III CA 743/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG), wniósł pozew o zapłatę 10.014,48 zł od pozwanych M. K. i M. J. z tytułu regresu za wypłacone odszkodowanie za szkodę spowodowaną przez nieubezpieczony pojazd. Szkodę spowodował M. J. kierujący pojazdem należącym do M. K. w dniu 19 marca 2013 r. Sąd Rejonowy w Wejherowie wyrokiem z dnia 15 marca 2017 r. zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 8214,32 zł wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie (dotyczącym dodatkowych kosztów procesu i odsetek). Sąd Rejonowy uznał, że choć sprawca szkody i właściciel pojazdu nie mieli obowiązkowego ubezpieczenia OC, to nie wszystkie dochodzone przez UFG kwoty stanowią normalne następstwa działania sprawcy. W szczególności, koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu nakazowym (902,60 zł) oraz odsetki ustawowe (250,56 zł) nie zostały uznane za zasadne. Powód złożył apelację, domagając się zmiany wyroku w części oddalającej powództwo i zasądzenia pozostałej kwoty 1800,16 zł. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, odpowiedzialność sprawcy szkody ograniczona jest do normalnych następstw jego działania lub zaniechania (art. 361 § 1 k.c.). Do takich normalnych następstw nie należą odsetki za opóźnienie w zapłacie świadczenia przez Fundusz ani koszty procesu, które Fundusz sam poniósł, a które nie były bezpośrednio związane z naprawieniem szkody. Sąd Okręgowy uznał również, że powód nie wykazał w sposób należyty poniesienia kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu nakazowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zakresu regresu Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, w szczególności wyłączenie z niego kosztów procesu i odsetek jako nienormalnych następstw szkody.
Dotyczy specyficznej sytuacji regresu UFG i ograniczeń odpowiedzialności sprawcy szkody za koszty poniesione przez Fundusz.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sprawca szkody i osoba nieposiadająca ubezpieczenia OC są zobowiązani do zwrotu Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu nie tylko wypłaconego odszkodowania, ale także poniesionych przez Fundusz kosztów procesu i odsetek za opóźnienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność sprawcy i osoby nieposiadającej ubezpieczenia OC ogranicza się do zwrotu wypłaconego odszkodowania. Koszty procesu i odsetki za opóźnienie nie stanowią normalnych następstw szkody, chyba że zostały udowodnione jako bezpośrednio związane z likwidacją szkody.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych oraz art. 361 § 1 k.c., sprawca szkody i osoba nieposiadająca ubezpieczenia OC są zobowiązani do zwrotu Funduszowi jedynie spełnionego świadczenia (odszkodowania). Koszty procesu i odsetki za opóźnienie nie są uznawane za normalne następstwa szkody, a powód nie wykazał ich zasadności ani związku z wypłaconym odszkodowaniem.
Czy Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny nabywa wierzytelność względem pozwanych do wysokości dokonanej zapłaty na podstawie art. 518 § 1 pkt 1 k.c. w zakresie kosztów procesu i odsetek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 518 § 1 pkt 1 k.c. (wstąpienie w prawa wierzyciela) nie ma zastosowania w zakresie kosztów procesu i odsetek, które nie stanowią wymagalnego długu w stosunku podstawowym i nie są normalnym następstwem szkody.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że art. 518 § 1 pkt 1 k.c. dotyczy sytuacji, gdy osoba trzecia spłaca cudzy dług, który jest wymagalny. W niniejszej sprawie dochodzone koszty procesu i odsetki nie spełniały tych kryteriów, a powód nie wykazał ich związku z wypłaconym odszkodowaniem ani ich zasadności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny | instytucja | powód |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. J. | osoba_fizyczna | pozwany |
| poszkodowany | inne | poszkodowany |
| K. M. | osoba_fizyczna | inne |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | inne |
Przepisy (11)
Główne
u.u.o. art. 98 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa przypadki, w których Fundusz zaspokaja roszczenia, gdy posiadacz pojazdu nie był ubezpieczony.
u.u.o. art. 110 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Stanowi o obowiązku zwrotu przez sprawcę szkody i osobę nieposiadającą ubezpieczenia OC spełnionego świadczenia i poniesionych kosztów przez Fundusz.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Określa, że zobowiązany do naprawienia szkody odpowiada tylko za normalne następstwa swojego działania lub zaniechania.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej (zasada winy).
k.c. art. 518 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Dotyczy wstąpienia osoby trzeciej w prawa zaspokojonego wierzyciela.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
k.p.c. art. 339
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wydania wyroku zaocznego.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 387 § § 2 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji.
k.c. art. 828 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy regresu ubezpieczeniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty procesu i odsetki za opóźnienie nie stanowią normalnych następstw szkody w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. • Powód nie wykazał zasadności i związku dochodzonych kosztów zastępstwa procesowego z wypłaconym odszkodowaniem. • Brak dowodów na konieczność obrony merytorycznej w postępowaniu nakazowym.
Odrzucone argumenty
Sprawca szkody i osoba nieposiadająca ubezpieczenia OC są zobowiązani do zwrotu Funduszowi wszelkich poniesionych kosztów, w tym kosztów procesu i odsetek. • UFG nabywa wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty na podstawie art. 518 § 1 pkt 1 k.c. również w zakresie kosztów procesu i odsetek.
Godne uwagi sformułowania
Koszty, o których w tej normie mowa, rozumieć bowiem należy jako wydatki związane z likwidacją szkody, na przykład na opinie biegłych. • Do takich normalnych następstw nie należy ani obowiązek zapłaty poszkodowanym przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny odsetek za opóźnienie w spełnieniu przez niego świadczenia, ani obowiązek poniesienia kosztów związanych z procesem - gdyby bowiem Fundusz wypłacił całą należność dobrowolnie i we właściwym terminie, tego rodzaju wydatki po jego stronie by nie powstały. • Działanie powoda w tym zakresie można uznać za mnożenie składników odszkodowania.
Skład orzekający
Joanna Wiecka – Jelińska
przewodniczący-sprawozdawca
Aleksandra Wikaryjczyk
sędzia
Elżbieta Milewska – Czaja
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu regresu Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, w szczególności wyłączenie z niego kosztów procesu i odsetek jako nienormalnych następstw szkody."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji regresu UFG i ograniczeń odpowiedzialności sprawcy szkody za koszty poniesione przez Fundusz.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne udowodnienie poniesionych kosztów w postępowaniach regresowych i jak sądy interpretują pojęcie 'normalnych następstw szkody'. Jest to istotne dla prawników zajmujących się ubezpieczeniami i dochodzeniem roszczeń.
“UFG nie odzyskał wszystkich kosztów procesu od sprawcy nieubezpieczonego pojazdu – kluczowa interpretacja regresu.”
Dane finansowe
WPS: 10 014,48 PLN
odszkodowanie: 8214,32 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.