III Ca 756/15

Sąd Okręgowy w Nowym SączuNowy Sącz2015-12-30
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweWysokaokręgowy
zasiedzeniewłasnośćnieruchomościksięgi wieczysteochrona posiadaniapostanowieniewyrokapelacja

Sąd Okręgowy oddalił apelację powodów, potwierdzając, że prawomocne postanowienie o zasiedzeniu działki przez pozwanych wyklucza skuteczne dochodzenie przez powodów ochrony własności.

Powodowie domagali się zakazania pozwanym korzystania z części działki, której byli właścicielami zgodnie z księgą wieczystą. Jednakże, prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego stwierdziło zasiedzenie tej działki na rzecz pozwanych z dniem 31 grudnia 2011 roku. Sąd Okręgowy, związany tym postanowieniem, oddalił apelację powodów, uznając, że utracili oni prawo własności i tym samym legitymację czynną do dochodzenia ochrony własności.

Sprawa dotyczyła ochrony własności, gdzie powodowie E. G. (1) i E. G. (2) domagali się zakazania pozwanym T. G. i G. G. wykonywania aktów posiadania na części działki ewidencyjnej nr (...) wydzielonej i oznaczonej nr (...) . Powodowie byli ujawnieni w księdze wieczystej jako właściciele tej działki. Jednakże, prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 8 grudnia 2014 roku (sygn. akt I Ns 675/14) stwierdzono zasiedzenie tej działki na rzecz pozwanych z dniem 31 grudnia 2011 roku. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, rozpoznając apelację powodów, podkreślił, że prawomocne postanowienie o zasiedzeniu jest wiążące na mocy art. 365 § 1 k.p.c. i wyklucza możliwość kwestionowania nabycia własności przez pozwanych w niniejszym postępowaniu. Sąd Rejonowy, a następnie Sąd Okręgowy, byli związani tym orzeczeniem i nie mogli badać przesłanek zasiedzenia ani ustaleń sprzecznych z jego treścią. W związku z tym, powodowie utracili prawo własności spornej działki z dniem 31 grudnia 2011 roku, co skutkowało brakiem legitymacji czynnej do dochodzenia ochrony własności na podstawie art. 222 § 2 k.c. Apelacja powodów, która w istocie kwestionowała prawomocne postanowienie o zasiedzeniu, została oddalona jako bezzasadna. Sąd Okręgowy zasądził od powodów solidarnie na rzecz pozwanych koszty postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocne postanowienie o zasiedzeniu nieruchomości wyklucza możliwość dochodzenia przez dotychczasowego właściciela ochrony własności na drodze sądowej, ponieważ skutkuje utratą prawa własności.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 365 § 1 k.p.c., zgodnie z którym prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy. Prawomocne postanowienie o zasiedzeniu przesądza o nabyciu własności przez zasiedzenie i tym samym o utracie prawa własności przez dotychczasowego właściciela, co pozbawia go legitymacji czynnej do dochodzenia ochrony własności na podstawie art. 222 § 2 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
E. G. (1)osoba_fizycznapowód
E. G. (2)osoba_fizycznapowód
T. G.osoba_fizycznapozwany
G. G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 222 § § 2

Kodeks cywilny

Podstawa żądania powodów, przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia, które wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek sądu odwoławczego rozpatrzenia z urzędu uchybień skutkujących nieważnością postępowania.

u.k.w.h. art. 3

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych, które jest wzruszalne.

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

Podstawa prawna zasiedzenia (choć nie powołana wprost w uzasadnieniu, stanowi podstawę postanowienia o zasiedzeniu).

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zastosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach cywilnych do innych postępowań.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Podstawa prawna ustalenia wysokości kosztów postępowania apelacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne postanowienie o zasiedzeniu nieruchomości z dnia 8 grudnia 2014 roku (sygn. akt I Ns 675/14) przesądza o nabyciu własności przez pozwanych i utracie prawa własności przez powodów. Sąd jest związany prawomocnym postanowieniem o zasiedzeniu na mocy art. 365 § 1 k.p.c. i nie może czynić ustaleń sprzecznych z jego treścią. Domniemanie z art. 3 u.k.w.h. zostało obalone przez prawomocne postanowienie o zasiedzeniu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 222 k.c. i błędnego przyjęcia samoistnego posiadania przez pozwanych. Argumenty powodów oparte na wpisie w księdze wieczystej jako właścicieli. Argumenty powodów o naruszeniu Konstytucji RP i Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Godne uwagi sformułowania

Powyższy wyrok zaskarżyli apelacją powodowie, zarzucając naruszenie art. 222 k.c. (omyłkowo powołanego jako k.p.c. ) Sąd Rejonowy właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe i dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych. Sąd Okręgowy w całości akceptuje te ustalenia, albowiem jednoznacznie wynikają one z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Roszczenie oparte na tej podstawie - na co wyraźnie wskazał Sąd Rejonowy - przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości. Prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 8 grudnia 2014 roku sygn. akt I Ns 675/14 przesądza o tym, że własność w/w działki z dniem 31 grudnia 2011 roku nabyli przez zasiedzenie pozwani. Przewidziane w tym przepisie domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych jest bowiem wzruszalne (iuris tantum) i jego obalenie może nastąpić w każdym postępowaniu, w którym ocena prawdziwości wpisu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Reasumując, zarzuty apelacji są całkowicie bezzasadne, gdyż w istocie rzeczy nie dotyczą zaskarżonego wyroku, a skierowane są przeciwko orzeczeniu wydanemu w sprawie o zasiedzenie.

Skład orzekający

Jacek Małodobry

przewodniczący-sprawozdawca

Ewa Adamczyk

członek

Zofia Klisiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie mocy wiążącej prawomocnego postanowienia o zasiedzeniu i jego wpływu na późniejsze postępowania dotyczące ochrony własności."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawomocne postanowienie o zasiedzeniu zostało wydane przed lub w trakcie postępowania o ochronę własności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę prawną dotyczącą mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i cywilnego.

Prawomocne zasiedzenie nieruchomości zamyka drogę do ochrony własności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 756/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 grudnia 2015r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia SO Jacek Małodobry (sprawozdawca) Sędzia SO Ewa Adamczyk Sędzia SO Zofia Klisiewicz Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Burnagiel po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2015r. w Nowym Sączu na rozprawie sprawy z powództwa E. G. (1) , E. G. (2) przeciwko T. G. , G. G. o ochronę własności na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt I C 225/15 1. oddala apelację; 2. zasądza od powodów solidarnie na rzecz pozwanych kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. (...) Sygn. akt III Ca 756/15 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2015 roku Sąd Rejonowy w Nowym Targu oddalił powództwo E. G. (1) i E. G. (2) domagających się zakazania pozwanym T. G. i G. G. wykonywania aktów posiadania na części działki ewidencyjnej nr (...) wydzielonej i oznaczonej nr (...) . Sąd ustalił, że powodowie ujawnieni są w księdze wieczystej (...) jako właściciele na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej działki ewidencyjnej nr (...) . Zgodnie z mapą sporządzoną przez mgr inż. M. G. , z działki nr (...) wyodrębniono działkę ewidencyjną nr (...) o powierzchni 186 m ( 2) . Postanowieniem Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 8 grudnia 2014 roku sygn. akt I Ns 675/14 stwierdzono zasiedzenie tej działki z dniem 31 grudnia 2011 roku na rzecz pozwanych T. G. i G. G. . Postanowienie to jest prawomocne, wobec czego powodom nie przysługuje skuteczne prawo domagania się by pozwani nie korzystali ze spornej nieruchomości. Powyższy wyrok zaskarżyli apelacją powodowie, zarzucając naruszenie art. 222 k.c. (omyłkowo powołanego jako k.p.c. ), błędne przyjęcie, że pozwani (omyłkowo wskazani jako powodowie) byli samoistnymi posiadaczami spornej działki oraz błędne przyjęcie, iż pozwani (wskazani także błędnie jako powodowie) zakupili od właścicieli część nieruchomości w roku 1981. Powodowie podali, że pozwani nie ponosili ciężarów publicznoprawnych związanych z własnością tej nieruchomości. Zdaniem powodów oddalenie w takiej sytuacji żądania pozwu jest bezzasadne oraz narusza Konstytucję RP i Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie zachodzą uchybienia skutkujące nieważnością postępowania, których wystąpienie sąd odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć z urzędu – art. 378 § 1 k.p.c. Sąd Rejonowy właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe i dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych. Sąd Okręgowy w całości akceptuje te ustalenia, albowiem jednoznacznie wynikają one z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Również ocena prawna stanu faktycznego sprawy zasługuje na aprobatę. Podstawę żądania powodów stanowi art. 222 § 2 k.c. Roszczenie oparte na tej podstawie - na co wyraźnie wskazał Sąd Rejonowy - przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości. Dla oceny zasadności zgłoszonego żądania, istotne zatem było ustalenie czy powodom przysługuje prawo własności działki ewidencyjnej nr (...) , a tym samym czy przysługuje im legitymacja czynna do wytoczenia powództwa. Prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 8 grudnia 2014 roku sygn. akt I Ns 675/14 przesądza o tym, że własność w/w działki z dniem 31 grudnia 2011 roku nabyli przez zasiedzenie pozwani. Powołując się na ten fakt i wykazując go treścią w/w postanowienia pozwani obalili domniemanie z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece . Przewidziane w tym przepisie domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych jest bowiem wzruszalne (iuris tantum) i jego obalenie może nastąpić w każdym postępowaniu, w którym ocena prawdziwości wpisu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2011 roku, I CSK 555/10, OSNC 2012/2/43). W tej sytuacji powoływanie się powodów w toku postępowania na fakt, iż to oni wpisani są w księdze wieczystej jako właściciele nie może odnieść zamierzonego skutku. Z treści powołanego wyżej prawomocnego postanowienia wydanego w sprawie I Ns 675/14 wynika bowiem, iż z dniem 31 grudnia 2011 roku prawo własności utracili. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Orzeczenie wydane w sprawie o zasiedzenie wiąże zatem również Sąd w niniejszej sprawie i w związku z tym niedopuszczalne jest obecnie czynienie ustaleń sprzecznych z jego treścią. Sąd I instancji będąc nim związany nie badał przesłanek zasiedzenia, w tym także samoistnego posiadania działki nr (...) . Nie może ich badać również Sąd Okręgowy. Stosownie do treści postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2009 roku, I CSK 337/08 „moc wiążąca prawomocnego postanowienia stwierdzającego, że dana osoba w danym dniu nabyła własność określonej nieruchomości przez zasiedzenie obejmuje też przesłanki prawotwórcze przyjęte za podstawę nabycia, a więc samoistne posiadanie przez tę osobę całej nieruchomości do określonego dnia ( art. 366 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ).” Reasumując, zarzuty apelacji są całkowicie bezzasadne, gdyż w istocie rzeczy nie dotyczą zaskarżonego wyroku, a skierowane są przeciwko orzeczeniu wydanemu w sprawie o zasiedzenie. Ponieważ postanowienie Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 8 grudnia 2014 roku sygn. akt I Ns 675/14 jest prawomocne, próba jego podważenia w tym procesie jest chybiona. Okoliczności związane z charakterem posiadania spornej nieruchomości przez pozwanych, brakiem uiszczania przez nich podatków, czy nieformalnym nabyciem jej w roku 1981, pozostają w związku z tym poza zakresem rozpoznania w niniejszej sprawie. Ponieważ zaskarżone orzeczenie znajduje oparcie w przepisach prawa, Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do jego uchylenia bądź zmiany. W związku z powyższym orzeczono jak w punkcie 1 sentencji na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 2 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI