III Ca 813/23

Sygn. akt III Ca 813/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 czerwca 2024 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek Protokolant Beata Michalak po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko W. M. (1) o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt I C 321/21 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Ca 813/23 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Gliwicach w sprawie z powództwa powódki (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko pozwanemu W. M. (2) o zapłatę, w wyroku z dnia 18 05 2023r. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 32.733 zł z maksymalnymi ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od kwoty 29.302,07 zł od dnia 15 01 2021r. do dnia zapłaty oraz orzekł o kosztach procesu. W ustalonym stanie faktycznym skonstruowanym „ na dowodach z przesłuchania pozwanego i z dokumentów , których autentyczność i wiarygodność nie budziły wątpliwości” jako podstawę prawną dochodzonych roszczeń wskazał regulację art. 720 k.c. oraz art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 2 pkt 1 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 12 05 2011r. o kredycie konsumenckim. Uznał, za chybiony zarzut pozwanego braku po stronie powodowej legitymacji czynnej, gdyż „powódka zawarła pozwanym umowę pożyczki, na dowód czego przedłożyła oryginał umowy” . Wskazał, że nie znalazł podstaw do uznania, żeby „umowa w jakikolwiek sposób rażąco krzywdziła pozwanego” i co za tym idzie do uznania abuzywności jej postanowień. Ocenił, że strona powodowa udowodniła, że „wywiązała się ze swojego zobowiązania i uruchomiła pożyczkę”, a pozwana przyznała, iż nie spłaciła pożyczki. Następnie uznał za skuteczne wypowiedzenia przez powódkę umowy i przyjmując, że pozwany był zobowiązany zwrócić stronie powodowej 53.583,63 zł, a powódka dochodzi zapłaty kwoty 31.733,00 zł oraz że „wysokość odsetek umownych za cały okres obowiązywania stosunku prawnego wynosić miała ponad 22 tysiące złotych” uznał powództwo za uzasadnione. O należnych powódce od pozwanego odsetkach ustawowych z opóźnienie w spełnieniu dochodzonych należności orzekał stosując regulację art. 481 k.c. a o kosztach procesu orzekał w oparciu o regulację zawartą w art. 98 k.p.c. Orzeczenie zaskarżył pozwany W. M. (1) , który wnosił o jego zmianę przez oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jego rzecz od powódki zwrotu kosztów procesu za obie instancje, bądź uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwsze instancji do ponownego rozpoznania i pozostawienie mu rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego. Zarzucał, że przy ferowaniu wyroku naruszono prawo procesowe i materialne w sposób wskazany w apelacji, w tym między innym regulację art. 245 k.p.c. „poprzez uznanie, iż niepodpisane wydruki przedkładane przez stronę powodową stanowią dokumenty prywatne, mające walor dowodowy, pomimo, ż dokument prywatny sporządzony w formie pisemnej albo elektronicznej winien zawierać podpis świadczący o tym, że dana osoba złożyła oświadczenie zawarte w takim dokumencie, a także przypisanie przedmiotowym wydrukom i kserokopią walorów dowodowych w sytuacji zaniechania powołania jakichkolwiek innych dowodów korelujących lub mogących potwierdzić zawarte w nich treści oraz wobec stanowczego zaprzeczenia ich treści przez pozwanego wydają się być nieuprawnione”. Powódka (...) Bank (...) Spółka Akcyjna w W. wnosiła o oddalenie apelacji i zasadzenie na jej rzecz od pozwanego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenia powódki przyjmując, że mają one źródło w zawartej przez strony umowie pożyczki, lecz wadliwie rozpoznał sprawę a w konsekwencji tego, skonstruował wadliwą podstawę faktyczną orzeczenia. Przy rozpoznaniu sprawy umknęło bowiem jego uwadze, że pozwany konsekwentnie w toku postępowania kwestionował podstawę faktyczną powództwa, w tym co należy