III CA 893/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi wydał wyrok, w którym zasądził od pozwanej Wyższej Szkoły (...) na rzecz powódki M. U. kwotę 58.148,24 zł wraz z odsetkami oraz 8.325 zł kosztów procesu, tytułem wynagrodzenia prowizyjnego. Pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 k.c. (nieważność umowy w zakresie wynagrodzenia prowizyjnego), art. 417 k.c. (niewłaściwe zastosowanie odpowiedzialności kontraktowej) oraz art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. (błędy w ustaleniach faktycznych i ocenie dowodów). Pozwana argumentowała, że umowa była sprzeczna z prawem, a wypłacona kwota 5.000 zł stanowiła ekwiwalent rzeczywistej pracy. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Odrzucono zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, wskazując na ich nieprawidłową konstrukcję i brak wykazania rażących błędów w ocenie dowodów. Sąd podkreślił, że uzasadnienie Sądu I instancji było wystarczające do kontroli apelacyjnej. W kwestii prawa materialnego, Sąd Okręgowy stwierdził, że art. 417 k.c. nie miał zastosowania, gdyż dotyczy odpowiedzialności Skarbu Państwa. Zarzut naruszenia art. 58 k.c. również uznano za niezasadny. Sąd odwoławczy podkreślił zasadę swobody umów (art. 353¹ k.c.) i fakt, że zapis o wynagrodzeniu prowizyjnym był indywidualnie uzgodniony. Wyjaśniono, że wynagrodzenie prowizyjne miało być obliczone procentowo od kwoty dofinansowania, ale nie musiało być wypłacone z tej konkretnej kwoty, a kwestia źródeł finansowania leżała w gestii pozwanej. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. i odpowiednich przepisów o opłatach za czynności radców prawnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i uzasadnienia wyroku (art. 328 § 2 k.p.c.) w postępowaniu apelacyjnym, a także zasady swobody umów (art. 353¹ k.c.) w kontekście umów o wynagrodzenie prowizyjne.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową o pomoc w uzyskaniu dofinansowania. Interpretacja przepisów proceduralnych jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa o wynagrodzenie prowizyjne za pomoc w uzyskaniu dofinansowania, której przedmiot jest obliczany procentowo od kwoty dofinansowania, jest ważna i zgodna z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa jest ważna, a zapis o wynagrodzeniu prowizyjnym nie jest sprzeczny z prawem ani zasadami współżycia społecznego, pod warunkiem, że wynagrodzenie nie musi być wypłacone z konkretnej kwoty dofinansowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasada swobody umów pozwala na ustalenie takiego wynagrodzenia, a kwestia źródeł jego wypłaty leży w gestii pozwanej. Brak było podstaw do stwierdzenia nieważności umowy na podstawie art. 58 § 1 k.c.
Czy sąd drugiej instancji może uwzględnić zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (swobodna ocena dowodów) lub art. 328 § 2 k.p.c. (uzasadnienie wyroku) w sytuacji, gdy nie wykazano rażących błędów sądu pierwszej instancji lub kardynalnych braków uzasadnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te mogą być uwzględnione tylko w wyjątkowych okolicznościach, gdy naruszenie jest rażące lub uniemożliwia kontrolę apelacyjną. W tym przypadku zarzuty były niezasadne.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania rażącej wadliwości oceny dowodów, a naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. – kardynalnych braków uniemożliwiających kontrolę. Strona pozwana nie wykazała tych przesłanek.
Czy Sąd pierwszej instancji właściwie zastosował przepisy prawa materialnego, w tym art. 417 k.c. (odpowiedzialność Skarbu Państwa) i art. 58 k.c. (nieważność czynności prawnej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd pierwszej instancji nie naruszył tych przepisów. Art. 417 k.c. nie miał zastosowania, a zarzut nieważności umowy na podstawie art. 58 k.c. okazał się bezzasadny.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że art. 417 k.c. dotyczy odpowiedzialności Skarbu Państwa, a nie stron umowy cywilnej. Zarzut nieważności umowy z powodu sprzeczności z prawem został odrzucony, ponieważ zapis o wynagrodzeniu prowizyjnym był zgodny z zasadą swobody umów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. U. | osoba_fizyczna | powódka |
| Wyższa Szkoła (...) | instytucja | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Zapis umowny dotyczący wynagrodzenia prowizyjnego nie jest sprzeczny z prawem ani zasadami współżycia społecznego, a tym samym nie jest dotknięty bezwzględną nieważnością.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia wymaga wykazania rażącej wadliwości oceny dowodów lub oczywistego błędu, wykraczającego poza zasady logiki lub doświadczenia życiowego.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia może być usprawiedliwiony tylko w wyjątkowych okolicznościach, gdy uzasadnienie uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu sądu lub gdy prawo materialne zastosowano do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.
Pomocnicze
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Przepis ten dotyczy odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Wyraża zasadę swobody umów, zgodnie z którą strony mogą kształtować stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Dz.U. 2018 r. poz. 265 art. § 2 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r.
Podstawa prawna ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Dz.U. 2018 r. poz. 265 art. § 10 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r.
Podstawa prawna ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spełnienie przez powódkę warunków umowy dotyczących uzyskania informacji o pozytywnej ocenie wniosku aplikacyjnego i możliwości przyjęcia projektu do realizacji. • Wynagrodzenie prowizyjne miało być obliczone procentowo od kwoty dofinansowania, a nie wypłacone z tej kwoty. • Umowa była zgodna z zasadą swobody umów i nie naruszała przepisów prawa ani zasad współżycia społecznego. • Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 233 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c.) były niezasadne z powodu braku wykazania rażących błędów sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Umowa nr (...) z dnia 5 października 2015 r. w zakresie § 4 pkt 1 lit b była sprzeczna z prawem i dotknięta bezwzględną nieważnością (art. 58 § 1 k.c.). • Pozwana nie ponosi odpowiedzialności kontraktowej, ponieważ niewykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które dłużnik nie odpowiada (art. 417 k.c.). • Sąd I instancji przekroczył granice swobodnej oceny dowodów i dokonał oceny dowolnej, bezzasadnie przyjmując, że ziściły się wszystkie przesłanki do wypłaty wynagrodzenia prowizyjnego. • Wypłacona powódce kwota 5.000 zł stanowi ekwiwalent rzeczywistej pracy wykonanej przez powódkę.
Godne uwagi sformułowania
zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może być uznany za zasadny jedynie w wypadku wykazania, że ocena materiału dowodowego jest rażąco wadliwa, czy w sposób oczywisty błędna • zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. może być usprawiedliwiony tylko w wyjątkowych okolicznościach, tj. jedynie wtedy, gdy treść uzasadnienia orzeczenia sądu pierwszej instancji uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu • wynagrodzenie prowizyjne powódki miało być obliczone procentowo na podstawie kwoty przyznanego dofinansowania, jednakże nigdzie nie zostało zapisane, że to wynagrodzenia ma zostać wypłacone z kwoty otrzymanego dofinansowania. • kwestia tego, z jakich środków budżetowych pozwanej miało zostać wypłacone na rzecz powódki wynagrodzenie jest całkowicie odrębną sprawą i leżącą wyłącznie w gestii wewnątrzorganizacyjnych pozwanej.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i uzasadnienia wyroku (art. 328 § 2 k.p.c.) w postępowaniu apelacyjnym, a także zasady swobody umów (art. 353¹ k.c.) w kontekście umów o wynagrodzenie prowizyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową o pomoc w uzyskaniu dofinansowania. Interpretacja przepisów proceduralnych jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na szczegółową analizę zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych i materialnego prawa cywilnego, zwłaszcza w kontekście umów o wynagrodzenie prowizyjne.
“Czy umowa o prowizję za dofinansowanie jest ważna? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady swobody umów i kontroli apelacyjnej.”
Dane finansowe
WPS: 58 148,24 PLN
wynagrodzenie prowizyjne: 58 148,24 PLN
zwrot kosztów procesu: 8325 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego w apelacji: 2700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.