III CA 693/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powoda w sprawie o zapłatę odszkodowania, uznając umowy zlecenia za pozorne i nieudowodnienie szkody, mimo stwierdzenia bezprawności działania pozwanego.
Powód M. O. domagał się od Skarbu Państwa zapłaty odszkodowania, twierdząc, że poniósł szkodę w wyniku niezgodnego z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając umowy zlecenia za pozorne i nieudowodnienie szkody. Sąd Okręgowy, oddalając apelację, podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji co do pozorności umów i braku dowodów na szkodę, jednakże stwierdził bezprawność działania pozwanego, co zostało już uwzględnione w innym postępowaniu.
Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi wyrokiem z dnia 10 lutego 2016 roku oddalił powództwo M. O. przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę. Powód zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących ciężaru dowodu, dobrej wiary, obowiązku naprawienia szkody oraz niezgodności działania pozwanego z prawem, a także naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zakresie oceny dowodów. Apelujący wniósł o zmianę wyroku lub uchylenie go i przekazanie do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uznał ją za niezasadną, mimo częściowej słuszności zarzutów. Sąd podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji, w tym ocenę umów zlecenia jako pozornych. Wskazano na brak możliwości identyfikacji jednego z kontrahentów oraz śmierć drugiego, co uniemożliwiało weryfikację umów. Ponadto, powód zawierał umowy, wiedząc o konieczności odbycia kary pozbawienia wolności, co czyniło ich wykonanie niemożliwym w zakładanym okresie. W konsekwencji, powód nie udowodnił powstania ani wysokości szkody. Sąd Okręgowy stwierdził jednak, że pozbawienie powoda wolności w dniu 15 października 2010 r. było niezgodne z prawem, co potwierdził późniejszy wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi, zasądzający zadośćuczynienie. Mimo tej konstatacji, apelacja została oddalona jako bezzasadna na podstawie art. 385 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie udowodnił powstania ani wysokości szkody.
Uzasadnienie
Sąd uznał umowy zlecenia za pozorne ze względu na brak możliwości identyfikacji kontrahentów oraz świadomość powoda o konieczności odbycia kary pozbawienia wolności, co czyniło wykonanie umów niemożliwym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. O. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli szkoda została wyrządzona przez sprawującego władzę publiczną na skutek sprawowania tej władzy, obowiązany do jej naprawienia jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych skutków prawnych wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działań lub zaniechań, z których wynikła szkoda.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Dobra wiara.
k.c. art. 363
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowy zlecenia były pozorne. Powód nie udowodnił powstania ani wysokości szkody. Wykonanie umów było niemożliwe w zakładanym okresie z uwagi na konieczność odbycia kary pozbawienia wolności.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 6 k.c. w zw. z art. 361 § 1 k.c. (nieudowodnienie zakresu i wysokości szkody). Naruszenie art. 7 k.c. (naruszenie zasady dobrej wiary). Naruszenie art. 363 k.c. (błędne uznanie, że pozwany nie jest zobowiązany do naprawienia szkody). Naruszenie art. 417 § 1 k.c. (błędne uznanie, że działanie pozwanego było zgodne z prawem). Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. (przekroczenie swobodnej oceny dowodów).
Godne uwagi sformułowania
okoliczności zawarcia przez apelującego ww. umów cywilnych wskazują na to, iż umowy te były pozorne nie wiadomo bowiem – wobec braku jakichkolwiek danych precyzujących (...) – czy P. P. jest w rzeczywistości realnym kontrahentem powoda, czy jedynie to imię i nazwisko jest przypadkowo wybrane przez powoda na potrzeby zawartej umowy powód zawarł ww. umowy, mając świadomość prawomocnego skazania na karę pozbawienia wolności, a zatem konieczności jej odbycia z dniem wezwania twierdzenia powoda o planowanej realizacji tych umów są sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego pozbawienie powoda wolności w dniu 15 października 2010 r. było niezgodne z prawem
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "ocena pozorności umów w kontekście świadomości stron o przyszłym pozbawieniu wolności, ocena dowodów w sprawach o odszkodowanie od Skarbu Państwa."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i nie stanowi przełomowej wykładni prawa. Kwestia bezprawności działania pozwanego została już rozstrzygnięta w innym postępowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy analizy dowodów i oceny pozorności umów, ale brakuje jej szerszego kontekstu społecznego czy przełomowej wykładni prawa.
“Pozorne umowy i świadomość kary: dlaczego sąd nie uwzględnił roszczenia o odszkodowanie?”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 10 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 693/16 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 lutego 2016 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi oddalił powództwo M. O. przeciwko Skarbowi Państwa Sądowi Rejonowemu dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi o zapłatę. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wniósł powód zarzucając mu naruszenie: - art. 6 k.c. w zw. z art. 361 § 1 k.c. polegające na nietrafnym stanowisku Sądu Rejonowego, że powód nie udowodnił zakresu i wysokości poniesionej szkody, co jednoznacznie wynika z materiału dowodowego; - art. 7 k.c. polegające na naruszeniu przez Sąd Rejonowy zasady dobrej wiary dotyczącej przeszłości karnej powoda i w wyniku tego odmowy wiary umowom zlecenia przedstawionym przez powoda, która to przeszłość nie ma żadnego związku z umowami zlecenia; - art. 363 k.c. polegające na błędnym uznaniu, że pozwany nie jest zobowiązany do naprawienia szkody w żadnej części; - art. 417 § 1 k.c. polegające na błędnym uznaniu, że działanie pozwanego było zgodne z prawem, gdzie z materiału dowodowego zebranego w sprawie jednoznacznie wynika odpowiedzialność pozwanego za szkodę wyrządzoną powodowi za niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej; - art. 233 § 1 k.p.c. polegające na przekroczeniu przez Sąd Rejonowy swobodnej oceny materiału dowodowego w postaci nie dania wiary przedłożonym przez powoda umowom zlecenia i uznania roszczenia za nieudowodnione, a także uznania, że pozwany nie ponosi odpowiedzialności za wyrządzoną powodowi szkodę, a jego działanie było zgodne z prawem i uznania zeznań powoda za niewiarygodne wobec jego przeszłości karnej. Apelujący wniósł o dopuszczenie dowodu z akt o sygn. II C 321/12 Sądu Okręgowego w Łodzi na okoliczność ustalenia w tym postępowaniu odpowiedzialności pozwanego za wyrządzenie powodowi szkody majątkowej, przeprowadzenia którego zaniechał Sąd Rejonowy. W oparciu o powyższe apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji z zaleceniem dopuszczenia i przeprowadzenia ww. dowodu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja, mimo słuszności części zarzutów, jest niezasadna. W pierwszej kolejności należy jednak podkreślić prawidłowość ustalonego w sprawie stanu faktycznego, które to ustalenia Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne. Powyższej oceny nie zmienia podniesiony w apelacji zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 233 § 1 k.p.c. w zakresie oceny materiału dowodowego w postaci zeznań powoda oraz przedłożonych przez niego umów cywilnych. Apelujący nie wykazał, aby Sąd Rejonowy – odmawiając wiarygodności ww. dowodom- dopuścił się pogwałcenia reguł logicznego rozumowania bądź sprzeniewierzył się zasadom doświadczenia życiowego, co jest konieczne dla skutecznego kwestionowania swobody oceny dowodów. Zdaniem Sądu Okręgowego okoliczności zawarcia przez apelującego ww. umów cywilnych wskazują na to, iż umowy te były pozorne. Słusznie Sąd Rejonowy wskazał, że jedna z umów – mimo, że podpisana przez obie strony - nie zawiera danych pozwalających zidentyfikować drugą stronę umowy, tj. P. P. , co odbiera tej umowie cechę wiarygodności. Nie wiadomo bowiem – wobec braku jakichkolwiek danych precyzujących (np.: numer PESEL, nr dowodu tożsamości, miejsce zamieszkania) – czy P. P. jest w rzeczywistości realnym kontrahentem powoda, czy jedynie to imię i nazwisko jest przypadkowo wybrane przez powoda na potrzeby zawartej umowy. Apelujący nie zgłosił choćby dowodu z przesłuchania świadka P. P. aby uwiarygodnić zawarcie ww. umowy. Druga z powołanych umów jest wprawdzie podpisana przez M. D. - którego dane są w pełni czytelne- jako kontrahenta powoda, jednakże zmarł on w 2011 r., co również czyni niemożliwym zweryfikowanie wiarygodności tej umowy poprzez przesłuchanie ww. świadka. Podkreślenia natomiast wymaga, że powód zawarł ww. umowy, mając świadomość prawomocnego skazania na karę pozbawienia wolności, a zatem konieczności jej odbycia z dniem wezwania, o czym świadczy jego wniosek z dnia 27 sierpnia 2010 r. o odroczenie kary na okres sześciu miesięcy. W takim razie, już od chwili zawarcia ww. umów, ich wykonanie przez okres na jaki zostały zawarte było niemożliwe. Biorąc pod uwagę całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności ww. umowy – twierdzenia powoda o planowanej realizacji tych umów są sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego i jako takie nie mogły stanowić podstawy przeciwnych ustawień Sądu Rejonowego. Powód nie mógł bowiem zrealizować umów, gdyż przewidywały one wykonanie przez niego pracy w okresie, w którym było niewątpliwe, że będzie on pozbawiony wolności. W świetle powyższego uznać należy, że powód nie udowodnił ani powstania ani wysokości szkody, a zatem nie wykazał zasadności powództwa, co skutkowało jego oddaleniem. Zasadnym natomiast okazał się zarzut apelującego – co jednak nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia – odnośnie bezprawności działania pozwanego. W istocie, pozbawienie powoda wolności w dniu 15 października 2010 r. było niezgodne z prawem, gdyż powód został osadzony w jednostce penitencjarnej na podstawie wyroku nieprawomocnego, co potwierdził wyrok z dnia 30 maja 2014 r. Sądu Okręgowego w Łodzi. Wyrokiem tym zasądzono na rzecz powoda 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia w związku z pozbawieniem wolności na mocy nieprawomocnego wyroku. Mając wszystko powyższe na względzie Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c. , oddalił apelację jako bezzasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI