III Ca 706/13

Sąd Okręgowy w Nowym SączuNowy Sącz2013-10-31
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
hipotekaksięgi wieczystewpiswykreślenienieruchomośćpostępowanie apelacyjnewierzytelnośćcena nabycia

Sąd Okręgowy uchylił wpisy o wykreśleniu hipotek przymusowych kaucyjnych na rzecz J.L., uznając, że postanowienie o przysądzeniu własności nie było wystarczającą podstawą do ich wykreślenia bez zapłaty całej ceny nabycia lub planu podziału.

Sąd Rejonowy wykreślił z księgi wieczystej hipotek przymusowych kaucyjnych na rzecz J.L. na podstawie postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości, w którym zaliczono wierzytelność nabywcy na poczet ceny. J.L. wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, stwierdzając, że samo zaliczenie wierzytelności nie jest równoznaczne z zapłatą całej ceny w gotówce ani nie zastępuje planu podziału, co jest wymagane do wykreślenia hipoteki zgodnie z art. 1003 k.p.c.

Sprawa dotyczyła wpisu w księdze wieczystej dotyczącego wykreślenia hipotek przymusowych kaucyjnych na sumy 100 000 zł i 119 325 zł na rzecz uczestnika J. L. Wniosek o wykreślenie został uwzględniony przez Sąd Rejonowy, który jako podstawę wskazał postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości oraz postanowienie oddalające zażalenie. Uczestnik J. L. wniósł apelację, zarzucając naruszenie art. 626^8 § 2 k.p.c. poprzez nieprawidłowe zbadanie dokumentów oraz art. 626^9 k.p.c. poprzez niezastosowanie i nieoddalenie wniosku. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, stwierdził, że jest ona zasadna. Analizując przepisy k.p.c. dotyczące wykreślenia hipoteki w związku z przysądzeniem własności, sąd wskazał, że może to nastąpić na podstawie postanowienia o przysądzeniu własności i planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji, lub samego postanowienia, jeśli stwierdza ono zapłatę całej ceny nabycia w gotówce. W niniejszej sprawie postanowienie o przysądzeniu własności stwierdzało jedynie zaliczenie wierzytelności nabywcy na poczet ceny, a nie zapłatę całej ceny w gotówce, ani nie przedstawiono planu podziału. W związku z tym, sąd uznał, że brak było podstaw do dokonania zaskarżonego wpisu, uchylił go i oddalił wniosek o wykreślenie hipotek. Orzeczono również o kosztach postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, samo zaliczenie wierzytelności na poczet ceny nabycia nie jest równoznaczne z zapłatą całej ceny w gotówce ani nie zastępuje planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji, co jest wymagane do wykreślenia hipoteki zgodnie z art. 1003 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że wykreślenie hipoteki w związku z przysądzeniem własności wymaga albo postanowienia o przysądzeniu własności i planu podziału, albo samego postanowienia, jeśli stwierdza ono zapłatę całej ceny w gotówce. W analizowanej sprawie postanowienie nie zawierało takiego stwierdzenia, a jedynie zaliczenie wierzytelności, co nie jest wystarczającą podstawą do wykreślenia hipoteki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wpisu i oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

J. L.

Strony

NazwaTypRola
P. L.osoba_fizycznawnioskodawca
Ośrodek (...) Spółki z o.o.spółkauczestnik
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N.instytucjauczestnik
J. L.osoba_fizycznauczestnik
Skarb Państwa - Urząd Skarbowy w N.organ_państwowyuczestnik
(...) Spółki z o.o.spółkauczestnik
Przedsiębiorstwa (...) S.A.spółkauczestnik
(...) Spółki z o.o.spółkauczestnik
(...) S.A.spółkauczestnik
(...) w T.inneuczestnik
Gazowni w J.inneuczestnik
(...) S.A.spółkauczestnik

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 1003 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wykreślenie hipoteki w związku z przysądzeniem wierzycielowi własności obciążonej nieruchomości może nastąpić na podstawie postanowienia sądu o przysądzeniu własności i planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji, względnie na podstawie samego postanowienia o przysądzeniu własności, jeżeli w postanowieniu stwierdzono zapłatę przez nabywcę całej ceny nabycia w gotówce.

k.p.c. art. 1003 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zaliczenie wierzytelności na poczet ceny nabycia nie jest równoznaczne z zapłatą całej ceny nabycia w gotówce.

