we współwłasności nieruchomości położonej we wsi Z., gmina K. Sąd Rejonowy ustalił, że wnioskodawcy zamieszkali na nieruchomości w 1977 roku, dokonali remontu i traktowali ją jak własną, nie płacąc czynszu, co pozwoliło uznać ich za samoistnych posiadaczy w złej wierze. W pozostałym zakresie wniosek oddalono. Zaskarżony postanowieniem z dnia 25 marca 2015 roku Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej w sprawie z wniosku H. W. i S. W. z udziałem Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w Ł. o zasiedzenie: 1. stwierdził, że H. W. córka T. i M. oraz S. W. syn J. i J. nabyli przez zasiedzenie z dniem 11 maja 2007 roku udziały po 12/100 (dwanaście setnych) części we współwłasności zabudowanej nieruchomości położonej we wsi Z. , gmina K. , o powierzchni 0,6095 ha, oznaczonej, jako działka numer (...) na stanowiącej integralną część orzeczenia mapie zaewidencjonowanej w Starostwie Powiatowym w R. pod numerem (...) .II. (...) , dla której to nieruchomości w IV Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej jest prowadzona księga wieczysta (...) , 2. w pozostałym zakresie oddalił wniosek, 3. przyznał ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej na rzecz radcy prawnego M. S. kwotę 3600 zł wraz z kwotą 828 zł podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powódce z urzędu, 4. pozostawił strony przy poniesionych kosztach postępowania. Skarb Państwa – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych (art. 233 § 1 i 2 k.p.c., art. 609 § 2 k.p.c., art. 610 k.p.c. w zw. z art. 510 k.p.c.) oraz materialnych (art. 336 k.c., 339 k.c., art. 172 § 1 i 2 k.c.). Sąd Okręgowy w Łodzi uznał apelację za zasadną, wskazując na istotne błędy proceduralne Sądu Rejonowego, w szczególności zaniechanie ustalenia pełnego kręgu uczestników postępowania. Podkreślono, że w sprawie o zasiedzenie nieruchomości Skarbu Państwa konieczne jest wezwanie do udziału właściwego starosty, który reprezentuje Skarb Państwa. Sąd Okręgowy wskazał również na potrzebę wyjaśnienia stanu prawnego nieruchomości sprzed daty ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji drogowej. W związku z powyższym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, uznając pozostałe zarzuty apelacji za zbędne do merytorycznej oceny w tej sytuacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kręgu uczestników w sprawach o zasiedzenie nieruchomości Skarbu Państwa, właściwa reprezentacja Skarbu Państwa przez starostę, znaczenie błędów proceduralnych w postępowaniu nieprocesowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zasiedzenia nieruchomości Skarbu Państwa i błędów proceduralnych popełnionych przez sąd pierwszej instancji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wnioskodawcy spełnili przesłanki do zasiedzenia udziałów w nieruchomości, będąc posiadaczami samoistnymi w złej wierze?

Odpowiedź sądu

Sąd Rejonowy uznał, że tak, stwierdzając zasiedzenie z dniem 11 maja 2007 roku. Sąd Okręgowy nie ocenił merytorycznie tej kwestii z powodu błędów proceduralnych.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy oparł się na fakcie zamieszkiwania wnioskodawców od 1977 roku, dokonywania remontów i traktowania nieruchomości jak własnej, mimo braku tytułu prawnego.

Czy postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia zostało przeprowadzone z poszanowaniem wymogów proceduralnych, w szczególności w zakresie ustalenia kręgu uczestników?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie było dotknięte istotnymi błędami proceduralnymi, w tym zaniechaniem ustalenia pełnego kręgu uczestników i właściwej reprezentacji Skarbu Państwa.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał na konieczność wezwania do udziału właściwego starosty jako reprezentanta Skarbu Państwa oraz na potrzebę wyjaśnienia stanu prawnego nieruchomości.

Kto jest właściwym podmiotem do reprezentowania Skarbu Państwa w postępowaniu o zasiedzenie nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwym podmiotem do reprezentowania interesów Skarbu Państwa w sprawie o zasiedzenie nieruchomości jest starosta.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na art. 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując, że interesów Skarbu Państwa nie może reprezentować inna jednostka organizacyjna, jak GDDKiA.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
H. W.osoba_fizycznawnioskodawca
S. W.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowyuczestnik
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostradinstytucjauczestnik (reprezentant Skarbu Państwa)
Starosta (...)organ_państwowyuczestnik (potencjalny reprezentant Skarbu Państwa)

Przepisy (14)

Główne

k.c. art. 172 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Dotyczy zasiedzenia nieruchomości przez samoistnego posiadacza. Sąd Rejonowy zastosował przepis, uznając upływ terminu w złej wierze.

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja samoistnego posiadacza. Sąd Rejonowy uznał wnioskodawców za samoistnych posiadaczy.

k.p.c. art. 233 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów i swobodnej oceny dowodów. Zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy.

k.p.c. art. 609 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ogłoszenia o wszczęciu postępowania. Zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy.

k.p.c. art. 610

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ustalenia kręgu uczestników. Zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy.

k.p.c. art. 510 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kręgu zainteresowanych w postępowaniu nieprocesowym. Zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy.

u.g.n. art. 11

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Określa właściwość starosty do reprezentowania Skarbu Państwa. Kluczowy przepis dla ustalenia kręgu uczestników.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.c. art. 339

Kodeks cywilny

Domniemanie dobrej wiary posiadacza. Sąd Rejonowy uznał posiadanie za złej wiary.

k.c. art. 176

Kodeks cywilny

Dotyczy doliczania okresu posiadania poprzednika. Sąd Rejonowy stwierdził brak podstaw do zastosowania.

Ustawa o zmianie ustawy - kodeks cywilny art. 10

Przepis przejściowy dotyczący zasiedzenia.

k.p.c. art. 67 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy obowiązku sądu czuwania nad należyta reprezentacją stron. Odniesienie w kontekście reprezentacji Skarbu Państwa.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o procesie w postępowaniu nieprocesowym.

u.w.l. art. 2

Ustawa o własności lokali

Definicja samodzielnego lokalu. Wzmiankowana w kontekście stanu faktycznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 609 § 2 k.p.c. i art. 510 § 2 k.p.c. poprzez zaniechanie ustalenia pełnego kręgu uczestników postępowania i wezwania do udziału właściwego organu reprezentującego Skarb Państwa (Starosty). • Naruszenie art. 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad za właściwy organ reprezentujący Skarb Państwa.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie przed Sądem I instancji dotknięte było istotnymi błędami polegającymi na dokonaniu jedynie częściowych ustaleń odnośnie stanu prawnego nieruchomości w okresie zasiedzenia i nie wyciągnięciu wniosku z ustalonego faktu, że aktualnie właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę (...) • w sprawie, której przedmiotem jest zasiedzenie nieruchomości (bądź jej udziału) uczestnikami koniecznymi jest właściciel nieruchomości oraz inne osoby, którym do nieruchomości przysługuje prawo, którym w razie stwierdzenia jej zasiedzenia może ono wygasnąć lub jego treść może zostać zmieniona (czyli podmioty przeciwko którym biegnie zasiedzenie) • interesów tych nie może reprezentować inna jednostka organizacyjna z której działalnością nie wiąże się dochodzone roszczenie.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu uczestników w sprawach o zasiedzenie nieruchomości Skarbu Państwa, właściwa reprezentacja Skarbu Państwa przez starostę, znaczenie błędów proceduralnych w postępowaniu nieprocesowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zasiedzenia nieruchomości Skarbu Państwa i błędów proceduralnych popełnionych przez sąd pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty postępowania sądowego, nawet w sprawach o zasiedzenie, gdzie błędy proceduralne mogą doprowadzić do uchylenia korzystnego dla strony orzeczenia. Podkreśla znaczenie właściwej reprezentacji Skarbu Państwa.

Błąd proceduralny uchylił zasiedzenie: dlaczego Skarb Państwa wygrał apelację?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst