III CA 864/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi Widzewa w Łodzi oddalił powództwo J. G. i P. G. o ochronę naruszonego posiadania prawa nieodpłatnego przejazdu i przechodu przez działkę drogową, na której pozwani zamontowali dwie bramy. Sąd ustalił, że powodowie są współwłaścicielami nieruchomości sąsiadującej z działką drogową, a właścicielowi działki sąsiedniej przysługuje prawo przejazdu i przechodu przez tę działkę. Pozwani, właściciele sąsiednich nieruchomości, utwardzili działkę drogową i zamontowali na niej dwie bramy przesuwne. Sąd Rejonowy uznał, że mimo montażu bram, powodowie nadal mogą korzystać z prawa przejazdu i przechodu, ponieważ bramy nie są zamykane na klucz ani kłódkę i można je otworzyć siłą własnych mięśni, co nie wymaga dużej siły fizycznej. Sąd oddalił powództwo, uznając, że nie doszło do samowolnego naruszenia posiadania. Powodowie wnieśli apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 344 § 1 k.c. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd Okręgowy uznał, że ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego były prawidłowe i kompletne, a także że sąd nie wyszedł poza dopuszczalne granice procedowania. Podkreślono, że pozwany J. Z. (wykonawca montażu bram) nie był legitymowany biernie, gdyż nie posiadał nieruchomości. Sąd Okręgowy potwierdził, że montaż bram, które można otworzyć ręcznie, nie stanowi pozbawienia posiadania prawa przejazdu i przechodu. Sąd nie badał intencji pozwanych dotyczących przyszłego zamknięcia bram, gdyż sam fakt przygotowania bram do montażu sterowanego na odległość nie stanowił jeszcze pozbawienia posiadania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że montaż bram na drodze wewnętrznej, które można otworzyć ręcznie, nie stanowi naruszenia posiadania prawa przejazdu i przechodu. Potwierdzenie ograniczonej legitymacji biernej wykonawcy prac budowlanych w sprawach posesoryjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji montażu bram na drodze wewnętrznej, gdzie kluczowe jest, że bramy nie są zamykane i można je otworzyć ręcznie. Interpretacja może być inna w przypadku bram zamykanych na klucz lub zepsutych mechanizmów otwierania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy montaż bram na działce drogowej, która stanowiła przedmiot prawa nieodpłatnego przejazdu i przechodu, stanowi samowolne naruszenie posiadania tego prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, montaż bram, które nie są zamykane na klucz i można je otworzyć siłą własnych mięśni, nie stanowi samowolnego naruszenia posiadania prawa przejazdu i przechodu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla ochrony posiadania jest istnienie samowolnego naruszenia. W tym przypadku bramy, mimo że zainstalowane, nie uniemożliwiały fizycznego przejścia ani przejazdu, ponieważ można je było otworzyć ręcznie. Brak możliwości otwarcia bramy pilotem nie był uznany za pozbawienie posiadania.
Czy wykonawca prac budowlanych (montażu bram) jest legitymowany biernie w procesie o naruszenie posiadania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonawca prac budowlanych, który zakończył zlecenie i nie posiada już nieruchomości, nie jest legitymowany biernie w procesie posesoryjnym.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym legitymacja bierna w procesie posesoryjnym przysługuje osobie, która naruszyła posiadanie i nadal posiada rzecz. Wykonawca, który jedynie zamontował bramy, a nie posiada nieruchomości, nie spełnia tych kryteriów.
Czy sąd w sprawie o naruszenie posiadania powinien badać prawo do nieruchomości czy jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd w sprawie o naruszenie posiadania powinien ograniczyć się do zbadania ostatniego stanu posiadania i faktu jego naruszenia, zgodnie z art. 478 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ograniczył zakres postępowania do kwestii posiadania, pomijając dowody dotyczące statusu prawnego działki jako drogi publicznej czy dostępu do drogi publicznej, co było zgodne z art. 478 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | powód |
| P. G. | osoba_fizyczna | powód |
| J. Z. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| P. M. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| W. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| P. M. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. O. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. S. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| R. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| D. A. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. H. | osoba_fizyczna | pozwany |
| W. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. M. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. F. | osoba_fizyczna | pozwany |
| R. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. Z. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w Ł. | spółka | inna |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 344 § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym. Do przesłanek sądowej ochrony posiadania należą: samowolne naruszenie posiadania i dochodzenie roszczenia w ciągu roku od chwili naruszenia. Czynna legitymacja w procesie o naruszenie posiadania przysługuje posiadaczowi rzeczy, niezależnie od rodzaju posiadania, zaś legitymacja bierna - osobie samowolnie naruszającej posiadanie oraz osobie, na której rzecz posiadanie zostało naruszone.
k.p.c. art. 478
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o naruszenie posiadania sąd bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty znane stronie przeciwnej albo notoryjne nie wymagają dowodu.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach, w których rozstrzygnięcie zależy od istnienia lub nieistnienia określonych faktów, sąd może dopuścić dowód na istnienie lub nieistnienie tych faktów na podstawie twierdzeń strony, że takie fakty mają lub nie mają miejsca.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach. Jednakże sąd może dopuścić dowód nie wskazany przez stronę.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a w miarę potrzeby wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest bezzasadna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak samowolnego naruszenia posiadania, ponieważ bramy można otworzyć siłą własnych mięśni. • Wykonawca montażu bram nie jest legitymowany biernie w procesie posesoryjnym, jeśli nie posiada już nieruchomości. • Zakres postępowania w sprawach o naruszenie posiadania jest ograniczony do ostatniego stanu posiadania i faktu jego naruszenia.
Odrzucone argumenty
Montaż bram stanowił pozbawienie powodów możliwości przejazdu i przechodu. • Sąd pierwszej instancji wyszedł poza dopuszczalne granice procedowania, badając prawo, a nie tylko posiadanie. • Uzasadnienie wyroku było wadliwe i nie odnosiło się do istoty sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Do przesłanek sądowej ochrony posiadania należą: samowolne naruszenie posiadania i dochodzenie roszczenia w ciągu roku od chwili naruszenia. • Roszczenie posesoryjne może być skutecznie dochodzone tylko o tyle, o ile naruszyciel ma tę rzecz w swoim ręku. • Z chwilą więc, gdy osoba, która pozbawiła posiadacza władztwa nad rzeczą, sama to władztwo utraciła, przestaje być legitymowana biernie, a wytoczone przeciw niej żądanie staje się bezprzedmiotowe. • Bramy są natomiast domykane. Do otwarcia na oścież przedmiotowych bram nie jest potrzebny klucz, pilot czy inne urządzenie. Bramy otwierają się poprzez ich przesunięcie, co nie wymaga dużej siły fizycznej z uwagi na zamontowane do ich konstrukcji wózki. • Tym samym nie doszło do naruszenia posiadania poprzez montaż tych bram, bowiem powodowie nadal mogą przechodzić, przejeżdżać przez ulicę (...) , otwierając bramy siłą własnych mięśni, w sytuacji gdyby były domknięte.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że montaż bram na drodze wewnętrznej, które można otworzyć ręcznie, nie stanowi naruszenia posiadania prawa przejazdu i przechodu. Potwierdzenie ograniczonej legitymacji biernej wykonawcy prac budowlanych w sprawach posesoryjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji montażu bram na drodze wewnętrznej, gdzie kluczowe jest, że bramy nie są zamykane i można je otworzyć ręcznie. Interpretacja może być inna w przypadku bram zamykanych na klucz lub zepsutych mechanizmów otwierania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do nieruchomości i prawa przejazdu, a rozstrzygnięcie opiera się na praktycznej ocenie możliwości korzystania z bram. Jest to ciekawe dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i nieruchomościami.
“Czy zamontowanie bram na drodze osiedlowej pozbawia prawa przejazdu? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.