Pomocnicze

k.p.c. art. 626 § 8 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treść księgi wieczystej.

k.p.c. art. 626 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.w.h. art. 31 § ust. 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

k.p.c. art. 1000 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 968

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o przysądzeniu własności nie stwierdza zapłaty całej ceny nabycia w gotówce, a jedynie zaliczenie wierzytelności nabywcy na poczet ceny. Brak planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji. Naruszenie art. 626^8 § 2 k.p.c. poprzez nieprawidłowe zbadanie treści dokumentów. Naruszenie art. 626^9 k.p.c. poprzez niezastosowanie i nieoddalenie wniosku.

Godne uwagi sformułowania

Zaliczenie wierzytelności na poczet ceny nabycia nie jest równoznaczne z zapłatą całej ceny nabycia w gotówce Postanowienie sądu odpowiadające treści art. 1003 k.p.c. stanowi dowód wygaśnięcia hipoteki, ale jednocześnie powstania na miejscu hipoteki prawa wierzyciela hipotecznego do zaspokojenia się z ceny nabycia

Skład orzekający

Mieczysław H. Kamiński

przewodniczący

Katarzyna Kwilosz - Babiś

członek

Urszula Kapustka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących wykreślania hipotek w księgach wieczystych po przysądzeniu własności nieruchomości, zwłaszcza w kontekście zaliczenia wierzytelności na poczet ceny nabycia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy w postanowieniu o przysądzeniu własności nie stwierdzono zapłaty całej ceny w gotówce ani nie przedstawiono planu podziału.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i postępowaniem egzekucyjnym, ponieważ precyzuje warunki wykreślenia hipoteki po przysądzeniu własności, co jest częstym zagadnieniem praktycznym.

Czy zaliczenie długu na poczet ceny zakupu nieruchomości wystarczy do wykreślenia hipoteki? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 219 325 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 177 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 706/13 POSTANOWIENIE Dnia 31 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu – Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Mieczysław H. Kamiński SSO Katarzyna Kwilosz - Babiś SSO Urszula Kapustka - sprawozdawca po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. L. przy uczestnictwie Ośrodka (...) Spółki z o.o. z siedzibą w P. , Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. , J. L. , Skarbu Państwa - Urzędu Skarbowego w N. , (...) Spółki z o.o. z siedzibą w K. , Przedsiębiorstwa (...) S.A. z siedzibą w N. , (...) Spółki z o.o. z siedzibą w C. , (...) S.A. , (...) w T. , Gazowni w J. , (...) S.A. z siedzibą w P. o wpis na skutek apelacji uczestnika J. L. od wpisu Sądu Rejonowego w Nowym Sączu X Zamiejscowego Wydziału Ksiąg Wieczystych z siedzibą w Muszynie z dnia 17czerwca 2013 r., DZ. KW. NS1M/00001183/13 p o s t a n a w i a: 1. uchylić wpisy dotyczące wykreślenia z działu IV księgi wieczystej nr (...) hipotek przymusowych kaucyjnych na sumę 100 000 zł i na sumę 119 325 zł na rzecz uczestnika J. L. i oddalić wniosek P. L. o ich wykreślenie; 2. zasądzić od wnioskodawcy P. L. na rzecz uczestnika J. L. kwotę 177 zł (sto siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt III Ca 706/13 UZASADNIENIE Wpisem z dnia 17 czerwca 2013 r., sygn. DZ. KW(...) , uwzględniając wniosek P. L. , Sąd Rejonowy w Nowym Sączu X Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w M. dokonał m.in. wykreślenia z działu IV księgi wieczystej nr (...) hipotek obciążających nieruchomość objętą tą księgą wieczystą, w tym hipotek przymusowych kaucyjnych ustanowionych na rzecz J. L. na sumę 100 000 zł i 119 325 zł. Jako podstawę wykreślenia hipotek Sąd wskazał postanowienie Sądu Rejonowego w Muszynie z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. I Co 351/06, o przysądzeniu własności nieruchomości oraz postanowienie Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 17 października 2012 r., sygn. III Cz 688/12, oddalające zażalenie na wymienione wyżej postanowienie Sądu Rejonowego. Od powyższego wpisu apelację wniósł uczestnik postępowania J. L. w zakresie, w jakim dokonano wykreślenia z działu IV księgi wieczystej nr (...) hipotek przymusowych kaucyjnych na sumy odpowiednio 100 000 zł oraz 119 325 zł ustanowionych na jego rzecz. Apelujący zarzucił naruszenie przepisów postępowania: - art. 626 8 § 2 k.p.c. poprzez nieprawidłowe zbadanie treści dokumentów załączonych do wniosku, a mających być podstawą wykreślenia przedmiotowych hipotek; - art. 626 9 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i nieoddalenie wniosku o wykreślenie tychże hipotek. Podnosząc powyższe zarzuty apelujący wniósł o uchylenie wykreślenia hipotek na sumę 100 000 zł i 119 325 zł ustanowionych na rzecz J. L. i oddalenie wniosku w tym zakresie, a także o zasądzenie od wnioskodawcy na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Apelacja jest zasadna. Zgodnie z art. 1003 k.p.c. wykreślenie hipoteki w związku z przysądzeniem wierzycielowi własności obciążonej nieruchomości może nastąpić na podstawie postanowienia sądu o przysądzeniu własności i planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji, względnie na podstawie samego postanowienia o przysądzeniu własności, jeżeli w postanowieniu stwierdzono zapłacenie przez nabywcę całej ceny nabycia w gotówce. Postanowienie sądu odpowiadające treści art. 1003 k.p.c. stanowi dowód wygaśnięcia hipoteki, ale jednocześnie powstania na miejscu hipoteki prawa wierzyciela hipotecznego do zaspokojenia się z ceny nabycia ( art. 1000 § 1 k.p.c. ). Gdy postanowienie sądu egzekucyjnego zawiera treść odpowiadającą dyspozycji art. 1003 k.p.c. stanowi dokument urzędowy ( art. 244 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ), który jest podstawą wykreślenia hipoteki ( art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece – tekst jedn.: Dz.U.2013.707 ze zm.). Zgodnie z art. 626 8 § 2 k.p.c. rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Muszynie z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt I Co 351/06, na podstawie którego dokonano zaskarżonego wpisu stwierdza, że przysądzenie własności przedmiotowej nieruchomości następuje za cenę nabycia 710 000 zł brutto „na poczet której została zaliczona wierzytelność nabywcy” (postanowienie Sądu Rejonowego w Muszynie z dnia 15.06.2012 r., sygn. akt I Co 351/06 i postanowienie Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 17.10.2012 r., sygn. akt III Cz 688/12 – k. 556, 557). Stanowiące podstawę zaskarżonego wpisu postanowienie nie może stanowić podstawy do wykreślenia hipotek, bowiem w postanowieniu tym brak jest stwierdzenia, iż nabywca zapłacił całą cenę gotówką. Z postanowienia wynika jedynie, że na poczet ceny nabycia zaliczona została wierzytelność nabywcy. Zaliczenie wierzytelności na poczet ceny nabycia nie jest równoznaczne z zapłatą całej ceny nabycia w gotówce, o której mowa w art. 1003 § 2 k.p.c. W sytuacji, gdy nabywca zaliczył na poczet ceny nabycia wierzytelność własną lub innego wierzyciela za jego zgodą ( art. 968 k.p.c. ), postanowienie o przysądzeniu własności nie stanowi wystarczającej podstawy do wykreślenia hipoteki (por. Komentarz do art. 1003 k.p.c. – Hanna Langa – Bieszki, Jarosław Świeczkowski, LEX oraz A. Oleszko, Pytania i odpowiedzi – wyjaśnienie, Rejent 2000, nr 10, s. 104). W związku z powyższym stwierdzić trzeba, że dołączone do wniosku o wpis prawomocne postanowienie z dnia 15.06.2012 r. o przysądzeniu własności nie zawiera treści odpowiadającej dyspozycji art. 1003 § 2 k.p.c. i tym samym nie może stanowić podstawy do wykreślenia hipoteki. W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest również dokumentu, o którym mowa w art. 1003 § 1 k.p.c. , tj. planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji. W rezultacie uznać należało, że brak było podstaw do dokonania zaskarżonego wpisu. Mając to na względzie Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wpis i oddalił wniosek o wykreślenie hipotek przymusowych kaucyjnych na sumę 100 000 zł i na sumę 119 325 zł ustanowionych na rzecz uczestnika J. L. . Z przytoczonych względów Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. Na wysokość zasądzonej kwoty złożyły się poniesione przez apelującego opłata od apelacji w kwocie 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz koszty zastępstwa prawnego w kwocie 60 zł ustalonej stosownie do § 8 pkt 5, § 13 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI