III Ca 753/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznawał sprawę z powództwa K. B. przeciwko (...) Niestandaryzowanemu Sekurytyzacyjnemu Funduszowi Inwestycyjnemu Zamkniętemu w W., o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Rejonowego w Zabrzu, który oddalił jej powództwo. Podstawą żądania powódki był zarzut przedawnienia wierzytelności objętej nakazem zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym z dnia 30 lipca 2012 r., wydanym przez Sąd Rejonowy w Lublinie. Powódka argumentowała, że w momencie wydania nakazu zapłaty wierzytelność była przedawniona, a jej obecna trudna sytuacja materialna i zdrowotna uzasadnia pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, wskazując na nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.) oraz powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego III CZP 141/93. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił okoliczności sprawy. Podkreślono, że powódka nie skorzystała z możliwości wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty, który uprawomocnił się i na mocy art. 504 § 2 k.p.c. zrównany został z prawomocnym wyrokiem. Zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c., prawomocne orzeczenie wiąże strony. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że zgodnie z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego może być oparte na zdarzeniach, które nastąpiły po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli nie był on przedmiotem rozpoznania. Podnoszenie zarzutu przedawnienia dotyczącego stanu sprzed wydania prawomocnego orzeczenia sądu godzi w powagę rzeczy osądzonej. Sąd wskazał, że termin przedawnienia roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu biegnie od dnia jego uprawomocnienia i wynosi 10 lat (art. 125 § 1 k.c. w zw. z art. 124 § 2 k.c.). Od daty prawomocności nakazu zapłaty termin ten nie upłynął. Sąd uznał, że niepodniesienie zarzutu przedawnienia przed prawomocnością orzeczenia jest spóźnione. Powołana przez apelację uchwała III CZP 141/93 dotyczyła potrącenia, a nie zarzutu przedawnienia w kontekście powództwa przeciwegzekucyjnego. Argumentacja oparta na art. 5 k.c. również została odrzucona, gdyż okoliczności dotyczące stanu zdrowia i sytuacji materialnej powódki nie zostały wykazane jako powstałe po wydaniu tytułu egzekucyjnego. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c., a zastosowanie art. 102 k.p.c. uzasadniało nieobciążanie powódki kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że zarzut przedawnienia nie może być skutecznie podniesiony w postępowaniu o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, jeśli przedawnienie nastąpiło przed wydaniem tego tytułu. Podkreślenie znaczenia prawomocności orzeczeń i zasady powagi rzeczy osądzonej w kontekście postępowań egzekucyjnych.
Dotyczy sytuacji, gdy tytuł wykonawczy został wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym i powódka nie skorzystała z możliwości obrony w tamtym postępowaniu. Interpretacja art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. w kontekście przedawnienia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzut przedawnienia wierzytelności, który nastąpił przed wydaniem prawomocnego orzeczenia sądowego (nakazu zapłaty), może stanowić podstawę do pozbawienia wykonalności tego tytułu wykonawczego w drodze odrębnego powództwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia dotyczący stanu faktycznego sprzed wydania prawomocnego orzeczenia sądu nie może być skutecznie podniesiony w postępowaniu o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, gdyż godzi to w powagę rzeczy osądzonej.
Uzasadnienie
Prawomocny nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, zaopatrzony w klauzulę wykonalności, wiąże strony na mocy art. 365 § 1 k.p.c. Zarzut przedawnienia może być skutecznie podniesiony jedynie w odniesieniu do przedawnienia, które nastąpiło po powstaniu tytułu wykonawczego (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.). Przedawnienie wierzytelności stwierdzonej prawomocnym orzeczeniem biegnie na nowo od dnia jego uprawomocnienia i wynosi 10 lat. Niepodniesienie zarzutu przedawnienia przed prawomocnością orzeczenia jest spóźnione.
Czy trudna sytuacja materialna i zdrowotna dłużnika może stanowić podstawę do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego opartego na przedawnionym roszczeniu, na podstawie art. 5 k.c. (zasady współżycia społecznego)?
