III CA 72/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po A. K. Sąd Rejonowy uchylił swoje wcześniejsze postanowienie z 2012 roku, jednak nie stwierdził nabycia spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Apelację od tego postanowienia wniosła uczestniczka G. T., zarzucając naruszenie art. 679 k.p.c. i domagając się zmiany postanowienia poprzez stwierdzenie, że spadek po A. K. na podstawie ustawy nabyli jej pasierbowie E. C. i G. T. w równych częściach. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną. Zauważono, że w obrocie prawnym istniały dwa postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po A. K., oba zostały jednak uchylone. Sąd Okręgowy podkreślił, że zgodnie z art. 679 § 3 k.p.c., w przypadku stwierdzenia, że spadek nabyła inna osoba, sąd powinien zmienić postanowienie, a nie je uchylić. Sąd Okręgowy stwierdził, że A. K. nie sporządził testamentu, a spadek na podstawie ustawy nabyli jego pasierbowie E. C. i G. T. w równych częściach, ponieważ oboje rodzice pasierbów zmarli przed otwarciem spadku. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił punkt 1 zaskarżonego postanowienia, stwierdzając nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 679 § 3 k.p.c. w zakresie obowiązku sądu do zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku zamiast jego uchylenia, a także zasady dziedziczenia ustawowego pasierbów.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z dziedziczeniem przez pasierbów, gdy oboje ich rodzice nie żyją.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd spadku, stwierdzając, że spadek w całości lub w części nabyła inna osoba niż wskazana w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, powinien uchylić dotychczasowe postanowienie, czy je zmienić i stwierdzić nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd spadku powinien zmienić dotychczasowe postanowienie i stwierdzić nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a nie je uchylać.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 679 § 3 k.p.c., w razie przeprowadzenia dowodu, że spadek w całości lub w części nabyła inna osoba niż wskazana w postanowieniu o stwierdzenie nabycia spadku, Sąd spadku, zmieniając to postanowienie stwierdzi nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Uchylenie postanowienia bez stwierdzenia nabycia spadku pozostawia sytuację prawną nieuregulowaną.
Kto dziedziczy spadek na podstawie ustawy po A. K., jeśli nie pozostawił testamentu, a jego małżonka i krewni powołani do dziedziczenia z ustawy nie żyją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Spadek na podstawie ustawy nabyli pasierbowie A. K., E. C. i G. T., w równych częściach po ½.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 934 § 1 k.c., w braku małżonka spadkodawcy i krewnych, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada w częściach równych tym dzieciom małżonka spadkodawcy, których żadne z rodziców nie dożyło chwili otwarcia spadku. W niniejszej sprawie oboje rodzice pasierbów zmarli przed spadkodawcą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| G. T. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. J. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Gmina Ł. | instytucja | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 679 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W razie stwierdzenia, że spadek nabyła inna osoba niż wskazana w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, sąd spadku zmieniając to postanowienie stwierdzi nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
k.c. art. 934 § § 1
Kodeks cywilny
W braku małżonka spadkodawcy i krewnych, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada w częściach równych tym dzieciom małżonka spadkodawcy, których żadne z rodziców nie dożyło chwili otwarcia spadku.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania procesowego stosuje się odpowiednio do innych postępowań.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji uchyla zaskarżone postanowienie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub co do naruszenia prawa procesowego.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa niemajątkowe oraz w sprawach o prawa majątkowe, w których można określić wartość przedmiotu sporu, każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji błędnie uchylił postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku zamiast je zmienić i stwierdzić nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. • Spadek po A. K. na podstawie ustawy nabyli jego pasierbowie E. C. i G. T. w równych częściach, ponieważ oboje rodzice pasierbów zmarli przed otwarciem spadku.
Godne uwagi sformułowania
w obrocie prawnym brak jest stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym A. K. • błędnie, wbrew art. 679 § 3 k.p.c. Sąd pierwszej instancji uchylając to postanowienie (zamiast zmieniając) nie stwierdził nabycia spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. • nie wystarczy bowiem sam brak osób powołanych do dziedziczenia z ustawy w bliższej kolejności, ustawa wprowadza bowiem dodatkowy warunek, oboje rodzice pasierba (a więc nie tylko współmałżonek spadkodawcy) muszą już nie żyć w chwili otwarcia spadku
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 679 § 3 k.p.c. w zakresie obowiązku sądu do zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku zamiast jego uchylenia, a także zasady dziedziczenia ustawowego pasierbów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z dziedziczeniem przez pasierbów, gdy oboje ich rodzice nie żyją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej w prawie spadkowym – obowiązku sądu do zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, a nie jego uchylenia. Wyjaśnia również zasady dziedziczenia ustawowego przez pasierbów.
“Sąd musi zmienić, a nie uchylić! Kluczowa zasada w sprawach spadkowych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.