III CA 868/17

Sygn. akt III Ca 868/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 sierpnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Tomasz Pawlik po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2017 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) S.A. we W. przeciwko J. G. (1) o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt I C 1485/16 1. oddala apelację, 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego 135 zł (sto trzydzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. SSO Tomasz Pawlik Sygn. akt III Ca 868/17 UZASADNIENIE Powodowa spółka wniosła o zasądzenie od pozwanego J. G. (1) zamieszkałego w Z. przy ul. (...) kwoty 1.117,87 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 22 lipca 2015 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego żądania powołała się na umowę cesji wierzytelności zawartą z (...) Spółką Akcyjną V. (...) . Wskazała przy tym, że pierwotny wierzyciel zawarł z pozwanym umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych i w związku z tym pozwanemu wystawiona została polisa ubezpieczeniowa określająca w szczególności rodzaj ubezpieczenia, przedmiot ubezpieczenia, osoby ubezpieczające i ubezpieczone, datę rozpoczęcia ochrony, rocznicę polisy, wysokość składki, częstotliwość składki oraz osoby uposażone. Pozwany nie uiścił natomiast wymagalnej raty składki ubezpieczeniowej OC za okres udzielonej pozwanemu przez cedenta ochrony ubezpieczeniowej i pomimo wezwania do zapłaty zaległości te nie zostały one uregulowane. W dniu 30 września 2015 roku Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Zabrzu, uwzględniając w całości zgłoszone żądnie, wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. Nakaz ten został uznany za skutecznie doręczony pozwanemu na adres wskazany w pozwie, bowiem - wedle relacji doręczyciela - korespondencja nie została podjęta terminie, pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki. Wobec tego Referendarz stwierdził jego prawomocność, a powodowi wydany został tytuł wykonawczy – nakaz zapłaty z klauzulą wykonalności. Na tym etapie postępowania dokonano ustalenia numeru PESEL pozwanego, stwierdzając zgodność umieszczonego na klauzuli wykonalności nr (...) z imieniem i nazwiskiem pozwanego. Pozwany w piśmie procesowym z dnia 23 czerwca 2016 roku złożył wniosek o doręczenie mu nakazu zapłaty, a z ostrożności również sprzeciw od nakazu zapłaty wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wskazał, że nakaz zapłaty nigdy nie został mu skutecznie doręczony, bowiem od 1999 roku stale zamieszkuje on w G. przy ul. (...) , co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy wydruk z bazy PESEL Sad. Jednocześnie pozwany zaznaczył, że nigdy nie mieszkał pod adresem wskazanym w pozwie tj. w Z. przy ul. (...) . W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany zakwestionował to orzeczenie w całości i zgłaszając zarzut braku legitymacji biernej, wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany zaznaczył, że powództwo zostało wytoczone przeciwko niewłaściwej osobie, bowiem J. G. (1) ( PESEL (...) ) nie jest tym J. G. (1) , który zawarł umowę, co do której powódka nabyła wierzytelność. Potwierdzeniem, że to nie pozwany zaciągnął zobowiązanie, z którego wywodzone jest roszczenie, miał być numer dowodu osobistego osoby zobowiązanej niezgodny z oznaczeniem dowodu osobistego pozwanego. Wskazano też, że umowa stanowiąca podstawę roszczenia nie została dołączona do pozwu a zatem brak jest dowodu, że w ogóle doszło do zawarcia jakiejkolwiek umowy ubezpieczenia. Z ostrożności procesowej pozwany podniósł również zarzut przedawnienia roszczenia. Postanowieniem z dnia 28 września 2016 roku Sąd Rejonowy uchylił postanowienie Referendarza sądowego w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności nakazowi zapłaty. W odpowiedzi na sprzeciw powódka wskazała, że zawarła z pozwanym umowę ubezpieczenia OC Polisa nr (...) na okres od dnia 03 czerwca 2012 roku do dnia 02 czerwca 2013 roku, a dane wskazane przy zawieraniu umowy są tożsame z danym pozwanego, zatem został on właściwie określony. Do pisma pełnomocnik powódki załączył płytę CD z wykazem jednostkowych wierzytelności w formie pliku M. (...) na potwierdzenie, że wierzytelność dochodzona pozwem była przedmiotem umowy. Na dalszym etapie postępowania strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Zabrzu oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego 197 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne. W dniu 30 maja 2011 roku J. M. złożył wniosek o ubezpieczenie do (...) Spółki Akcyjnej V. (...) od odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, samochodu osobowego marki F. (...) o nr VIN (...) o numerze rejestracyjnym (...) , na okres od dnia 2 czerwca 2011 roku do dnia 2 czerwca 2012 roku. We wniosku wskazano, że dotyczy on kontynuacji polisy nr KM- (...) . Składka z tytułu ubezpieczenia wyliczona została na kwotę 1.173 złotych. Potwierdzeniem zawarcia umowy ubezpieczenia była polisa ubezpieczeniowa wystawiona na J. i M. M. o numerze KM- (...) . Następnie ubezpieczający J. M. w dniu 24 stycznia 2012 roku w C. wraz ze współwłaścicielką pojazdu M. M. sprzedali wyżej opisany samochód J. G. (2) lub G. (nazwisko na umowie nieczytelne) legitymującym się dowodem osobistym o numerze A. (...) wydanym przez Prezydenta Miasta Z. , zamieszkałemu w Z. przy ul. (...) lub 11/7 za kwotę 6.000 złotych. W związku ze sprzedażą pojazdu (...) Spółka Akcyjna V. (...) wystawiła na ubezpieczającego J. G. (1) zamieszkałego w Z. przy ul. (...) polisę wznowieniową nr KM-B- (...) -A-K1 na okres od dnia 3 czerwca 2012 roku do dnia 2 czerwca 2013 roku obejmującą ubezpieczenie OC pojazdu marki F. (...) o numerze rejestracyjnym (...) . Składka ustalona została na kwotę 839 złotych z terminem płatności do dnia 9 października 2012 roku. W dni 1 kwietnia 2015 roku (...) Spółka Akcyjna V. (...) z siedzibą w W. zawarła z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą we W. umowę sprzedaży wierzytelności. Wierzytelności będące przedmiotem przelewu zostały szczegółowo opisane w załączniku nr 3 do umowy będącym wykazem jednostkowych wierzytelności w formie pliku programu M. (...) na płycie DVD. Na podstawie tej umowy powódka nabyła między innymi wierzytelność wynikającą z wystawionej polisy nr (...) . Pismem z dnia 22 lipca 2015 roku powódka wezwała J. G. (1) zamieszkałego w Z. przy ul. (...) do zapłaty kwoty 1.117,87 złotych tytułem wierzytelności wynikającej z zawarcia umowy ubezpieczenia OC potwierdzonej polisą o numerze (...) informując jednocześnie dłużnika, że w dniu 22 lipca 2015 roku skierowany został przeciwko niemu pozew o zapłatę do Sądu Rejonowego w Zabrzu. Pozwany J. G. (1) zamieszkały w G. przy ul. (...) nigdy nie mieszkał w Z. przy ul. (...) . Nie zawierał również umowy kupna sprzedaży samochodu marki F. (...) . W okresie od 1987 roku do dnia 13 lipca 1999 roku zameldowany był w Z. przy ul. (...) , a od dnia 15 lipca 1999 roku w G. przy ul. (...) . Pozwany legitymuje się obecnie dowodem osobistym o numerze CAP (...) wydanym w dniu 25 czerwca 2015 roku przez Prezydenta Miasta G. . Poprzednio posiadał dowód osobisty o numerze (...) , wydany przez prezydenta Miasta Z. w dniu 19 lipca 2005 roku. Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił na podstawie dokumentów: wniosku o zawarcie ubezpieczenia OC k. 120, polisy nr KM- (...) k. 119, umowy „kupna – sprzedaży” z dnia 24 stycznia 2012 roku k. 123, polisy (...) k. 6, umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 1 kwietnia 2015 roku k. 8 i n., wezwania do zapłaty k. 5, jednostkowego wykazu wierzytelności na płycie CD k. 77, odpisów dowodów osobistych pozwanego k. 60 i n., wydruku z bazy PESEL Sad k. 37 i n.., wskazując , że dokumenty te nie były w toku postępowania przez żadną ze stron kwestionowane, a Sąd nie znalazł z urzędu podstaw do kwestionowania ich mocy dowodowej. Oceniając wiarygodność tych dowodów podkreślił, że przedłożona kserokopia umowy sprzedaży samochodu osobowego marki F. (...) z dnia 24 stycznia 2012 roku była w znacznej mierze nieczytelna. Mając na uwadze, że wyniki całokształtu postępowania nie wykazały zbieżności (poza nieczytelnym częściowo imieniem i nazwiskiem) pomiędzy stroną wskazaną w umowie a pozwanym, uznał, że pozwany nie zawierał tej umowy. Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy uznał powództwo za bezzasadne. W tym kontekście wskazał, że powód nie udowodnił zgłoszonego roszczenia, a zwłaszcza tego, że pozwany zawarł umowę, mającą być źródłem realizowanego zobowiązania. Przytoczył jednocześnie regulacje z art.6 k.c. i art.232 k.p.c. . Wyjaśnił też, że zgodnie z art. 31 ust.1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003 roku, Nr 124, poz. 1152 ze zmianami – w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia umowy sprzedaży stanowiącej podstawę wznowienia polisy - w razie przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego, którego posiadacz zawarł umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, na posiadacza pojazdu, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, przechodzą prawa i obowiązki poprzedniego posiadacza wynikające z tej umowy. Tymczasem z dokonanych przez Sąd ustaleń faktycznych nie wynika aby pozwany był posiadaczem, czy właścicielem ubezpieczonego samochodu, a zatem aby był on zobowiązany uiszczać składki ubezpieczeniowe z tego tytułu. O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 98 k.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania. Od opisanego wyroku apelację wniósł powód, który wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarżący zarzucił Sądowi Rejonowemu naruszenie art.65 k.p.c. w związku z art.379 pkt 2 k.p.c. poprzez prowadzenie postępowania z udziałem osoby, która nie była stroną postępowania. Podniósł też obrazę art.208 1 k.p.c. poprzez błędne określenie strony pozwanej, pomimo tego, że powód umożliwił ustalenie właściwego numeru PESEL. Powyższe miało prowadzić, w ocenie apelacji, do nierozponania istoty sprawy. W uzasadnieniu apelacji wskazano, że co prawda to nie sąd ustala ostatecznie kto występuje w sprawie w roli strony pozwanej, jednakże w sytuacji, gdy tym samym imieniem i nazwiskiem w systemie PESEL-SAD legitymuje się grupa osób, niedopuszczalne było ustalenie osoby pozwanego przez sąd bez pozyskania dodatkowych danych od powoda. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na apelację podniósł, że to powód popełnił błąd, wskazując jako pozwanego osobę, która prawdopodobnie nie istnieje, gdyż nie istnieje budynek (lokal), w którym miałaby ona zamieszkiwać. Niezależnie od tego zwrócił uwagę, że brak w systemie osoby posługującej się dowodem osobistym opisanym w umowie sprzedaży samochodu, mającej być źródłem zobowiązania. Podkreślił też, że już po wydaniu nakazu zapłaty, w toku całego dalszego postępowania, powód w kolejnych pismach procesowych podnosił, że osobą zobowiązaną jest właśnie pozwany zidentyfikowany w klauzuli wykonalności. Sąd Okręgowy zważył: Apelacja okazała się bezzasadna. Istotę zarzutów apelacji można sprowadzić do stwierdzenia, że wydanie wyroku przez Sąd I instancji było przedwczesne, gdyż J. G. (1) o nr PESEL (...) , nie był w rzeczywistości wskazaną przez powoda stroną pozwaną, a tym pozwanym była inna osoba, która powinna być dopiero zidentyfikowana na podstawie uzupełnionych ewentualnie przez powoda danych. Apelujący twierdził przy tym, w uzasadnieniu apelacji, że w systemie PESEL-SAD znajdowało się kilka zapisów dotyczących osoby o podanym imieniu i nazwisku. Zarzuty te okazały się bezzasadne. Przede wszystkim ze znajdujących się w aktach sprawy odpowiedzi systemu PESEL-SAD (k.37-39 oraz k.126-132) nie wynika, aby system ten powiązał z numerem PESEL z inna osobę o personaliach wskazanych w pozwie, poza J. G. (1) o nr PESEL (...) . Nie można zatem mówić o grupie osób występujących pod tym samym imieniem i nazwiskiem w systemie. Co prawda miejsce zamieszkania tej osoby nie było zbieżne z adresem wskazanym w pozwie, jednakże nie wykluczało to poprawności identyfikacji osoby w systemie, a rzutowało jedynie na prawidłowość doręczenia pozwanemu nakazu zapłaty. Nie można bowiem wykluczyć możliwości, iż podane w dokumencie prywatnym - umowie sprzedaży miejsce zamieszkania nie było zgłoszone we właściwym trybie administracyjnym. Niezależnie od powyższego nie można pominąć, że już po wydaniu nakazu, doręczeniu występującemu w sprawie pozwanemu odpisu pozwu i po złożeniu sprzeciwu powód podtrzymał w kolejnych pismach procesowych powództwo w stosunku do pozwanego, który był już szczegółowo zidentyfikowany jako J. G. (1) o nr PESEL (...) . W tej sytuacji nie było rzeczą Sądu poszukiwanie innych osób, a rozstrzygnięcie zasadności powództwa w stosunku do tak określonego pozwanego. Takiej oceny zasadności powództwa Sąd Rejonowy dokonał, rozstrzygając o całości zgłoszonego żądania, a zatem istota sprawy – wbrew zarzutom apelacji- została rozpoznana. Nie było więc przesłanek do uchylenie zaskarżonego wyroku z uwagi na regulację z art.386 § 4 k.p.c. . Nieporozumieniem było powoływanie się przez skarżącego na naruszenie art.65 k.p.c. w zw. z art.379 pkt 2 k.p.c. Przepisy te dotyczącą bowiem zdolności do czynności procesowych, której pozwany działający w sprawie z całą pewnością nie jest pozbawiony. Jeśli natomiast intencją powoda było pozwanie innej osoby to powinna ona ją Sadowi wyraźnie wskazać. Z tych wszystkich względów, gdy apelacja okazała się bezzasadna, na podstawie art.385 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art.98 § 1 i art.108 § 1 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 1 i § 10 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. SSO Tomasz Pawlik