podkreślić, negował „prawdziwość, rzetelność i walory dowodowe powołanej w pozwie dokumentacji” , gdyż „dokumenty te nią są nawet dokumentami w rozumieniu kodeksowym”. Z tej przyczyny przywołane w podstawie faktycznej powództwa fakty były pomiędzy stronami sporne i jako takie – stosownie do regulacji art. 6 k.c. – wymagały one udowodnienia w przewidziany prawem sposób. Sąd Rejonowy konstruując podstawę faktyczną orzeczenia w kwestiach zasadniczych dla oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku oparł się między innymi na informacjach zawartych w przedłożonych przez powódkę nie uwierzytelnionych wydrukach z jej systemu informatycznego, które – na co słusznie zwraca uwagę skarżący w apelacji – uznał wadliwi za dokumenty prywatne. Wydruki z systemów informatycznych nie są dokumentami w rozumieniu art. 245 k.c. , stanowią one bowiem „inny środek dowodowy” w rozumieniu art. 309 k.p.c. W kontekście zajętego przez pozwanego stanowiska w sprawie, bez ich prawidłowego uwierzytelnienia , bądź potwierdzenia przez informacje zawarte w innych środkach dowodowych (np. dokumentach czy też zeznaniach świadków, a ostatecznie w zeznaniach stron) nie mogą być podstawą do poczynienia przez sąd na ich podstawie pozytywnych ustaleń faktycznych. Równocześnie przy rozpoznaniu tego zagadnienia umknęło jego uwadze – co należy podkreślić - że stosownie do regulacji art. 126 § 1 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 187 § 1 k.p.c. pozew powinien jedynie zawierać „wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów” , co jednak nie jest równoznaczne z obowiązkiem dołączenia do niego oryginałów dokumentów stanowiących źródła dowodowe, bądź ich odpowiedników w postaci prawidłowo poświadczonych ich odpisów przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej ( art. 129 § 2 k.p.c. ). Konieczność ich przedłożenia jest bowiem uzależniona od tego, czy zachodzi potrzeba przeprowadzenia z nich dowodu (nie zachodzi ona w przypadkach przewidzianych w art. 227 - 230 k.p.c. ), czy ich przedłożenia zażądał przeciwnik strony ( art. 129 § 1 k.p.c. ), czy też, kiedy sąd w okolicznościach sprawy uzna za konieczne przejrzenie oryginału dokumentu, np. poweźmie wątpliwości co do jego sporządzenia lub treści ( art. 250 § 2 k.p.c. ) W każdym z tych przypadków - dotyczy to również dowodów zaoferowanych przez strony w toku postępowania - należy przyjąć, że przed przystąpieniem do przeprowadzania z nich dowodów sąd rozpoznający sprawy (faktycznie przewodniczący składu orzekającego) zażąda ich przedstawienia w oryginale lub w prawidłowo uwierzytelnionej formie ( art. 208 § 1 pkt 4 k.p.c. ). Sąd Rejonowy rozpoznając niniejszą sprawę nie wywiązał się w pełni z tego z tego obowiązku (nie zażądał od powódki przedłożenia prawidło uwierzytelnionych wydruków z jej systemu informatycznego). Tym samym naruszył on wskazaną regulację prawną, co w świetle motywów zaskarżonego orzeczenia doprowadziło w konsekwencji do nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. a to czyni apelację uzasadnioną (z uwagi na wskazane wadliwości skonstruowanej podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku ocena prawna pozostałych zarzutów apelacji jest bezprzedmiotowa), co z kolei - w świetle przywołanej regulacji prawnej - czyniło koniecznym uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Reasumując zaskarżony wyrok jest wadliwy i dlatego apelację jako uzasadnioną uwzględniono, orzekając jak w sentencji w oparciu o regulację art. 386 § 4 k.p.c . Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną i jeżeli powtórnie uzna za konieczne przeprowadzenie w sprawie postępowania dowodowego z zaoferowanych mu dowodów z wydruków z systemu informatycznego powódki, to w oparciu o regulację art. 208 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiąże ją - w zakreślonym jej terminie - do ich przedłożenia wraz z ich prawidłowym uwierzytelnieniem. SSO Leszek Dąbek