Odpowiedź sądu
Nie, powoływanie się na art. 5 k.c. w nawiązaniu do sytuacji materialnej i zdrowotnej powódki nie było skuteczne, ponieważ okoliczności te nie zostały wykazane jako powstałe po wydaniu tytułu egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że okoliczności dotyczące stanu zdrowia i trudnej sytuacji materialnej powódki nie zostały w sprawie wykazane, a w szczególności nie wynikało z nich, aby zaistniały one dopiero po wydaniu tytułu egzekucyjnego. Wskazano, że powódka choruje od lat, co sugeruje, że te okoliczności istniały już wcześniej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Niestandaryzowanemu Sekurytyzacyjnemu Funduszowi Inwestycyjnemu Zamkniętemu w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem, chyba że nastąpiło zdarzenie po powstaniu tytułu egzekucyjnego, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane.
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
k.c. art. 125 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo przed sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd, przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy.
k.c. art. 124 § § 2
Kodeks cywilny
Przedawnienie biegnie na nowo po zakończeniu postępowania sądowego dotyczącego danej wierzytelności.
k.c. art. 117 § § 2
Kodeks cywilny
Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi lub osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która zaciągnęła zobowiązanie w związku z prowadzoną działalnością, chyba że konsument lub osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą zrzekła się korzystania z zarzutu przedawnienia.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z przeznaczeniem tego prawa.
k.p.c. art. 504 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nakaz zapłaty wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym, który nie został doręczony w terminie dwóch miesięcy od dnia jego wydania, lub któremu nie nadano klauzuli wykonalności, podlega z mocy prawa odrzuceniu przez sąd drugiej instancji. Nakazowi zapłaty, któremu nadano klauzulę wykonalności, przepisy o wykonaniu orzeczeń nie stosuje się, jeżeli nie został doręczony w terminie trzech miesięcy od dnia jego wydania.
prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1
Ustawa prawo o adwokaturze
rozp. MS z 28.09.2002 r.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Dotyczy kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocny nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, zaopatrzony w klauzulę wykonalności, wiąże strony na mocy art. 365 § 1 k.p.c. • Zarzut przedawnienia może być skutecznie podniesiony jedynie w odniesieniu do przedawnienia, które nastąpiło po powstaniu tytułu wykonawczego (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.). • Termin przedawnienia roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem biegnie na nowo od dnia jego uprawomocnienia i wynosi 10 lat. • Niepodniesienie zarzutu przedawnienia przed prawomocnością orzeczenia jest spóźnione.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia wierzytelności, który nastąpił przed wydaniem prawomocnego orzeczenia sądowego (nakazu zapłaty), może stanowić podstawę do pozbawienia wykonalności tego tytułu wykonawczego. • Trudna sytuacja materialna i zdrowotna dłużnika może stanowić podstawę do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego opartego na przedawnionym roszczeniu, na podstawie art. 5 k.c.
Godne uwagi sformułowania
podnoszenie w postępowaniu o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności dotyczącego prawomocnego orzeczenia sądu zarzutu dotyczącego przedawnienia zaistniałego przed wydaniem tego orzeczenia godzi w powagę rzeczy osądzonej • przedawnienie roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu biegnie zgodnie z art. 124§2kpc oraz 125§1kpc od dnia tej prawomocności i wynosi 10 lat • niepodniesienie przez powódkę zarzutu przedawnienia odnoszącego się do stanu faktycznego zaistniałego przez wydaniem nakazu zapłaty jest obecnie spóźnione
Skład orzekający
Magdalena Hupa-Dębska
przewodniczący
Gabriela Sobczyk
sprawozdawca
Marcin Rak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że zarzut przedawnienia nie może być skutecznie podniesiony w postępowaniu o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, jeśli przedawnienie nastąpiło przed wydaniem tego tytułu. Podkreślenie znaczenia prawomocności orzeczeń i zasady powagi rzeczy osądzonej w kontekście postępowań egzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy tytuł wykonawczy został wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym i powódka nie skorzystała z możliwości obrony w tamtym postępowaniu. Interpretacja art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. w kontekście przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną dotyczącą przedawnienia i jego wpływu na tytuły wykonawcze, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje też, jak ważne jest aktywne podnoszenie zarzutów w odpowiednim momencie postępowania.
“Czy można pozbawić wykonalności tytuł wykonawczy, jeśli wierzytelność była przedawniona już wcześniej? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.