III Ca 708/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Nowym Sączu rozpoznał apelację H. K. od wpisu hipoteki przymusowej na kwotę 530 000 zł, dokonanej na jej udziale wynoszącym ½ części nieruchomości gruntowej. Wpis ten został dokonany przez Sąd Rejonowy w Zakopanem na rzecz Firmy Handlowo-Usługowej (...) P. W. , D. W. Sp. Jawnej, na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie i postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności. H. K. zarzuciła, że wierzytelność jej męża J. K. powstała bez jej zgody, a ponadto, że postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności zostało wydane po ogłoszeniu upadłości likwidacyjnej jej męża, co skutkowało przymusową rozdzielnością majątkową. Sąd Okręgowy, mimo że apelacja była skuteczna z innych przyczyn niż podniesione, zmienił zaskarżony wpis, oddalając wniosek o jego dokonanie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 81 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, po ogłoszeniu upadłości nie można obciążać składników masy upadłości hipoteką w celu zabezpieczenia wierzytelności powstałej przed ogłoszeniem upadłości. Ponieważ ogłoszenie upadłości J. K. nastąpiło 14.12.2011 r., a nieruchomość stanowiła wówczas jego własność (lub weszła do masy upadłości jako majątek wspólny), nie było możliwości obciążenia jej hipoteką. Sąd podkreślił, że nawet gdyby nieruchomość stanowiła majątek wspólny, to z dniem ogłoszenia upadłości w całości weszłaby do masy upadłości. Dodatkowo, sąd zauważył, że klauzula wykonalności przeciwko H. K. była ograniczona i straciła znaczenie po powstaniu rozdzielności majątkowej. W konsekwencji, apelację uwzględniono na podstawie art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego dotyczących obciążania majątku wchodzącego w skład masy upadłości hipoteką oraz skutków ogłoszenia upadłości dla wspólności majątkowej małżonków.
Dotyczy specyficznej sytuacji ogłoszenia upadłości jednego z małżonków pozostających we wspólności majątkowej i próby obciążenia nieruchomości hipoteką.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczalne jest obciążenie nieruchomości hipoteką po ogłoszeniu upadłości jednego z małżonków, gdy nieruchomość wchodziła w skład majątku wspólnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, po ogłoszeniu upadłości nie można obciążać składników masy upadłości hipoteką w celu zabezpieczenia wierzytelności powstałej przed ogłoszeniem upadłości.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach Prawa upadłościowego i naprawczego, które stanowią, że po ogłoszeniu upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, a składniki tej masy nie mogą być obciążane hipoteką dla zabezpieczenia wierzytelności powstałych przed ogłoszeniem upadłości. Dotyczy to również majątku wspólnego małżonków, który w całości wchodzi do masy upadłości.
Jakie skutki dla wspólności majątkowej małżonków ma ogłoszenie upadłości jednego z nich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków powstaje między małżonkami z mocy prawa rozdzielność majątkowa, a majątek wspólny wchodzi do masy upadłości.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 124 Prawa upadłościowego i naprawczego, który wprowadza przymusową rozdzielność majątkową z dniem ogłoszenia upadłości. Majątek wspólny wchodzi do masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny.
Czy sąd dokonujący wpisu w księdze wieczystej bada jedynie treść i formę wniosku oraz dokumentów, czy również treść księgi wieczystej?
Odpowiedź sądu
Sąd bada treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odwołał się do art. 626^8 § 2 kpc, wskazując, że sąd wieczystoksięgowy ma obowiązek badać nie tylko dokumenty, ale również stan prawny ujawniony w księdze wieczystej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Firma Handlowo-Usługowa (...) P. W. , D. W. Sp. Jawna | spółka | wnioskodawca |
| H. K. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| Syndyk Masy Upadłości J. K. | inne | uczestnik |
| J. K. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.p.u.n. art. 81 § ust. 1
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Po ogłoszeniu upadłości nie można obciążać składników masy upadłości hipoteką w celu zabezpieczenia wierzytelności powstałej przed ogłoszeniem upadłości.
u.p.u.n. art. 61
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego.
u.p.u.n. art. 62
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
W skład masy upadłości wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego.
u.p.u.n. art. 124
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków powstaje między małżonkami rozdzielność majątkowa. Majątek wspólny małżonków wchodzi do masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny.
Pomocnicze
k.p.c. art. 626^8 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.p.u.n. art. 82
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
k.r.o. art. 53 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ogłoszenie upadłości J. K. nastąpiło przed dokonaniem wpisu hipoteki, co zgodnie z prawem upadłościowym uniemożliwia obciążenie majątku wchodzącego w skład masy upadłości hipoteką. • Nieruchomość, nawet jeśli stanowiła majątek wspólny, w całości weszła do masy upadłości po ogłoszeniu upadłości J. K., co wykluczało możliwość jej obciążenia. • Klauzula wykonalności przeciwko H. K. była ograniczona i straciła znaczenie po powstaniu rozdzielności majątkowej.
Godne uwagi sformułowania
Ta ostatnia okoliczność uszła, jak się wydaje, uwadze Sądu Rejonowego, a ma ona istotne znaczenie z punktu widzenia zasadności wpisu. • Kategoryczne brzmienie cytowanych wyżej przepisów wskazuje, że skoro na dzień ogłoszenia upadłości (...) nieruchomość w całości stanowiła własność J. K. , to brak było możliwości obciążenia jej hipoteką i już choćby z tego względu dokonany wpis hipoteki należy uznać za bezzasadny. • Sam fakt ogłoszenia upadłości wobec J. K. (...) powodowałby co prawda powstanie między małżonkami z mocy prawa rozdzielności majątkowej, taki ustrój miałby jednak dla obu małżonków jedynie fikcyjne znaczenie co do składników należących dotąd do ich majątku wspólnego w sytuacji, gdy te, zgodnie z przestawioną regulacją, niejako automatycznie przechodzą do masy upadłości.
Skład orzekający
Mieczysław H. Kamiński
przewodniczący
Urszula Kapustka
sędzia
Agnieszka Skrzekut
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego dotyczących obciążania majątku wchodzącego w skład masy upadłości hipoteką oraz skutków ogłoszenia upadłości dla wspólności majątkowej małżonków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ogłoszenia upadłości jednego z małżonków pozostających we wspólności majątkowej i próby obciążenia nieruchomości hipoteką.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe znaczenie ma prawidłowe ustalenie stanu prawnego nieruchomości i daty ogłoszenia upadłości dla możliwości jej obciążenia. Ilustruje złożone relacje między prawem upadłościowym, prawem rzeczowym i ustrojem majątkowym małżonków.
“Upadłość małżonka chroni nieruchomość przed hipoteką – kluczowa decyzja sądu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.