III CA 905/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił apelację banku, potwierdzając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił brak dowodów na istnienie roszczenia i niezasadność zarzutów o spóźnione podniesienie zarzutu przedawnienia.
Powód - Bank S.A. - złożył apelację od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego jego powództwo o zapłatę. Bank zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych, w tym pominięcie spóźnionych zarzutów pozwanej oraz brak uznania, że pozwana przyznała roszczenie nie podnosząc zarzutów w sprzeciwie od nakazu zapłaty. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo. Podkreślono, że zarzut przedawnienia jest zarzutem prawa materialnego, który może być zgłoszony w każdym stanie sprawy, a sąd nie był zobowiązany do uznania roszczenia za przyznane, zwłaszcza gdy pozwana zakwestionowała je na rozprawie, a powód nie przedstawił wystarczających dowodów na jego istnienie.
Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa w Łodzi wyrokiem z dnia 6 marca 2017 roku oddalił powództwo Banku (...) Spółki Akcyjnej w K. przeciwko K. J. o zapłatę. Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie art. 207 § 6 k.p.c. w zw. z art. 505 35 k.p.c. poprzez niezastosowanie przepisów o pominięciu spóźnionych zarzutów pozwanej, a także naruszenie art. 230 k.p.c. poprzez brak uznania, że pozwana przyznała roszczenie, nie zgłaszając zarzutów w sprzeciwie od nakazu zapłaty. Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną. Stwierdzono, że uzasadnienie w postępowaniu uproszczonym powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku, jeśli nie przeprowadzano postępowania dowodowego, co miało miejsce w tej sprawie. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i zastosowanie prawa przez sąd pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 230 k.p.c., wskazano, że przepis ten nie daje możliwości przyjęcia prawdziwości twierdzeń strony, którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, bez uwzględnienia wyników całej rozprawy i kontradyktoryjnego charakteru procesu. Podkreślono, że brak odniesienia się do twierdzeń strony przeciwnej uzasadnia uznanie za przyznane jedynie faktów, nie zaś argumentów prawnych. W tej sprawie, mimo braku zarzutów w sprzeciwie, pozwana zakwestionowała roszczenie na rozprawie, a powód nie udowodnił jego istnienia, nie przedstawiając wystarczających dowodów (np. wyciągów bankowych potwierdzających pobranie środków). Słusznie też Sąd Rejonowy uznał, że zarzut przedawnienia, jako zarzut prawa materialnego, nie był spóźniony i mógł być zgłoszony na rozprawie. Zastosowanie art. 503 § 1 k.p.c. w zw. z art. 505 28 k.p.c. dotyczy utraty możliwości zgłaszania zarzutów, które strona jest zobowiązana zgłosić przed wdaniem się w spór, a nie innych zarzutów. Otwarcie rozprawy na nowo nie było spowodowane zgłoszonymi zarzutami, więc nie spowodowało zwłoki. W konsekwencji apelacja powoda została uznana za nieskuteczną polemikę z prawidłowymi ustaleniami i rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego, a na podstawie art. 385 k.p.c. podlegała oddaleniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia, jako zarzut prawa materialnego, nie jest spóźniony i może być skutecznie zgłoszony w każdym stanie sprawy, aż do jej prawomocnego zakończenia, w tym na rozprawie.
Uzasadnienie
Zarzut przedawnienia jest zarzutem prawa materialnego, który opiera się na określonym stanie faktycznym i jest z nim związany. W przeciwieństwie do twierdzeń faktycznych, które mogą podlegać prekluzji, zarzuty prawa materialnego mogą być podnoszone w każdym stadium postępowania. Przepisy dotyczące utraty możliwości zgłaszania zarzutów w postępowaniu upominawczym dotyczą jedynie tych zarzutów, które strona jest zobowiązana zgłosić przed wdaniem się w spór.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwana
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna | spółka | powód |
| K. J. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 207 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy pominięcia okoliczności faktycznych, zarzutów i wniosków dowodowych zgłoszonych po terminie w postępowaniu zwykłym.
k.p.c. art. 505^35
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania uproszczonego i pominięcia spóźnionych zarzutów.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uznania faktów za przyznane, jeśli strona przeciwna nie zaprzeczy.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Dotyczy ciężaru dowodu.
k.p.c. art. 503 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku zgłoszenia zarzutów w sprzeciwie od nakazu zapłaty.
k.p.c. art. 505^28
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania uproszczonego i obowiązku zgłoszenia zarzutów w sprzeciwie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut przedawnienia jako zarzut prawa materialnego może być zgłoszony w każdym stanie sprawy. Sąd nie jest zobowiązany do uznania roszczenia za przyznane na podstawie art. 230 k.p.c. bez oceny całokształtu materiału dowodowego i kontradyktoryjności procesu. Powód nie udowodnił istnienia dochodzonego roszczenia. Pozwana zakwestionowała roszczenie na rozprawie, co wykluczało jego automatyczne uznanie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 207 § 6 k.p.c. w zw. z art. 505 35 k.p.c. poprzez niezastosowanie przepisów o pominięciu spóźnionych zarzutów pozwanej. Naruszenie art. 230 k.p.c. poprzez brak uznania, że pozwana przyznała roszczenie nie podnosząc zarzutów w sprzeciwie od nakazu zapłaty.
Godne uwagi sformułowania
Samo milczenie jednej ze stron co do twierdzeń strony przeciwnej, nie może stanowić podstawy do uznania faktów za przyznane. Zastosowanie tego przepisu oznacza konieczność uwzględnienia zarówno postawy procesowej strony, jak również ostatecznych wyników postępowania dowodowego. Należy także uwzględnić kontradyktoryjny charakter procesu cywilnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wbrew twierdzeniom powoda, w okoliczności iż pozwana nie podniosła zarzutu w sprzeciwie od nakazu zapłaty, że dochodzone roszczenie nie istniało, Sąd Rejonowy nie był zobligowany do ustalenia zasadności dochodzonego roszczenia. Słusznie Sąd Rejonowy wskazał, że miarodajnym dowodem na tę okoliczność nie mógł być wyciąg z ksiąg rachunkowych banku, który nie posiada mocy dokumentu urzędowego w tej sprawie. Słusznie też przyjął Sąd Rejonowy, że zarzut przedawnienia roszczenia nie może być potraktowany jako spóźniony w rozumieniu procesowym (sprekludowany), ponieważ jest to zarzut prawa materialnego. Tym bardziej zarzut przedawnienia mógł zostać skutecznie zgłoszony na rozprawie. W postępowaniu upominawczym nie został przewidziany rygor pominięcia okoliczności faktycznych, zarzutów i wniosków dowodowych w razie ich niezgłoszenia w sprzeciwie.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu upominawczym, dopuszczalności zgłaszania zarzutu przedawnienia, stosowania art. 230 k.p.c. oraz ciężaru dowodu w sprawach o zapłatę, zwłaszcza w kontekście roszczeń bankowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego i upominawczego; interpretacja art. 230 k.p.c. jest ugruntowana w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na szczegółową analizę przepisów proceduralnych dotyczących zarzutów i dowodów w postępowaniu upominawczym oraz interpretację art. 230 k.p.c.
“Czy bank zawsze wygrywa? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy brak dowodów i spóźnione zarzuty mogą pokrzyżować plany wierzyciela.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 905/17 UZASADNIENIE Wyrokiem z 6 marca 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa w Łodzi w sprawie z powództwa (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej w K. przeciwko K. J. o zapłatę oddalił powództwo. Apelację od powyższego orzeczenia wniósł powód, zarzucając naruszenie: - art. 207 § 6 k.p.c. w zw. z art. 505 35 k.p.c. poprzez jego błędne niezastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, w sytuacji gdy pozwana wszelkie zarzuty względem żądania pozwu zgłosiła na rozprawie w dniu 27 października 2016 roku, przy czym nie zostało uprawdopodobnione przez pozwaną, iż nie zgłosiła ich w sprzeciwie od nakazu zapłaty bez swojej winy lub że zachodziły inne wyjątkowe okoliczności, zaś zgłoszenie przez pozwaną przedmiotowych zarzutów spowodowało zwłokę w postępowaniu wobec czego Sąd I instancji winien pominąć zgłoszone przez pozwaną zarzuty na rozprawie w dniu 27 października 2016 roku jako spóźnione, - art. 230 k.p.c. poprzez jego błędne niezastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy oraz brak uznania przez Sąd I instancji, iż strona pozwana nie zgłaszając zarzutów względem żądania pozwu w treści sprzeciwu od nakazu zapłaty tym samym przyznała fakt istnienia zobowiązania, jego wymagalności oraz wysokości. W oparciu o powyższe zarzuty, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku oraz uwzględnienie powództwa w całości oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje. Ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania i pozostawienie temu Sądowi Rejonowemu orzeczenia o kosztach postępowania za obie instancje. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 505 13 § 2 k.p.c. , uzasadnienie Sądu drugiej instancji w postępowaniu uproszczonym powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, jeżeli nie przeprowadzano postępowania dowodowego. Sytuacja opisana w cytowanym przepisie miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w wyniku prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, które to ustalenia Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne, jak również w następstwie bezbłędnie zastosowanych przepisów prawa materialnego. Nie ma racji skarżący, iż Sąd Rejonowy naruszył art. 230 k.p.c. poprzez jego błędne niezastosowanie w okolicznościach takich, iż strona pozwana nie zgłaszając zarzutów względem żądania pozwu w treści sprzeciwu od nakazu zapłaty przyznała fakt istnienia zobowiązania, jego wymagalność oraz wysokość. Kluczowe przy zastosowaniu art. 230 k.p.c. jest ustalenie, czy strona rzeczywiście nie miała zamiaru przeczenia. Należy nadto pamiętać, że ten przepis nie daje możliwości przyjęcia przez sąd prawdziwości każdego twierdzenia strony, któremu strona przeciwna nie zaprzeczyła. Ocena taka powinna bowiem być oparta na "wynikach całej rozprawy". Wobec tego samo milczenie jednej ze stron co do twierdzeń strony przeciwnej, nie może stanowić podstawy do uznania faktów za przyznane. (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku - I Wydział Cywilny z dnia 11 grudnia 2015 r. I ACa 839/15, L. ). Zastosowanie tego przepisu oznacza konieczność uwzględnienia zarówno postawy procesowej strony, jak również ostatecznych wyników postępowania dowodowego. Należy także uwzględnić kontradyktoryjny charakter procesu cywilnego (I CSK 551/13 wyrok SN Izba Cywilna z dnia 06.08.2014, L. ). Ponadto w świetle art. 230 KPC brak odniesienia się strony do twierdzeń strony przeciwnej uzasadniać może uznanie za przyznane tylko faktów, nie zaś argumentów lub ocen natury prawnej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wbrew twierdzeniom powoda, w okoliczności iż pozwana