III Ca 868/23

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2024-02-14
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
pożyczkadowód zawarcia umowyzwrot pieniędzyapelacjaocena dowodówart. 233 k.p.c.koszty postępowaniaupadłość

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda w sprawie o zapłatę, uznając, że nie udowodnił on zawarcia umowy pożyczki.

Powód, Syndyk Masy Upadłości O. R., domagał się od pozwanego K. N. zapłaty 5000 zł tytułem pożyczki. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając brak dowodów na zawarcie umowy pożyczki, co potwierdził przelew zwrotny. Powód w apelacji zarzucił naruszenie przepisów procesowych i prawa materialnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ocenę dowodów sądu pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła powództwa Syndyka Masy Upadłości O. R. przeciwko K. N. o zapłatę 5000 zł z ustawowymi odsetkami, które miały wynikać z umowy pożyczki. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej oddalił powództwo, wskazując na brak dowodów potwierdzających zawarcie umowy pożyczki. Sąd Rejonowy ustalił, że powódka przelała pozwanemu 5000 zł z tytułem "pożyczka", a pozwany niezwłocznie zwrócił tę kwotę z tym samym tytułem. Sąd Rejonowy uznał, że ciężar dowodu zawarcia umowy spoczywał na powodzie, a ten nie wykazał, aby pozwany złożył oświadczenie woli o pożyczeniu środków. Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 232 k.p.c. i art. 6 k.c. przez błędne przyjęcie, że nie udowodnił roszczenia. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po zawieszeniu postępowania w związku z ogłoszeniem upadłości powódki i podjęciu go z udziałem syndyka masy upadłości, oddalił apelację. Sąd Okręgowy podkreślił, że skuteczne zarzucenie naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania istotnych błędów logicznego rozumowania lub sprzeczności oceny z doświadczeniem życiowym, a nie tylko przedstawienia własnej oceny dowodów. Sąd Okręgowy uznał ocenę dowodów przez Sąd Rejonowy za prawidłową, wszechstronną i obiektywną, analizując zeznania stron i przedłożone potwierdzenia przelewów. Stwierdzono, że powódka nie wykazała istnienia wcześniejszych umów pożyczek, które mogłyby być podstawą do zaliczenia zwróconej kwoty. W związku z sytuacją materialną powódki, Sąd Okręgowy nie obciążył jej kosztami postępowania odwoławczego na podstawie art. 102 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, powód nie wykazał zawarcia umowy pożyczki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciężar dowodu zawarcia umowy spoczywał na powodzie. Mimo przelewu z tytułem "pożyczka", szybki zwrot tej samej kwoty z tym samym tytułem przez pozwanego, w kontekście zeznań pozwanego o braku zamiaru zawarcia umowy, świadczy o braku woli stron do nawiązania stosunku pożyczki. Powódka nie wykazała również istnienia innych, wcześniejszych umów pożyczek, które mogłyby uzasadniać ten zwrot.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwany K. N.

Strony

NazwaTypRola
Syndyk Masy Upadłości O. T. B.innepowód
K. N.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów przez sąd jest swobodna, ale musi opierać się na wszechstronnym rozważeniu materiału i uwzględniać zasady logiki oraz doświadczenia życiowego. Skuteczne zarzucenie naruszenia wymaga wykazania istotnych błędów w tym zakresie.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ciężaru dowodu.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Dotyczy ciężaru dowodu.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do nieobciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.c. art. 174 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zawieszenia postępowania w przypadku ogłoszenia upadłości strony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na zawarcie umowy pożyczki. Niezwłoczny zwrot kwoty przez pozwanego świadczy o braku zamiaru zawarcia umowy. Prawidłowa ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji. Nieskuteczność zarzutów apelacji dotyczących naruszenia art. 233 § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 232 k.p.c. i art. 6 k.c.

Godne uwagi sformułowania

Dopóki skarżący nie wykaże istotnych błędów logicznego rozumowania, sprzeczności oceny z doświadczeniem życiowym, braku wszechstronności, czy też pominięcia dowodów, które prowadzą do wniosków odmiennych, dopóty nie można uznać, iż sąd naruszył art. 233 § 1 k.p.c. Jedynie w przypadku, gdy brak jest logiki w powiązaniu wnioskowania z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo - wbrew zasadom doświadczenia życiowego - nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych, to przeprowadzona ocena dowodów może być skutecznie podważona.

Skład orzekający

Magdalena Balion - Hajduk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 233 § 1 k.p.c. w kontekście oceny dowodów, zwłaszcza w sprawach o zapłatę opartych na twierdzeniach o umowach, gdzie kluczowe są dowody na ich zawarcie i wykonanie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i nie stanowi przełomu w orzecznictwie, ale utrwala utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą ciężaru dowodu i oceny dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy dowodowe w sprawach o zapłatę, szczególnie dotyczące umów pożyczek, oraz precyzuje zasady oceny dowodów przez sąd. Jest to ciekawe dla prawników praktyków.

Czy przelew z tytułem 'pożyczka' i jego szybki zwrot wystarczą, by udowodnić zawarcie umowy? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 5000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 868/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Magdalena Balion - Hajduk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lutego 2024 r. w G. prawy z powództwa Syndyka Masy Upadłości O. T. B. przeciwko K. N. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt I C 1004/22 1. oddala apelację; 2. nie obciąża powoda kosztami postępowania odwoławczego. SSO Magdalena Balion – Hajduk Sygn. akt III Ca 868/23 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 czerwca 2023 roku Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej oddalił powództwo O. R. o zasądzenie od pozwanego K. N. 5000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 17 maja 2022 roku oraz zasądził od powódki na rzecz pozwanego 917 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Rejonowy ustalił, iż 4 stycznia 2016 roku powódka przelała na rachunek pozwanego kwotę 5000 zł. W tytule przelewu wskazała, że jest to pożyczka. 27 stycznia 2016 roku pozwany przelał na rachunek powódki kwotę 5000 zł z tytułu pożyczki. Pozwany uczynił to niezwłocznie po ustaleniu, że wskazana kwota została przelana przez powódkę na jego konto. Sąd Rejonowy wskazał, że ciężar dowodu zawarcia umowy pożyczki obciążał powódkę. Powódka nie wykazała, że strony łączyła taka umowa, nie udowodniła, że pozwany złożył oświadczenie, z którego wynikałoby, że jego wolą było pożyczenie od powódki wskazanej kwoty. Jednocześnie niezwłocznie po powzięciu wiedzy o przelewie pozwany zwrócił powódce przekazaną kwotę, co potwierdza, że nie było jego intencją zawarcie z powódką umowy pożyczki. Powódka nie wykazała również, że łączyły ją z pozwanym inne umowy pożyczek, co ewentualnie pozwoliłoby na zaliczenie wpłaconej kwoty na poczet innego zobowiązania. Powódka w apelacji zarzuciła naruszenie prawa w prawa procesowego to jest art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 232 k.p.c. i art. 6 k.c. przez błędne przyjęcie, że nie udowodniła roszczenia, w sytuacji, gdy materiał dowodowy przeczy takiemu wnioskowi. Wniosła o zmianę wyroku przez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Już po zapadnięciu wyroku przy przed sądem pierwszej instancji syndyk masy upadłości T. B. zawiadomił o ogłoszeniu upadłości O. R. jako osoby fizycznej, w związku z czym Sąd Okręgowy w Gliwicach postanowieniem z 11 października 2023 roku zawiesił postępowanie na mocy art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. zawiesił postępowanie i podjął postępowanie z udziałem syndyka masy upadłości ustanowionego dla powódki w osobie T. B. . Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania odwoławczego podkreślając, że rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji jest prawidłowe. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie mogła odnieść skutku. Odnosząc się do zarzutów apelacji dotyczących oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego - art. 233 k.p.c. należy podkreślić, że strona, która chce podważyć sędziowską ocenę dowodów nie może ograniczyć się jedynie do przedstawienia własnej oceny, nawet jeżeli jej ocena przekonywująca. Dopóki skarżący nie wykaże istotnych błędów logicznego rozumowania, sprzeczności oceny z doświadczeniem życiowym, braku wszechstronności, czy też pominięcia dowodów, które prowadzą do wniosków odmiennych, dopóty nie można uznać, iż sąd naruszył art. 233 § 1 k.p.c. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt III CK 314/05 , LEX 172176; wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 21 maja 2008 r., sygn. akt I ACa 953/07, LEX nr 4664400). Zgodnie z wyrażoną w art. 233 k.p.c. zasadą swobodnej oceny dowodów, Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, a zatem z uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów i mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Wprawdzie przewidziane w art. 233 § 1 k.p.c. kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów mogą być przedmiotem kontroli odwoławczej, jednak powołanie się na naruszenie cytowanego przepisu nie może li tylko polegać na przedstawieniu odmiennego stanu faktycznego ustalonego na podstawie własnej oceny dowodów. Skarżący może tylko wykazywać, że sąd pierwszej instancji rażąco naruszył ustanowione w powołanym przepisie zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów, a w konsekwencji naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie zebranego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Jedynie w przypadku, gdy brak jest logiki w powiązaniu wnioskowania z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo - wbrew zasadom doświadczenia życiowego - nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych, to przeprowadzona ocena dowodów może być skutecznie podważona (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2000 r. III CKN 842/98 , LEX nr 51357). Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy Sąd drugiej instancji uznał dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego za prawidłową, wszechstronną i obiektywną. W toku postępowania przed sądem pierwszej instancji przeprowadzono postępowanie dowodowe, w szczególności z zeznań powódki i pozwanego. Z zeznań stron wynika, iż łączyła je bliska relacja. Powódka miała przelewać wielokrotnie pozwanemu pieniądze, nie brała nigdy pokwitowań. W jej ocenie przelewała na rzecz pozwanego pożyczki w wysokości około 47 000 zł, czego pozwany się wypierał. Powódka zeznała, że 4 stycznia 2016 roku przelała pozwanemu pożyczkę w wysokości 5000 zł i tak kwota w jej ocenie nie została zwrócona. Dostała przelew 27 stycznia 2016 roku, ale to nie była ta pożyczka, ponieważ udzielała pożyczek różnych od 2014 roku. Pozwany pobierał od niej różne pieniądze, bo byli w związku, a pozwany borykał się z problemami finansowymi. Pozwany zeznał natomiast, iż nie zawierał z powódką umowy pożyczki. Wpłyną do niego przelew z adnotacją pożyczka i tą samą drogą zwrócił otrzymaną kwotę z adnotacją pożyczka. Innych umów nie zawierał. Pieniądze zwrócił wtedy, kiedy zorientował się, że pieniądze wpłynęły i nie pamięta okoliczności i szczegółów, bo to było kilka lat temu. Powódka ponadto przedłożyła też różne potwierdzenia przelewów, z których wynika, że przekazywała pozwanemu różne kwoty. Przelewy nosiły różne tytuły jak opłata lub wpłata, pizza- zwrot. Tylko przelew z 4 stycznia 2016 roku miał tytuł pożyczka i zwrotny od pozwanego 27 stycznia 2016 roku miał ten sam tytuł. Logicznym jest, żeby oba te przelewy ze sobą powiązać, zwłaszcza w kontekście wyżej przytoczonych zeznań pozwanego. Powódka nie wykazała, że wcześniej udzielała pożyczek, które nie zostały zwrócone. Powódka przedstawiła przelew kwoty 7000 zł z 1 czerwca 2015 roku, potem przelew, którego dotyczy niniejsze postępowanie na 5000 zł z 4 stycznia 2016 roku, a potem późniejsze, które noszą daty od 13 października 2016 roku do 17 września 2018 roku, zatem przelew zwrotny pozwanego z 27 stycznia 2016 roku z siłą rzeczy nie mógł dotyczyć tych późniejszych pożyczek. Powódka musiałaby wykazać, że zawarła z pozwanym jakąś wcześniejszą umowę pożyczki, której dotyczył przelew pozwanego z 27 stycznia 2016 roku. 1 czerwca 2015 roku powódka przelała pozwanemu kwotę 7000 zł, tylko tej kwoty w świetle przedstawionych przez powódkę dowodów mogłaby dotyczyć ta sytuacja. jak choćby to jak choćby na kwotę 7000 zł, które przelała i która nie została Powódka takiej okoliczności nie wykazała, nie wykazała iż kwota 7000 zł przelana 1 czerwca 2015 roku w ogóle stanowiła pożyczkę dla pozwanego, nie wskazała jakiego tytułu ją przelała. W świetle wskazanych okoliczności Sąd Okręgowy biorąc to wszystko pod uwagę uznał, iż rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji jest trafne. Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny dowodów, w związku z czym apelacja na mocy art. 385 k.p.c. podlegała oddaleniu. Z uwagi na sytuację materialną i życiową powódki, która korzysta ze zwolnienia od kosztów i jest w upadłości konsumenckiej Sąd nie obciążył powódki kosztami postępowania odwoławczego na podstawie art. 102 k.p.c. SSO Magdalena Balion – Hajduk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI