III Ca 827/13

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-03-25
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
eksmisjawłasnośćlegitymacja procesowaumowa użyczenianieruchomośćlokal mieszkalnyapelacjakoszty procesu

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, oddalając powództwo o eksmisję w części dotyczącej powodów, którzy nie byli właścicielami nieruchomości, a w pozostałej części przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nieprecyzyjnego określenia przedmiotu sporu.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelację pozwanych od wyroku nakazującego opróżnienie lokalu mieszkalnego. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo powodów L.M. (1) i R.M. (2), którzy nie wykazali prawa własności do nieruchomości. W pozostałej części, dotyczącej powoda M.M., wyrok został uchylony i przekazany do ponownego rozpoznania z powodu nieprecyzyjnego określenia przedmiotu sporu.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał sprawę z powództwa L.M. (1), M.M. i R.M. (1) przeciwko K.M. (1), K.M. (2), B.M. i I.M. o opróżnienie lokalu mieszkalnego. Sąd pierwszej instancji nakazał pozwanym opuszczenie lokalu, nie przyznał im lokalu socjalnego i zasądził koszty procesu. Pozwani zaskarżyli wyrok, zarzucając niespójność uzasadnienia, brak legitymacji powodów L.M. (1) i R.M. (2) do żądania eksmisji oraz naruszenie przepisów o ochronie lokatorów. Sąd Okręgowy ustalił, że powodowie L.M. (1) i R.M. (1) nie są właścicielami nieruchomości, gdyż własność została przeniesiona na M.M. umową darowizny. W związku z tym, uznał, że nie posiadają oni legitymacji procesowej do żądania eksmisji, co skutkowało oddaleniem ich powództwa. W odniesieniu do powództwa M.M., sąd uznał, że nie zostało ono precyzyjnie sprecyzowane co do przedmiotu sporu (konkretnych pomieszczeń), co uniemożliwiło jego merytoryczne rozpoznanie. Dlatego też, w tej części, wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, który będzie musiał wezwać powoda do sprecyzowania żądania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, powodowie, którzy utracili prawo własności nieruchomości w toku postępowania lub nigdy go nie posiadali, nie posiadają legitymacji procesowej do żądania eksmisji.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy ustalił, że powodowie L.M. (1) i R.M. (1) nie są właścicielami nieruchomości, gdyż własność została przeniesiona na M.M. umową darowizny. W związku z tym nie posiadają oni legitymacji procesowej do żądania eksmisji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku, oddalenie powództwa w części i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

pozwani (w części oddalono powództwo powodów L.M. (1) i R.M. (2))

Strony

NazwaTypRola
L. M. (1)osoba_fizycznapowód
M. M.osoba_fizycznapowód
R. M. (1)osoba_fizycznapowód
K. M. (1)osoba_fizycznapozwany
K. M. (2)osoba_fizycznapozwany
B. M.osoba_fizycznapozwany
I. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 222 § § 1

Kodeks cywilny

Właściciel może żądać od osoby, która włada jego rzeczą, jej wydania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd jest związany podstawą faktyczną żądania.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie o kosztach procesu.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada słuszności w zakresie kosztów procesu.

k.p.c. art. 384 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana zaskarżonego wyroku.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

u.o.p.l. art. 14

Ustawa o ochronie praw lokatorów oraz o zmianie Kodeksu cywilnego

Przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powodowie L.M. (1) i R.M. (1) nie wykazali prawa własności do nieruchomości, co skutkuje brakiem legitymacji procesowej do żądania eksmisji. Żądanie eksmisji nie zostało precyzyjnie sprecyzowane co do przedmiotu sporu.

Godne uwagi sformułowania

„żądanie pozwu powoda M. M. można traktować jako wypowiedzenie umowy i żądanie przedmiotu użyczenia” „umowa użyczenia wygasła z dniem przeniesienia na powoda M. M. własności spornej nieruchomości, co zobowiązuje pozwanych do wydania lokalu” „powódka nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, gdyż umową darowizny z dnia 15 09 2010r. przeniosła ona własność nieruchomości na syna M. M.” „Czyni to ich powództwo bezzasadnym, co skutkowało koniecznością zmiany zaskarżonego wyroku przez oddalenie ich powództwa.” „Jest to równoznaczne z nierozpoznaniem w tej części istoty sprawy (skoro nie została ona w sposób prawidłowy skonkretyzowana to nie mogła ona zostać prawidłowo rozpoznana), co z kolei prowadziło do uchylenia w tej części zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.”

Skład orzekający

Leszek Dąbek

przewodniczący-sprawozdawca

Lucyna Morys – Magiera

członek

Anna Hajda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie braku legitymacji procesowej w sprawach o eksmisję z powodu utraty prawa własności przez powoda w trakcie postępowania. Konieczność precyzyjnego określenia przedmiotu sporu w sprawach o eksmisję."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie własność nieruchomości zmieniła się w trakcie postępowania. Wymaga precyzyjnego określenia przedmiotu sporu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest wykazanie prawa własności w sprawach o eksmisję oraz jak ważne jest precyzyjne określenie przedmiotu sporu, co może prowadzić do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Właściciel czy nie? Kluczowy błąd w sprawie o eksmisję, który doprowadził do uchylenia wyroku.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 200 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 137 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 827/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.) Sędziowie: SO Lucyna Morys – Magiera SR del. Anna Hajda Protokolant: Monika Piasecka po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa L. M. (1) , M. M. , R. M. (1) przeciwko K. M. (1) , K. M. (2) , B. M. , I. M. o opróżnienie lokalu mieszkalnego na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 10 grudnia 2012 r., sygn. akt I C 473/10 1. zmienia zaskarżony wyrok: a). w punkcie 1 w części uwzględniającej powództwo L. M. (1) i R. M. (2) w ten sposób, że powództwo to oddala, b). w punkcie 3 w części zasądzającej od pozwanych na rzecz powodów L. M. (1) i R. M. (2) zwrot kosztów procesu w ten sposób, że nie obciąża tych powodów kosztami procesu; 2. nie obciąża powodów L. M. (1) i R. M. (2) kosztami postępowania odwoławczego; 3. uchyla zaskarżony wyrok w pozostałej części i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. SSR (del.) Anna Hajda SSO Leszek Dąbek SSO Lucyna Morys – Magiera Sygn. akt III Ca 827/13 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach w wyroku z dnia 10 12 2012r. nakazał pozwanym K. M. (1) , K. M. (2) , B. M. , I. M. opuszczenie i opróżnienie z rzeczy lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. (...) P. (...) /2 (pkt 1), nie przyznał pozwanym prawa do lokalu socjalnego, zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powodów M. M. , L. M. (1) i R. M. (1) solidarnie kwotę 200zł z tytułu zwrotu kosztów procesu oraz zasądził od pozwanych K. M. (1) , K. M. (2) , B. M. , I. M. solidarnie na rzecz powoda M. M. kwote 137 zł z tytułuzwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W ustalonym stanie faktycznym w motywach wyroku nie wskazał regulacji prawnej, na której oparł orzeczenie. Uznał, że pozwani korzystali z lokalu położonego na parterze budynku na podstawie umowy użyczenia, dla której nie jest wymagana forma szczególna bez względy na przedmiot użyczenia i która może zostać zawarta również w sposób dorozumiany. Stwierdził, że „żądanie pozwu powoda M. M. można traktować jako wypowiedzenie umowy i żądanie wydania przedmiotu użyczenia” oraz że „umowa użyczenia wygasła z dniem przeniesienia na powoda M. M. własności spornej nieruchomości, co zobowiązuje pozwanych do wydania lokalu”. Ocenił, że pozwanym nie przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego ponieważ nie zajmowali na podstawie umowy najmu lokalu należącego do gminnego zasobu mieszkaniowego ani nie spełniają oni przesłanek z art. 14 ustawy z dnia 21 06 2001r. o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego , Dz.U. z 2014r., poz. 150). O kosztach procesu orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Orzeczenie zaskarżyli pozwani K. M. (1) , K. M. (2) , B. M. , I. M. , którzy wnosili o jego zmianę przez oddalenie powództwa bądź jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zarzucali niespójność uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w szczególności w zakresie ustaleń dotyczących stosunku prawnego łączącego pozwanych i powoda M. M. . Nadto podnieśli, że powodowie R. M. (1) i L. M. (2) nie są właścicielami spornej nieruchomości – a zatem powództwo winno ulec oddaleniu. Zarzucali, że przy ferowaniu wyroku naruszono przepisy prawa o ochronie lokatorów, nie ustalając prawa pozwanych do otrzymania lokalu socjalnego oraz że błędnie określono w wyroku sporny lokal mieszkalny. W odpowiedzi na apelację powód M. M. domagał się jej oddalenia i zasądzenia od pozwanych na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Powodowie R. M. (1) i L. M. (1) wnosząc pozew domagali się orzeczenia eksmisji pozwanych, twierdząc, że powódka jest właścicielem nieruchomości, co zgodnie z regulacją art. 321§ 1 k.p.c. wiąże Sąd przy rozpoznaniu sprawy i orzekaniu w niej. Ich powództwo ma zatem prawne umocowanie w regulacji art. 222 § 1 k.c. stąd też - stosownie do regulacji art. 6 k.c. - powodowie byli zobowiązani do wykazania, że powódka jest właścicielem nieruchomości. Z tego obowiązku się oni nie wywiązali. Wprost przeciwnie z materiału sprawy - w szczególności z odpisu księgi wieczystej urządzonej dla przedmiotowej nieruchomości (k. 21 - 30 akt) - jednoznacznie wynika, że powódka nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, gdyż umową darowizny z dnia 15 09 2010r. przeniosła ona własność nieruchomości na syna M. M. . W kontekście wskazanej podstawy faktycznej powództwa powodowie R. M. (1) i L. M. (1) nie są zatem legitymowani do żądania eksmisji pozwanych (nie posiadają oni legitymacji biernej), gdyż powódka utraciła legitymację w toku postępowania na skutek zbycia własności nieruchomości, a powód L. M. (1) nie będąc właścicielem nieruchomości nigdy jej nie posiadał. Czyni to ich powództwo bezzasadnym, co skutkowało koniecznością zmiany zaskarżonego wyroku przez oddalenie ich powództwa. O kosztach procesu za pierwszą jak i za drugą instancje orzeczono stosując regulację art. 102 k.p.c. , biorąc pod uwagę, iż z uwagi na zachowanie się pozwanych względem powodów oraz trudną sytuację materialną tych ostatnich w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek o którym mowa jest w tym przepisie, uzasadniający odstąpienie od obciążania ich kosztami procesu Powód M. M. przystępując do sprawy w charakterze powoda poparł powództwo, w postaci zgłoszonej przez rodziców, którzy „wnosili o eksmisję z mieszkania rodziny syna K. M. (1) zamieszkałego przy ulicy (...) . (...) /2, (...) w K. ” (k. 6 akt). Z ich żądania nie wynikało zatem jakich konkretnych pomieszczeń powództwo dotyczy (znalazło to negatywne konsekwencje w zaskarżonym wyroku, w którym „nakazano pozwanym opuszczenie i opróżnienie z rzeczy lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. (...) . (...) /2” przez co słusznie apelacja zarzuca, że wyrok nie nadaje się do przymusowej realizacji w drodze egzekucji). Jest to równoznaczne z nierozpoznaniem w tej części istoty sprawy (skoro nie została ona w sposób prawidłowy skonkretyzowana to nie mogła ona zostać prawidłowo rozpoznana), co z kolei prowadziło do uchylenia w tej części zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Reasumując z podanych przyczyn zaskarżony wyrok jest wadliwy a apelacja uzasadniona i dlatego zmieniono wyrok oddalając powództwo powodów L. M. (1) i R. M. (1) na mocy regulacji art. 384 § 1 k.p.c. a w pozostałym zakresie (powództwo M. M. ) wyrok uchylono i w tej części przekazano sprawę Sądowi Rejonowemu w Tarnowskich Górach do ponownego rozpoznania w oparciu o przepis art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną oraz wezwie powoda M. M. – pod sankcją zawieszenia postępowania - do sprecyzowania, jakich konkretnych pomieszczeń mieszkalnych (ich przynależności) oraz gospodarczych (garażu, innych) powództwo dotyczy i dopiero po wywiązaniu się przez niego z tego zobowiązania ponownie przystąpi do merytorycznego rozpoznania sprawy. W przypadku ewentualnego uwzględnienia powództwa zadba o to żeby nadawało się ono do przymusowej realizacji w drodze egzekucji, a w motywach orzeczenia ustosunkuje się do wszystkich zarzutów pozwanych w tym także do zgłoszonego przez nich zarzutu zatrzymania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI