III CA 861/16

Sąd Okręgowy2016-01-21
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
pożyczkakonsumentopłatyodsetki maksymalneklauzule abuzywneochrona konsumentanieważność czynności prawnej

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda w sprawie o zapłatę z umowy pożyczki, uznając zawyżone opłaty przygotowawcze i administracyjne za próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych.

Sąd Rejonowy zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3090,41 zł z odsetkami z tytułu umowy pożyczki, oddalając powództwo w pozostałej części. Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów o swobodzie umów i kwestionując zakwestionowanie przez sąd rejonowy opłat umownych. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, stwierdzając, że zawyżone opłaty przygotowawcze i administracyjne stanowiły próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych i były nieważne jako sprzeczne z ustawą.

Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2016 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi zasądził od K. E. na rzecz (...) S.A. w W. kwotę 3090,41 zł z ustawowymi odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd Rejonowy ustalił, że pozwana zawarła z (...) S.A. umowę pożyczki gotówkowej na kwotę 3.000 zł, zobowiązując się do zwrotu 4146,73 zł, w tym opłaty przygotowawczej i administracyjnej. Powód wysłał do pozwanej wezwanie do zapłaty kwoty 3923,01 zł wraz z odsetkami. Apelację od wyroku w części oddalającej powództwo złożyła strona powodowa, zarzucając naruszenie art. 353[1] k.c., 385[1] § 1 k.c., 385[2] k.c. oraz postanowień umowy pożyczki. Sąd Okręgowy oddalił apelację, wskazując, że pożyczkodawca stosuje zabieg mnożenia dodatkowych opłat i prowizji, aby obejść przepisy o odsetkach maksymalnych. Zawyżone opłaty za administrowanie pożyczką, znacznie przekraczające odsetki maksymalne, prowadzą do naruszenia interesów konsumenta i są nieważne jako sprzeczne z ustawą (art. 58 § 1 k.c.). Opłaty te miały pełnić rolę wynagrodzenia za udzielenie pożyczki, a ich uiszczenie było warunkiem zawarcia umowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie opłaty są niedopuszczalne i nieważne jako sprzeczne z ustawą, stanowią próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zawyżone opłaty przygotowawcze i administracyjne, których uiszczenie jest warunkiem zawarcia umowy, mają na celu obejście przepisów o odsetkach maksymalnych i naruszają interesy konsumenta. Są one nieważne na mocy art. 58 § 1 k.c. w związku z art. 359 § 2[1] k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

(...) S.A. w W.

Strony

NazwaTypRola
K. E.osoba_fizycznapozwana
(...) S.A. w W.spółkapowód

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 359 § § 2[1]

Kodeks cywilny

Określa maksymalną wysokość odsetek, której nie można przekroczyć, nawet poprzez inne opłaty.

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą.

Pomocnicze

k.c. art. 353[1]

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów, która nie jest absolutna i podlega ograniczeniom.

k.c. art. 385[1]

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące klauzul niedozwolonych w umowach z konsumentami.

k.c. art. 385[2]

Kodeks cywilny

Kryteria oceny niedozwolonego charakteru postanowień umownych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zawyżone opłaty przygotowawcze i administracyjne stanowią próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. Opłaty te naruszają interesy konsumenta. Postanowienia umowne dotyczące tych opłat są nieważne jako sprzeczne z ustawą.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 353[1] k.c., 385[1] § 1 k.c., 385[2] k.c. i postanowień umowy pożyczki.

Godne uwagi sformułowania

pożyczkodawca stosuje zabieg mnożenia dodatkowych opłat i prowizji próba obejścia ww. przepisu poprzez zastosowanie zawyżonych opłat za administrowanie pożyczką znacznie przekraczającej odsetki maksymalne rzeczywistej wysokości dochodzonych opłat taki zabieg prowadzi do naruszenia interesów konsumenta Zastrzeżenie takich opłat, zmierzające do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych jest niedopuszczalne jako sprzeczne z ustawą – nieważne

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o odsetkach maksymalnych w kontekście umów pożyczek konsumenckich i ocena ważności dodatkowych opłat."

Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich zawartych z przedsiębiorcami, gdzie opłaty mają charakter ukrytych kosztów przekraczających odsetki maksymalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami finansowymi, interpretując przepisy o odsetkach maksymalnych w sposób korzystny dla słabszej strony umowy.

Czy opłaty w pożyczce mogą być wyższe niż odsetki? Sąd mówi 'nie'!

Dane finansowe

WPS: 3090,41 PLN

kwota główna: 3090,41 PLN

zwrot kosztów procesu: 567 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 861/16 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2016 r. , w sprawie XVIII5170/15 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi zasądził od K. E. na rzecz (...) S.A. w W. kwotę 3090,41 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 11 czerwca 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty; oddalił powództwo w pozostałej części; nadał wyrokowi w pkt. 1 rygor natychmiastowej wykonalności; zasądził od K. E. na rzecz (...) S.A. w W. kwotę 567,- zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Rejonowy ustalił, że (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie udzielania pożyczek. W dniu 4 lutego 2015 roku pozwana – jako konsument – zawarła z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w W. – jako przedsiębiorcą – umowę pożyczki gotówkowej na okres 18 miesięcy od daty wypłaty pożyczki. Kwota na jaką opiewała umowa pożyczki wynosiła 3.000 zł. Pozwana miała zwrócić pożyczkodawcy kwotę 4146,73 zł, z czego 590 zł stanowiła opłatę przygotowawczą, a 15 zł miesięcznie opłatę administracyjną za udzielenie pożyczki . Pożyczka była rozłożona na 18 miesięcznych rat. Termin spłaty ostatniej raty przypadał na dzień 7 sierpnia 2016 roku. Pożyczka była oprocentowana w wysokości 12 % w stosunku rocznym. W dniu 11 maja 2015 roku powód wysłał do pozwanej zawiadomienie o wypowiedzeniu umowy i wezwał ją do zapłaty kwoty 3923,01 zł wraz z odsetkami. Apelację od wyroku w części oddalającej powództwo złożyła strona powodowa. Zarzuciła Sądowi Rejonowemu naruszenie art. 353 1 k.c. , 385 1 § 1 k.c. , 385 2 k.c. oraz postanowień umowy pożyczki przez zakwestionowanie zasady swobody kształtowania treści umownego stosunku zobowiązaniowego co obejmuje prawo stron do umownego uregulowania kwestii związanych z ustalaniem opłat i kosztów związanych z zawarciem umowy pożyczki oraz odpowiedzialnością za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania z umowy. W konkluzji wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez zasądzenie dodatkowo kwoty 833 zł z odsetkami, a ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w niej sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja jest bezzasadna . Zarzuty w niej postawione są chybione. Sąd Okręgowy , idąc za Sądem Rejonowym wskazuje, że pożyczkodawca stosuje zabieg mnożenia dodatkowych opłat i prowizji, względnie podwyższa ich wysokość, pomimo, że formalnie ogranicza wysokość odsetek kapitałowych do poziomu zgodnego z treścią art. 359 § 2 1 k.c. Pożyczkodawca podjął próbę obejścia ww. przepisu poprzez zastosowanie zawyżonych opłat za administrowanie pożyczką, co znajduje odzwierciedlenie w znacznie przekraczającej odsetki maksymalne rzeczywistej wysokości dochodzonych opłat. Mając na względzie, że w niniejszym przypadku mamy do czynienia z obrotem konsumenckim, taki zabieg prowadzi do naruszenia interesów konsumenta. Zastrzeżenie takich opłat, zmierzające do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych jest niedopuszczalne ( art. 359 § 2 1 k.c. ), a zatem jako sprzeczne z ustawą – nieważne ( art. 58 § 1 k.c. ). Są to normalne koszty prowadzenia przedsiębiorstwa w zakresie usług rynku finansowego i jako takie muszą być brane pod uwagę przez przedsiębiorców w ogólnym rachunku ekonomicznym. Opłaty te w rzeczywistości miały pełnić rolę wynagrodzenia dla pożyczkodawcy za udzielenie pożyczki. Za taką wykładnią przemawia w szczególności uzależnienie zawarcia umowy pożyczki od wyrażenia zgody na uiszczenie opłaty przygotowawczej i administracyjnej. Klient nie miał możliwości negocjacji umowy. Zgoda klienta na opłatę przygotowawczą oraz administracyjną była warunkiem zawarcia umowy, a kwota z tego tytułu była tym samym dodatkowym wynagrodzeniem powoda za udzielenie pożyczki. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI