III Ca 836/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawczyni, utrzymując w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o wpis do księgi wieczystej z powodu braku jednoznacznych dokumentów potwierdzających stan prawny nieruchomości.
Wnioskodawczyni domagała się wpisu do księgi wieczystej dotyczącego nieruchomości, w tym wykreślenia jednej działki i uzupełnienia danych innej. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, wskazując na rozbieżności w dokumentach geodezyjnych dotyczących pochodzenia działek oraz brak uwierzytelnienia jednego z wykazów zmian. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podkreślił ograniczone postępowanie dowodowe w sprawach wieczystoksięgowych i stwierdził, że sąd nie może samodzielnie rozstrzygać o prawidłowości sprzecznych dokumentów, co wymagałoby postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Sprawa dotyczyła wniosku M. B. o wpis do księgi wieczystej, obejmującego wykreślenie działki nr (...) z księgi KW (...) oraz uzupełnienie podstawy wpisu dla działki (...) w księdze KW (...) o wykaz zmian gruntowych sporządzony przez M. K. Sąd Rejonowy w Zakopanem oddalił ten wniosek, wskazując na istotne rozbieżności w dokumentacji. Stwierdzono, że istnieją dwa sprzeczne wykazy zmian gruntowych dotyczące działki (...) w obrębie (...) – jeden wykonany przez geodetę A. S., który był podstawą wpisu w KW (...), oraz drugi, późniejszy, wykonany przez M. K., z którego wynikało, że działka (...) powstała z innej parceli. Ponadto, jeden z wykazów nie był uwierzytelniony przez Starostę. Sąd Rejonowy uznał, że nie jest w stanie samodzielnie rozstrzygnąć, który wykaz jest prawidłowy, a dołączone dokumenty nie dawały podstaw do dokonania wpisu. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, rozpoznając apelację wnioskodawczyni, podzielił stanowisko Sądu Rejonowego. Podkreślono, że postępowanie wieczystoksięgowe jest sformalizowane i ograniczone do badania treści i formy wniosku oraz dołączonych dokumentów, zgodnie z art. 626^8 § 2 k.p.c. Sąd wieczystoksięgowy nie może prowadzić własnego postępowania dowodowego ani samodzielnie ustalać stanu prawnego nieruchomości, jeśli dokumenty są sprzeczne. W takiej sytuacji, aby usunąć niezgodność treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, konieczne jest wytoczenie powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Sąd Okręgowy stwierdził, że w niniejszej sprawie taka sytuacja zachodziła, a sąd wieczystoksięgowy nie był uprawniony do samodzielnego rozstrzygania o prawidłowości sprzecznych dokumentów. W związku z tym apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd wieczystoksięgowy jest ograniczony do badania treści i formy wniosku oraz dołączonych dokumentów i treści księgi wieczystej. W przypadku sprzecznych dokumentów, które nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie stanu prawnego, konieczne jest postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Uzasadnienie
Postępowanie wieczystoksięgowe ma charakter sformalizowany i ograniczone. Sąd nie może prowadzić własnego postępowania dowodowego ani samodzielnie ustalać stanu prawnego, jeśli dokumenty są sprzeczne. W takich sytuacjach konieczne jest wytoczenie powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić apelację
Strona wygrywająca
brak wskazania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 626^8 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym, ograniczając badanie do wniosku, dołączonych dokumentów i treści księgi wieczystej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 626^8 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd dokonuje wpisu na wniosek i w jego granicach.
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nie ma podstaw do stosowania w postępowaniu wieczystoksięgowym, które ma inny charakter niż postępowanie procesowe.
u.k.w.h. art. 31 § 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Dopuszcza usunięcie wadliwości wpisu, jeśli zostanie wykazana późniejszym orzeczeniem lub innym odpowiednim dokumentem, odnoszącym się do materialnoprawnej podstawy wpisu.
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Podstawa do wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
k.p.c. art. 626^13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sprostowania usterek wpisu, które nie mogą wywołać niezgodności treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczona kognicja sądu wieczystoksięgowego. Konieczność posiadania jednoznacznych i wiarygodnych dokumentów. W przypadku sprzecznych dokumentów, konieczność wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Odrzucone argumenty
Możliwość samodzielnego rozstrzygania przez sąd wieczystoksięgowy o prawidłowości sprzecznych dokumentów. Możliwość sprostowania wpisu w trybie art. 626^13 k.p.c. w sytuacji niezgodności treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie o dokonanie wpisu w księdze wieczystej jest postępowaniem sformalizowanym sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej stan prawny nie może wynikać z twierdzeń osób zainteresowanych, lecz musi być odpowiednio udowodniony - udokumentowany nie jest uprawniony do decydowania, który wykaz jest prawidłowy ograniczona kognicja sądu wieczystoksięgowego tylko powództwo z art. 10 u.k.w.h. mogłoby być instrumentem służącym do zweryfikowania zdarzeń prawnych
Skład orzekający
Zofia Klisiewicz
przewodniczący
Agnieszka Skrzekut
sprawozdawca
Katarzyna Kwilosz-Babiś
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ograniczonej kognicji sądu wieczystoksięgowego i konieczności postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w przypadku sprzecznych dokumentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności dokumentacji geodezyjnej w postępowaniu wieczystoksięgowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania wieczystoksięgowego i ograniczenia sądu w takich sprawach, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości.
“Kiedy sąd nie może wpisać danych do księgi wieczystej? Kluczowe zasady postępowania wieczystoksięgowego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 836/13 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia SO Zofia Klisiewicz Sędzia SO Agnieszka Skrzekut – sprawozdawca Sędzia SO Katarzyna Kwilosz-Babiś po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. o wpis na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 17 września 2013 r. sygn. akt Dz. Kw. (...) – (...) p o s t a n a w i a: oddalić apelację. Sygn. akt III Ca 836/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17.09.2013 r. Sąd Rejonowy w Zakopanem oddalił wniosek M. B. o wpis w Kw (...) i Kw (...) . W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, iż wnioskodawczyni domagała się wykreślenia w dziale IO Kw (...) parceli (...) i uzupełnienia w Kw (...) podstawy wpisu oznaczenia działki (...) w obr. (...) przez wpisanie jako podstawy oznaczenia wykazu zmian gruntowych sporządzonego przez M. K. z dnia 19.12.1995 r., zam. (...) Na podstawie treści Kw (...) Sąd Rejonowy ustalił, że w księdze wpisana jest działka (...) – powstała z podziału działki (...) , a wpisana pierwotnie działka (...) została odłączona z LWH (...) gm. kat. Z. . Na podstawie treści KW (...) Sąd ustalił, że księga została założona z urzędu dnia 8.02.2011 r. dla nieruchomości objętej wcześniej księgą dawną LWH (...) Gmina Z. po przeniesieniu wpisów z LWH i jego zamknięciu. W księdze tej wpisana jest parcela l.kat. (...) objęta wnioskiem wykreślenia. Na podstawie treści LWH (...) Gmina Z. , Sąd Rejonowy ustalił, że wpisem z dnia 26.02.1999 r., w sprawie Dz. Kw 646/99 , na podstawie wykazu zmian z dnia 3.11.1987 r. odłączono działkę (...) , w obr. (...) do Kw (...) (obecnie Kw (...) ). Na podstawie dołączonej do wniosku mapy z projektem podziału działki (...) w obrębie (...) i załącznika nr 2 Sąd ustalił, że dokumenty te nie opisują z jakiej parceli powstała działka (...) . Załącznik nr 2 nie zawiera części opisowej, a z części graficznej nie wynika, że działka (...) powstaje z parceli (...) . Odpis ksero wykazu zmian wykonanego przez M. K. z dnia 19.12.1995 r. zam. (...) nie został uwierzytelniony przez Starostę (...) i nie jest dokumentem mogącym stanowić podstawę wpisów w księgach wieczystych. Nadto istnieją dwa wykazy zmian dotyczące działki (...) w obr. (...) - jeden wykonany wcześniej przez geodetę A. S. L.ks.zam. (...) będący podstawą oznaczenia działki (...) w obrębie (...) znajdujący się w aktach Kw (...) , z którego wynika, że działka (...) została utworzona z parceli (...) i drugi wykonany później przez M. K. , z którego wynika, że działka (...) w obr. (...) została utworzona z parceli (...) . Sąd Rejonowy wskazał, iż nie jest uprawniony do decydowania, który wykaz jest prawidłowy. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez M. B. apelacją, w której domagała się sprostowania i uzupełnienia zapisów w KW (...) dot. nieruchomości C. nr (...) w Z. – dz. ew. (...) w obr. (...) w Z. . Apelująca nie podzieliła wniosków prawnych Sądu Rejonowego podnosząc, iż pomimo rozbieżności w treści dokumentów zalegających w księgach wieczystych, stanowiły one podstawę wpisów. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie o dokonanie wpisu w księdze wieczystej jest postępowaniem sformalizowanym. Nie ma podstaw do stosowania przez sąd wieczystoksięgowy art. 316 § 1 k.p.c. , który umożliwia i nakazuje sądowi rozpoznającemu sprawy w procesie ocenę całokształtu rzeczy przed wydaniem wyroku. Szczególne unormowanie zawarte w art. 626 8 k.p.c. zawiera pełną regulację postępowania wieczystoksięgowego, nie tylko postępowania dowodowego, ale także podstaw orzekania. Zgodnie z treścią art. 626 8 § 2 k.p.c. Sąd dokonuje wpisu na wniosek i w jego granicach. Rozpoznając wniosek o wpis, sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Wymieniony przepis określa zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym i ogranicza badanie sprawy do okoliczności przytoczonych we wniosku, legitymacji wnioskodawcy, wymogów formalnych wniosku oraz dokumentów stanowiących załączniki do wniosku i treści księgi wieczystej. Analiza art. 244-257 k.p.c. oraz art. 31 i art. 32 u.k.w.h, zwłaszcza zawartego w ust. 2 art. 32 sformułowania, że stan prawny, jaki ma być w księdze wieczystej ujawniony, musi być wykazany, daje podstawę do wniosku, że chodzi o dokument świadczący o istnieniu pewnego stanu prawnego. Oznacza to, że stan ten nie może wynikać z twierdzeń osób zainteresowanych, lecz musi być odpowiednio udowodniony - udokumentowany. Jak trafnie ustalił Sąd Rejonowy, istnieją dwa wykazy zmian dotyczące działki (...) w obr. (...) . Jeden został wykonany wcześniej przez geodetę A. S. L.ks.zam. (...) i był podstawą oznaczenia działki (...) , w obrębie (...) Wykaz ten znajduje się w aktach Kw (...) Wynika z niego, że działka (...) została utworzona z parceli (...) . Natomiast drugi wykaz został wykonany później przez M. K. . Wynika z niego, że działka (...) , w obr. (...) została utworzona z parceli (...) . Powyższa sytuacja faktyczna nie dawała podstaw do uwzględnienia wniosku o sprostowanie wpisu. Przepis art. 31 ust. 2 u.k.w.h. dopuszcza usunięcie wadliwości wpisu w wypadku, gdy ta wadliwość zostanie wykazana późniejszym orzeczeniem sądu lub innym odpowiednim dokumentem, w tym także ostateczną decyzją administracyjną, jeżeli odnoszą się one do zdarzenia, które stanowiło materialnoprawną podstawę wpisu. Zważywszy na ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego ( art. 626 6 § 1 i 2 k.p.c. ) zastosowanie art. 31 ust. 2 u.k.w.h. jest zatem uzależnione od możliwości ustalenia stanu prawnego nieruchomości na podstawie wskazanego przez wnioskodawcę orzeczenia sądu lub innego dokumentu. W wypadku natomiast, gdy ustalenie to będzie wymagało uwzględnienia innych, prawnie doniosłych okoliczności wykraczających poza te, które były przedmiotem oceny wyrażonej w tych dokumentach konieczne będzie wykazanie wadliwości wpisu poprzez przedstawienie wyroku wydanego w następstwie rozpoznania powództwa wytoczonego na podstawie art. 10 u.k.w.h. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21.06.2012 r., II CSK 552/11). W niniejszej sprawie taka sytuacja zachodzi. Z uwagi na okoliczność, że ta sama parcela, w ocenie apelującej wnioskodawczyni, a to parcela nr (...) „figuruje” w dwóch różnych księgach wieczystych, zaś oba analizowane wykazy zmian gruntowych przedstawiają odmienny stan faktyczny i prawny w zakresie działki nr (...) , która została w ocenie apelującej utworzona z parceli nr (...) , a nie zostało wykazane aby którykolwiek z przedmiotowych wykazów zawierał w swej treści błędne ustalenia to Sąd Rejonowy dysponując w/w dwoma wykazami nie mógł podjąć samodzielnie decyzji w oparciu o który wykaz badać zasadność wniosków o wpisy. Brak zatem koniecznych do wpisu, wiarygodnych dokumentów wykluczał uwzględnienie wniosków o wpis w KW (...) i Kw (...) . Określony w art. 626 8 § 2 k.p.c. zakres kognicji wyklucza przeprowadzanie jakichkolwiek własnych dowodów i dokonywania na ich podstawie własnych ustaleń. Wprawdzie przepis § 24 rozporządzenia z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów (Dz. U. Nr 102, poz. 1122 ze zm.) pozostawia sądowi wieczystoksięgowemu możliwość oceny dokumentu (dowodu) co do tego, czy "dostatecznie wykazuje" on prawo własności wnioskodawcy lecz ocena skuteczności materialnoprawnej danego zdarzenia odbywać się musi jedynie w oparciu o treść i formę dokumentów dołączonych do wniosku o wpis, a możliwość dalszego dociekania, z wykorzystaniem innych środków dowodowych, jest wykluczona. W związku z ograniczoną kognicją sądu wieczystoksięgowego tylko powództwo z art. 10 u.k.w.h. mogłoby być instrumentem służącym do zweryfikowania zdarzeń prawnych dotyczących przedmiotowych nieruchomości mających założone księgi wieczyste. Wbrew wnioskom zawartym w apelacji, Sąd Rejonowy ani tut. Sąd Okręgowy nie mógł dokonać „sprostowania wpisu” w trybie art. 626 13 k.p.c. Zgodnie z art. 626 13 § 2 k.p.c. sprostowania usterek wpisu, które nie mogą wywołać niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, dokonuje się z urzędu. W niniejszej sprawie, z uwagi na okoliczności podnoszone przez wnioskodawczynię zweryfikowane w oparciu o zalegające w aktach ksiąg wieczystych dokumenty, nie można było zastosować powyższego przepisu. Na skutek rozbieżności w treści w/w wykazów oraz podnoszonej przez wnioskodawczynię okoliczności faktycznej a to, że parcela nr (...) , która weszła w skład działki nr (...) w obrębie (...) , figuruje w dwóch różnych księgach wieczystych, a winna być tylko w jednej o nr (...) to powstała, w jej ocenie, niezgodność treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Do sprostowania w trybie w/w przepisu nie mogło zatem dojść. Tym samym nieskuteczne jest powoływanie się na fakt, iż apelująca składając dokumenty 3.07.1998 r. wraz z w/w wykazem wykonanym przez M. K. nie napotkała na przeszkody do dokonania wpisu do księgi. Właśnie już ta okoliczność wskazuje, że istnieje rozbieżność w stanie prawnym przedmiotowych nieruchomości, a skoro tak to zachodzi konieczność ich weryfikacji na etapie postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Bez orzeczenia w tym przedmiocie sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do uwzględnienia wniosków wnioskodawczyni, a zatem zachodziła podstawa do ich oddalenia. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy oddalił apelację na zasadzie art. 385 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. (...) (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI