III Ca 850/23

Sygn. akt III Ca 850/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 czerwca 2024 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w N. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej V. (...) w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt II C 777/22 1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: a) oddala powództwo ponad kwotę 259,72 zł (dwieście pięćdziesiąt dziewięć złotych siedemdziesiąt dwa grosze) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia 4 lutego 2022 r. do dnia zapłaty ; b) zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia po upływie tygodnia od dnia doręczenia odpisu wyroku powódce, do dnia zapłaty; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 650 zł (sześćset pięćdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w tym kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych), z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia po upływie tygodnia od dnia doręczenia odpisu wyroku powódce, do dnia zapłaty. SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Ca 850/23 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Gliwicach w wyroku z dnia 9 08 2023r. zasądził od pozwanej (...) Spółki Akcyjnej V. (...) w W. a rzecz powódki (...) Spółki z Ograniczoną Odpowiedzialnością w N. kwotę 3.259,72zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 4 02 2022r. do dnia zapłaty, oddalił powództwo w pozostałej części i orzekł o kosztach procesu. W ustalonym stanie faktycznym i we wskazanym w uzasadnieniu wyroku reżimie prawnym między innymi stwierdził, że sankcją za brak badań technicznych samochodu jest możliwość ukarania kierującego autem mandatem i możliwe jest także zatrzymanie dowody rejestracyjnego oraz skierowanie pojazdu na badania techniczne i dlatego dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenia miało „czy pojazdem można było faktycznie się poruszać, a więc czy pod kątem technicznym było to możliwe. Brak bań technicznych nie jest bowiem równoznaczny taki stanem technicznym pojazdu, który wyklucza poruszanie się nim. Pozwana ma zaś obowiązek naprawienia uszczerbku polegającego na niemożności faktycznego korzystania z uszkodzonego pojazdu. Poszkodowany przez okres 2 miesięcy korzystał z samochodu (okres męedzy utratą ważności badań a zdarzeniem,) pomimo, że pojazd nie posiadał aktualnych badań, co świadczy, że pod kątem technicznym pojazd był zdatny do użytku, a kwestia przekroczenia ważności badań technicznych wynikała z przeoczenia ich terminu , co potwierdził poszkodowany w swoich zeznaniach”. Podkreślił, że „ tylko faktyczny stan techniczny pojazduuniemożliwiający faktyczne poruszanie się nim może wyłączać odpowiedzialność ubezpieczyciela, albowiem w miejsce niesprawnego pojazdu nie przysługiwałaby możliwość wynajęcia auta zastępczego. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie doprowadziło jednak do ustalenia, aby pojazd poszkodowanego, był niezdatny do użytku. Co więcej, nawet strona pozwana nie sformułowała takich twierdzeń, ograniczając się jedynie do podniesieni, iż nie posiadał on ważnych badań technicznych. Ponadto pozwana nie wykazała, by stan techniczny pojazdu w jakkolwiek sposób przyczynił się do zaistnienia kolizji. Do wypadku doszło wyłącznie wskutek zachowania sprawcy ubezpieczonego pozwanym towarzystwie ubezpieczeń”. W konkluzji ocenił, że „poszkodowany miał prawo skorzystać z pojazdu zastępczego”. Następnie wskazał, że poszkodowany nie miał możliwości zastąpienia uszkodzonego samochodu innym pojazdem, wobec czego najem pojazdu zastępczego był zasadny w okresie od 3 12 2021r. do 4 01 2022r. (przez 30 dni) i wobec tego, że pozwana nie kwestionowała wysokości stawki za wynajem pojazdu zastępczego (100 zł brutto), w tej części uznał powództwo za w pełni uzasadnione. O należnych powódce od pozwanej odsetkach za opóźnienie w zapłacie zasądzonych należności orzekała w oparciu o regulację art. 481 § 1 i 2 k.c. a o kosztach procesu na mocy regulacji art. 100 zd. 2 k.p.c. Wyrok zaskarżyła pozwana (...) Spółka Akcyjna V. (...) w W. w części „uwzględniającej powództwo ponad kwotę 259,72 zł wraz z odsetkami” oraz orzekającej o kosztach procesu. Wnosiła o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez „obniżenie zasądzonego na rzecz powoda świadczenia do koty (...) ,72 ł wraz z odsetkami od dnia 4 lutego 2022r. i oddalenie powództwa w pozostałej części oraz zmianę rozstrzygnięcia w przedmiocie rozliczeni kosztów procesu przed Sądem Rejonowym, stosownie do wyniku sporu”. Ponadto wnosiła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanej zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, „wedle norm przepisanych”. Zarzucała, że przy ferowaniu wyroku naruszono wskazane w apelacji regulacje prawa procesowego i prawa cywilnego-materialnego w sposób w niej podany. Powódka (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w N. wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie na jej rzecz od pozwanej zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Przewodniczący w Sądzie Okręgowym w Gliwicach w zarządzeniu z dnia 27 03 2024r. zarządził rozpoznać sprawę w postępowaniu procesowym uproszczonym. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje : Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenia powódki przyjmując, że mają one źródło we wskazanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku regulacjach prawnych, a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę.. Składające się na podstawę faktyczna orzeczenia ustalenia faktyczne (zostały zawarte w motywach orzeczeni) w części dotyczą okoliczności bezspornych pomiędzy stronami a w pozostałym zakresie mają podstawę w zebranym w sprawie wiarygodnym materiale dowodowym i poza oceną zagadnienia ciężaru dowodu sprawności technicznej samochodu poszkodowanego są prawidłowe. Z tych też względów Sąd odwoławczy z poniższą modyfikacją przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji ( art. 387 § 2 1 pkt 1 k.p.c. ). Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego w swym zasadniczym zarysie dotyczącym zasad odpowiedzialności pozwanej za szkodę powstałą w majątku poszkodowanego w następstwie wynajmu samochodu zastępczego jest prawidłowa i w tym zakresie Sąd odwoławczy ocenę tę podziela ( art. 387 § 2 1 pkt 2 k.p.c. ). Na zasadach ogólnych ciążąca na pozwanej odpowiedzialność za skutki przedmiotowego wypadku drogowego rodziła po jej stronie obowiązek zapłaty poszkodowanemu odszkodowania. Jego zakres wyznacza regulacja art. 361 § 1 k.c. zgodnie z którą pozwana jest zobowiązana do zrekompensowania szkody (w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. ) będącej normalnym następstwem zdarzenia z którego szkoda wynikła. W tych ramach – jak trafnie przyjął co do zasady Sąd Rejonowy – mieści się również potencjalna szkoda powstała w majątku poszkodowanego na skutek konieczności korzystania po wypadku z samochodu zastępczego. Stosownie do przywołanej regulacji prawnej jego wynajęcie musiało jednak pozostawać w adekwatnym związku przyczynowym (powyżej) z wypadkiem, który zachodzi on tylko w sytuacji, gdyby przed wypadkiem poszkodowany mógł się poruszać swoim samochodem po drogach publicznych, co z kolei było determinowane odpowiednim, dobrym stanem technicznym tego pojazdu. Dlatego ocena stanu technicznego samochodu sprzed wypadku jest elementem zagadnienia występowania w sprawie wskazanego związku przyczynowego, stąd też ciężar wykazania tej okoliczności – zgodnie z przywołaną regulacją art. 6 - ciążył na powódce, która z jego występowania wywodziła pozytywny dla siebie skutek w postaci powstania odpowiedzialności pozwanej za szkodę powstałą w jej majątku w następstwie konieczności poniesienia przez nią kosztów wynajmu samochodu zastępczego. W sprawie jest bezsporne, że uczestniczący w wypadku pojazd poszkodowanego nie posiadał ważnych badań technicznych (ich posiadania przy zastosowaniu regulacji art. 231 k.p.c. rodziłoby uzasadnione domniemani faktyczne, że był on wtedy sprawny techniczne w stopniu uprawniającym do poruszania się nim po drogach publicznych), a w materiale sprawy brak jest innych wiarygodnych informacji dotyczących stanu technicznego samochodu poszkodowanego przed wypadkiem. W szczególności nie wynika to - co przyjął Sąd Rejonowy na skutek zastosowanego wadliwego domniemana faktycznego ( art. 231 k.p.c. ) – z faktu korzystania przez poszkodowanego przez okres 2 miesięcy z samochodu bez ważnych badań technicznych, gdyż sama fizyczna możliwość jazdy samochodem nie przesądza jeszcze o tym, że był to samochód na tyle sprawny, że można było się nim poruszać po drogach publicznych. Dlatego z podanych względów w materiale sprawy nie sposób uznać, że powstały w majątku poszkodowanego uszczerbek (spowodowany poniesieniem kosztów wynajmu samochodu zastępczego) jest normalnym następstwem uszkodzenia w wypadku pojazdu poszkodowanego, a to świetle przywołanej powyżej regulacji czyni w tej części powództwo jako niewykazane nieuzasadnionym. Nie znalazło to prawidłowego odzwierciedlenia w zaskarżonym wyroku, wobec czego apelacja jest uzasadniona, a to z kolei prowadziło do zmiany zaskarżonej części wyroku Sądu Rejonowy w sposób podany w sentencji przy zastosowaniu regulacji ar. 386 § 1 k.p.c. oraz do zmiany rozstrzygnięcia o kosztach procesu przy zastosowaniu regulacji art. 100 zd. 2 k.p.c. Reasumując zaskarżony wyrok jest wadliwy, a apelacja jest uzasadniona i dlatego orzeczono jak w sentencji w oparciu o regulację art. 386 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulację art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , biorąc pod uwagę, iż powódka uległa w całości w postępowaniu odwoławczym i dlatego powinna zwrócić pozwanej poniesione przez nią w tym postępowaniu koszt procesu. SSO Leszek Dąbek