III Ca 812/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła apelacji wnioskodawcy Aeroklubu w N. od postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Targu, które oddaliło wniosek o wpis prawa użytkowania wieczystego i własności budynków w księdze wieczystej. Sąd Rejonowy uznał, że umowa przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i własności budynków z dnia 11 września 2015 r. nie wywołała skutków prawnych z powodu braku ważnego zobowiązania do przeniesienia własności, wskazując, że uchwały zarządu nie mogły być traktowane jako takie zobowiązanie. Apelujący zarzucił naruszenie szeregu przepisów, w tym art. 235 kc, art. 156 kc, art. 233 kc oraz art. 626 8 § 2 kpc. Sąd Okręgowy, choć przyznał częściową zasadność niektórych zarzutów apelacji, w tym dotyczących interpretacji art. 156 kc, ostatecznie oddalił apelację. Kluczowym argumentem Sądu Okręgowego było stwierdzenie, że wniosek o wpis był wadliwie skonstruowany, ponieważ nie zawierał jednocześnie wniosku o wpis prawa własności budynków, które nie były ujawnione w księdze wieczystej. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (V CSK 264/11), zgodnie z którym akcesoryjny charakter prawa własności budynków względem prawa użytkowania wieczystego wymaga obligatoryjnego złożenia obu wniosków jednocześnie. Sąd podkreślił, że nawet ważna umowa przeniesienia prawa użytkowania wieczystego nie może skutkować uwzględnieniem wniosku o wpis, jeśli wniosek ten jest wadliwy formalnie. W związku z tym, pozostałe zarzuty apelacji stały się bezprzedmiotowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKonsekwentne stosowanie wymogu jednoczesnego wniosku o wpis prawa użytkowania wieczystego i prawa własności budynków w księdze wieczystej.
Dotyczy sytuacji, gdy budynki stanowią odrębną własność i nie są ujawnione w księdze wieczystej wraz z prawem użytkowania wieczystego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i własności budynków wymaga istnienia odrębnej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, czy też sama umowa rozporządzająca może stanowić wystarczającą przyczynę (causa)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa przenosząca prawo użytkowania wieczystego i własność budynków wywołuje podwójny skutek zobowiązująco-rozporządzający, chyba że strony wyraźnie wyłączą skutek zobowiązujący. Uchwały zarządu nie stanowią samodzielnego zobowiązania do przeniesienia własności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że zgodnie z art. 155 § 1 kc, umowa przenosząca własność (w tym użytkowanie wieczyste) ma podwójny skutek, chyba że strony postanowią inaczej. Uchwały zarządu miały jedynie znaczenie wewnętrzne i nie stanowiły zobowiązania do przeniesienia własności w rozumieniu art. 156 kc.
Czy wniosek o wpis prawa użytkowania wieczystego gruntu, na którym znajdują się budynki stanowiące odrębną własność, może zostać uwzględniony bez jednoczesnego wniosku o wpis prawa własności tych budynków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wpis prawa użytkowania wieczystego może zostać uwzględniony tylko wtedy, gdy zawiera równocześnie wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej prawa własności budynków, jeśli nie zostały one dotychczas ujawnione.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, wskazując na akcesoryjny charakter prawa własności budynków względem prawa użytkowania wieczystego. Brak jednoczesnego wniosku o wpis własności budynków czyni wniosek o wpis użytkowania wieczystego wadliwym i podlega oddaleniu.
Jaki jest zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego przy rozpoznawaniu wniosku o wpis?
Odpowiedź sądu
Sąd wieczystoksięgowy rozpoznaje wniosek w jego granicach i bada dołączone dokumenty, ale nie ma uprawnień do wykraczania poza zakres wniosku.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił zarzut naruszenia art. 626 8 § 1 kpc, wskazując, że sąd wieczystoksięgowy działa w granicach wniosku i nie może domniemywać woli stron, zwłaszcza gdy brakuje stosownych dokumentów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Związek Sportowy Aeroklub (...) | instytucja | wnioskodawca |
| Aeroklub w N. | instytucja | wnioskodawca |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 155 § § 1
Kodeks cywilny
Umowa przenosząca własność rzeczy oznaczonej wywołuje podwójny skutek zobowiązująco-rozporządzający, chyba że przepisy lub wola stron stanowią inaczej.
k.c. art. 235 § § 2
Kodeks cywilny
Własność budynków i innych urządzeń wzniesionych na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste przez użytkownika wieczystego stanowi jego odrębną własność. Ustanowienie lub przeniesienie prawa użytkowania wieczystego gruntu warunkuje możliwość przeniesienia własności budynków i odwrotnie.
k.p.c. art. 626 § 8
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie zgodność z prawem dołączonych do wniosku dokumentów pod względem ich formy i treści, a także zgodność wniosku z przepisami ustawy.
Pomocnicze
k.c. art. 156
Kodeks cywilny
Ważność umowy przenoszącej własność zależy od istnienia zobowiązania do zawarcia takiej umowy, które może wynikać z umowy zobowiązującej, zapisu, bezpodstawnego wzbogacenia lub innego zdarzenia z mocą ustawy.
k.c. art. 237
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące przeniesienia własności nieruchomości stosuje się odpowiednio do przeniesienia prawa użytkowania wieczystego.
k.p.c. art. 626 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli istnieją przeszkody do dokonania wpisu, sąd wniosek oddala.
k.p.c. art. 626 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli sąd wieczystoksięgowy dostrzeże niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, może dokonać wpisu ostrzeżenia.
u.k.s.c. art. 44 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa wysokość opłaty od wniosku o wpis w księdze wieczystej, w tym opłaty dodatkowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wpis prawa użytkowania wieczystego musi zawierać jednocześnie wniosek o wpis prawa własności budynków, jeśli nie zostały one ujawnione w księdze wieczystej.
Odrzucone argumenty
Uchwały zarządu stanowią wystarczającą przyczynę (causa) do zawarcia umowy przenoszącej prawo użytkowania wieczystego i własność budynków. • Sąd wieczystoksięgowy przekroczył zakres kognicji, oddalając wniosek zamiast dokonać wpisu ostrzeżenia. • Umowa przeniesienia prawa użytkowania wieczystego bez jednoczesnego przeniesienia własności budynków jest nieważna.
Godne uwagi sformułowania
akcesoryjny charakter prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste • wniosek o wpis jest skonstruowany wadliwie tj. nie zawiera jednocześnie wniosku o wpis związanego z tym prawem prawa własności budynków • umowa przenosząca własność rzeczy oznaczonej wywołuje podwójny skutek zobowiązująco – rozporządzający
Skład orzekający
Mieczysław H. Kamiński
przewodniczący
Urszula Kapustka
sędzia
Agnieszka Skrzekut
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Konsekwentne stosowanie wymogu jednoczesnego wniosku o wpis prawa użytkowania wieczystego i prawa własności budynków w księdze wieczystej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy budynki stanowią odrębną własność i nie są ujawnione w księdze wieczystej wraz z prawem użytkowania wieczystego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczową, choć często pomijaną, kwestię formalną przy wpisach do ksiąg wieczystych dotyczących nieruchomości zabudowanych, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników i obrotu nieruchomościami.
“Błąd formalny, który kosztował wpis: dlaczego wniosek o użytkowanie wieczyste musi zawierać wpis własności budynków?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.