nie podniosła zarzutu w sprzeciwie od nakazu zapłaty, że dochodzone roszczenie nie istniało, Sąd Rejonowy nie był zobligowany do ustalenia zasadności dochodzonego roszczenia. Zwłaszcza, że pozwana na rozprawie zakwestionowała istnienie dochodzonej pozwem należności. Istotne jest, że powód nie udowodnił dochodzonego roszczenia ( art. 6 k.c. ). Powód nie przedstawił wyciągów bankowych czy innych dowodów, z których wynikałoby czy pozwana pobierała środki i w jakiej wysokości za pomocą karty kredytowej. Słusznie Sąd Rejonowy wskazał, że miarodajnym dowodem na tę okoliczność nie mógł być wyciąg z ksiąg rachunkowych banku, który nie posiada mocy dokumentu urzędowego w tej sprawie. Powód nie przedstawił żadnego dowodu wskazującego, że zadłużenie wykazane w wyciągu z ksiąg rachunkowych banku faktycznie powstało w opisanej w nim wysokości. Słusznie też przyjął Sąd Rejonowy, że zarzut przedawnienia roszczenia nie może być potraktowany jako spóźniony w rozumieniu procesowym (sprekludowany), ponieważ jest to zarzut prawa materialnego. Na gruncie kodeksu postępowania cywilnego w ogóle przyjmuje się, że zarzut prekluzji dotyczyć może jedynie twierdzeń faktycznych, nie zaś twierdzeń dotyczących prawnego znaczenia faktów, już wcześniej powołanych lub wynikających z materiału dowodowego zebranego w sprawie (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2005 r., III CZP 26/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 63 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 5 lipca 2000 r., I CKN 290/00, nie publ., z dnia 10 września 2004 r., I PK 592/03, OSNP 2005, nr 14, poz. 202, z dnia 12 maja 2005 r., V CK 556/04, OSP 2007, nr 2, poz. 15, z dnia 26 stycznia 2006 r., II CK 374/05, Biul. SN 2006, nr 5, poz. 12, z dnia 11 stycznia 2008 r., V CSK 283/06, nie publ. i z dnia 12 grudnia 2008 r., II CNP 82/08, nie publ.). Takim zarzutem jest zarzut przedawnienia, który opiera się na określonym stanie faktycznym i jest z nim związany. Może być zatem zgłoszony w każdym stanie sprawy, aż do jej prawomocnego zakończenia. Tym bardziej zarzut przedawnienia mógł zostać skutecznie zgłoszony na rozprawie. Słusznie Sąd Rejonowy uznał, że zgłoszony przez pozwaną na rozprawie zarzut co do istnienia zobowiązania i jego wysokości nie był sprekludowany. Tylko zaniechanie zgłoszenia w sprzeciwie od nakazu zapłaty zarzutów, o których mowa w art. 25 § 2, art. 1105 § 2 i § 3 k.p.c. - jako zarzutów, które strona jest zobowiązana do zgłoszenia przed wdaniem się w spór ( art. 503 § 1 k.p.c. w zw. z art. 505 28 k.p.c. ) - powoduje utratę możliwości zgłaszania ich w dalszym toku postępowania. Natomiast niepodniesienie innych zarzutów lub niewskazanie środków dowodowych czy okoliczności faktycznych podlega ogólnym regułom obowiązującym w postępowaniu zwykłym ( art. 207 § 6 k.p.c. ). W postępowaniu upominawczym nie został przewidziany rygor pominięcia okoliczności faktycznych, zarzutów i wniosków dowodowych w razie ich niezgłoszenia w sprzeciwie. (I ACa 89/10 - wyrok SA Poznań z dnia 17-02-2010 Legalis Numer 237797). Ponadto słusznie wskazał Sąd Rejonowy, że otwarcie rozprawy na nowo nie było spowodowane zgłoszonymi na rozprawie przez pozwaną zarzutami. Tym samym ich podniesienie nie spowodowało zwłoki w postępowaniu. Wobec powyższych uwag należało uznać, iż apelacja strony powodowej stanowi jedynie nieskuteczną polemikę z prawidłowymi ustaleniami i z trafnym rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego i z tych też względów nie mogła skutkować wydaniem korzystnego dla powoda rozstrzygnięcia uwzględniającego apelację. Mając na uwadze powyższe, a także zważywszy na fakt, że w postępowaniu apelacyjnym nie ujawniono okoliczności, które Sąd drugiej instancji winien wziąć pod uwagę z urzędu, apelacja podlegała oddaleniu w oparciu o art. 385 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI