III CA 871/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-09-08
SAOSnieruchomościhipotekaŚredniaokręgowy
hipoteka przymusowaksięgi wieczystepostępowanie egzekucyjneskarbowenieruchomościwpisuchylenie wpisuodpadnięcie podstawy

Podsumowanie

Sąd Okręgowy uchylił wpis hipoteki przymusowej i oddalił wniosek o jej ustanowienie z powodu odpadnięcia podstawy prawnej wpisu.

Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu Państwa, oparty na zarządzeniach zabezpieczenia. Uczestnicy postępowania wnieśli apelację, zarzucając wadliwość tych zarządzeń. W toku postępowania apelacyjnego przedstawiono decyzje uchylające pierwotne decyzje o zabezpieczeniu i postanowienia o umorzeniu postępowania zabezpieczającego. Sąd Okręgowy, uwzględniając te nowe okoliczności i oświadczenie wnioskodawcy o wygaśnięciu zaległości, uchylił wpis hipoteki i oddalił wniosek.

Sprawa dotyczyła wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., na kwotę 464 933 zł, w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia z dnia 29 stycznia 2015 r. Sąd Rejonowy w Raciborzu utrzymał ten wpis w mocy, uznając, że spełnione zostały wymogi formalne, a ocena zasadności postępowania administracyjnego wykracza poza kognicję sądu wieczystoksięgowego. Uczestnicy postępowania wnieśli apelację, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując na wadliwość zarządzeń zabezpieczenia. W trakcie postępowania apelacyjnego uczestnicy przedstawili decyzje Dyrektora Izby Skarbowej uchylające pierwotne decyzje o zabezpieczeniu oraz postanowienia o umorzeniu postępowania zabezpieczającego. Wnioskodawca potwierdził te okoliczności, przyznając, że zaległości stanowiące podstawę wpisu wygasły i złożył wniosek o wykreślenie hipoteki. Sąd Okręgowy w Gliwicach, uwzględniając zmianę okoliczności faktycznych po wydaniu postanowienia przez Sąd Rejonowy, uznał, że podstawa wpisu hipoteki odpadła. Zgodnie z art. 386 § 1 w zw. z art. 13 § 2 kpc, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchylił wpis hipoteki przymusowej i oddalił wniosek o jej ustanowienie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd Rejonowy uznał, że analiza decyzji i samych zabezpieczeń wykracza poza ramy kognicji sądu wieczystoksięgowego, oceniając jedynie spełnienie ustawowych przesłanek formalnych.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy powołał się na ograniczony zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego wynikający z art. 626^8 § 2 kpc, uznając, że ocena merytoryczna postępowania administracyjnego jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wpisu i oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

uczestnicy postępowania

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w R.organ_państwowywnioskodawca
H. M.osoba_fizycznauczestnik postępowania
E. M.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Spółka (...)spółkapodatnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 155

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 156 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.k.w.h. art. 109 § § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 110 § pkt 5

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

k.p.c. art. 626^8 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość zarządzeń zabezpieczenia stanowiących podstawę wpisu hipoteki przymusowej. Uchylenie decyzji o zabezpieczeniu i umorzenie postępowania zabezpieczającego w postępowaniu administracyjnym. Odpadnięcie podstawy prawnej wpisu hipoteki przymusowej w związku z wygaśnięciem zaległości podatkowych.

Godne uwagi sformułowania

analiza decyzji i samych zabezpieczeń będących podstawą do wydania zarządzenia zabezpieczenia wykracza poza ramy kognicji sądu wieczystoksięgowego zmiana okoliczności zaistniała po wydaniu zaskarżonego postanowienia doprowadziła do konieczności uwzględnienia apelacji podstawa wpisu hipoteki odpadła

Skład orzekający

Mirella Szpyrka

przewodniczący

Gabriela Sobczyk

sędzia-sprawozdawca

Marcin Rak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia wpisu hipoteki przymusowej w przypadku odpadnięcia podstawy prawnej, nawet po prawomocności wpisu w pierwszej instancji, jeśli sprawa jest w toku instancji odwoławczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany okoliczności faktycznych w trakcie postępowania odwoławczego w sprawie wieczystoksięgowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest monitorowanie stanu prawnego i faktycznego w trakcie postępowania, nawet po wydaniu decyzji przez sąd niższej instancji, a także jak zmiany w postępowaniu administracyjnym wpływają na postępowanie wieczystoksięgowe.

Hipoteka przymusowa uchylona! Sąd Okręgowy stanął po stronie właścicieli nieruchomości.

Sektor

finanse

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III Ca 871/15 POSTANOWIENIE Dnia 8 września 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - SSO Mirella Szpyrka Sędziowie SO Gabriela Sobczyk (spr.) SO Marcin Rak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2015r. sprawy z wniosku Skarbu Państwa-Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. przy udziale H. M. i E. M. o wpis hipoteki przymusowej na skutek apelacji uczestników postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt Dz.Kw 1472/15 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchylić zaskarżony wpis hipoteki przymusowej z dnia 27 lutego 2015r., Dz. Kw 635/15 i wniosek oddalić. SSO Marcin Rak SSO Mirella Szpyrka SSO Gabriela Sobczyk UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 marca 2015r. Sąd Rejonowy w Raciborzu utrzymał w mocy wpis referendarza z dnia 27 lutego 2015r., Dz. Kw 635/15, a to wpis hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu państwa- Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. do kwoty 464933 zł w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia z dnia 29 stycznia 2015r. nr (...) oraz (...) . Wskazał, że uzasadniając swój wniosek wnioskodawca podał, że uczestnicy postępowania są właścicielami nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej (...) i małżonkami odpowiadającymi solidarnie za zobowiązania podatkowe. Nadto podatnik- spółka (...) w sposób trwały nie uiszcza zobowiązań o charakterze publiczno-prawnym, stale wykazuje straty w działalności, nie posiada majątku trwałego pozwalającego na spłatę obecnych i przyszłych zobowiązań, nie posiada majątku trwałego pozwalającego na spłat obecnych i przyszłych zobowiązań. Wniosek ten został uwzględniony przez referendarza, a na jego wpis uczestnicy złożyli skargę. Oceniając jej zasadność Sąd Rejonowy ustalił, że właścicielami nieruchomości na prawach ustawowej wspólności majątkowej ujawnionymi w dziale II księgi wieczystej (...) są uczestnicy postępowania. W dniu 29 stycznia 2015r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał 2 zarządzenia zabezpieczenia w celu uzyskania hipoteki przymusowej na nieruchomości wpisanej w księdze wieczystej (...) wskazując jako podstawę prawną art. 155 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji . Wskazał, ze decyzjami z dnia 9 stycznia 2015r. nr (...) i (...) dokonał zabezpieczenia zobowiązania podatkowego uczestników postępowania, a nadto że spółka (...) za której zobowiązania odpowiedzialność osobistą ponosi H. M. w sposób trwały nie uiszcza zobowiązań podatkowych, wykazuje stratę w działalności, a nadto nie posiada majątku trwałego pozwalającego na spłatę zobowiązań, co uzasadnia stwierdzenie, że zobowiązania nie zostaną spełnione. Powyższe zarządzenia zostało opatrzone w klauzulę o przyjęciu zarządzeń zabezpieczenia do wykonania. Nadto wnioskodawca wskazał sposób podziału zabezpieczenia hipotecznego na poszczególne nieruchomości. W tym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że zaskarżony wpis należy utrzymać w mocy. Wskazał na brzmienie art. 109§1i 110 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece ( t., jen,. Dz.U., z 2001r. nr 124 poz. 1361 ze zm.). wskazał, że wierzyciel przedstawił zarządzenia zabezpieczenia z dnia 29 stycznia 2015r. nr (...) oraz (...) , wydane przez uprawniony organ. Sąd Rejonowy wskazał na ograniczony zakres swej kognicji wynikający z art. 626 ( 8) §2kpc . ocenił, że zostały spełnione ustawowe wymogi dla zarządzenia zabezpieczenia określone w art. 156§1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji . Podniósł, że poza jego kognicją jest rozpoznawania zarzutów dotyczących samego toku postępowania administracyjnego, czy ewentualnej wadliwości decyzji administracyjnej, którą podnieśli skarżący w skardze. Analiza decyzji i samych zabezpieczeń będących podstawą do wydania zarządzenia zabezpieczenia wykracza poza ramy kognicji sądu wieczystoksięgowego. Z formalnoprawnego zaś punktu widzenia przedłożone zarządzenia zabezpieczenia w ocenie Sądu Rejonowego spełniają ustawowe przesłanki. Sąd Rejonowy uznał, że niezasadne są zarzuty uczestników postępowania o niedopuszczalności ustanowienia jednej hipoteki przymusowej w oparciu o kilka tytułów wykonawczych. Powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z 9.12.2009r., wskazując na jego aktualność. Apelację od tego postanowienia wnieśli uczestnicy postępowania. Wnieśli oni o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, wskazując że istnieją przesłanki do wykreślenia wpisu hipoteki i oddalenia wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. oraz nakazanie dokonania takiego wykreślenia. Zarzucili naruszenie art. 110 pkt 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez dokonania wpisu hipoteki w oparciu o zarządzenia zabezpieczenia niespełniające wymogów z art. 156§1 pkt 3,4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji . Zarzucili ponadto naruszenie art. 626 8 §2kpc poprzez błędne przyjęcie, ze weryfikacja spełniania przez przedłożone przez wierzyciela zarządzenia zabezpieczenia wymogów z art. 156§1 pkt 3,4 i 5 ustawy wykracza poza kognicję sądu wieczystoksięgowego. W toku postępowania apelacyjnego uczestnicy postępowania przedstawili decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 26 maja 2015r. nr (...) i (...) oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2.06.2015r. znak (...) oraz z dnia 8.06.2015r. znak (...) Wywiedli, że zarządzenia zabezpieczenia są wadliwe, co stwierdzono w toku instancji w postępowaniu administracyjnym, bowiem wskazanymi decyzjami zostały uchylone decyzje z 9.01.2015r. o zabezpieczeniu, a wskazanymi postanowieniami umorzono postępowanie zabezpieczające. Zatem nie istnieje podstawa prawna wpisu hipoteki przymusowej. Pismem z dnia 28 sierpnia 2015r. wnioskodawca potwierdził okoliczności wskazane przez skarżących. Podniósł, że w związku z wygaśnięciem zaległości stanowiących postawę wpisu hipoteki złożył w dniu 24 lipca 2015r. wniosek o wykreślenie wpisu hipoteki z księgi wieczystej (...) . Ponadto w związku z umorzeniem postępowania zabezpieczającego wydał postanowienia o uchyleniu dokonanych zajęć na majątku skarżących. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zmiana okoliczności zaistniała po wydaniu zaskarżonego postanowienia doprowadziła do konieczności uwzględnienia apelacji. W świetle złożonych przez uczestników postępowania dokumentów oraz oświadczenia wnioskodawcy, potwierdzającego ich stanowisko uznać należy, że podstawa wpisu hipoteki odpadła. Mimo, że wnioskodawca złożył wniosek o wykreślenie tej hipoteki, to jednak zgodnie z kolejnością wpływu wniosków Sąd Okręgowy rozpoznając apelację mógł okoliczności te uwzględnić już w niniejszym postępowaniu, skoro zaskarżony wpis hipoteki przymusowej nie stał się prawomocny. Odpadnięcie podstawy dokonanego wpisu spowodowało konieczność jego uchylenia. Jednocześnie wnioskodawca, mimo że przyznał wskazane przez uczestników postępowania okoliczności, to jednak swego wniosku o wpis hipoteki przymusowej nie cofnął. Zatem Sąd Okręgowy obowiązany był orzec o meritum niniejszej sprawy. Skoro zaś odpadła podstawa wpisu, na której wnioskodawca oparł swój wniosek, zatem wniosek należało oddalić, zgodnie z art. 626 8 §2kpc . Wskazana okoliczność była wystarczająca do uwzględnienia apelacji, zatem zbędne było odnoszenie się do pozostałych argumentów i zarzutów skarżących. Z tych powodów w oparciu o art. 386§1kpc w zw. z art. 13§2kpc orzeczono jak w sentencji. SSO Marcin Rak SSO Mirella Szpyrka SSO Gabriela Sobczyk

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę