III Ca 69/14

Sygn. akt III Ca 69/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Teresa Kołeczko - Wacławik (spr.) Sędzia SO Krystyna Hadryś Sędzia SR del. Roman Troll Protokolant Iwona Reterska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2014 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa I. M. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o ustalenie na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 28 października 2013 r., sygn. akt I C 1722/12 1. oddala apelację; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1.200 zł (tysiąc dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSR del. Roman Troll SSO Teresa Kołeczko - Wacławik SSO Krystyna Hadryś Sygn. akt III Ca 69/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił powództwo I. M. przeciwko (...) S.A.( następcy prawnemu (...) Spółki Akcyjnej Oddział w Polsce) o ustalenie, że umowa o kredyt na miarę zawarta w dniu 26 sierpnia 2008r. pomiędzy A. K. a (...) Spółką Akcyjną Oddział w Polsce jest nieważna. Sąd I instancji ustalił, że powódka jest spadkobierczynią A. K. , która w 2008r. była w ciężkim ogólnym stanie zdrowia. Chorowała na wiele schorzeń, ale żadne z nich nie wpływało na jej świadomość i zdolność do podejmowania decyzji. Od czerwca 2008r. przebywała w Domu Pomocy Społecznej w G. , gdyż wymagała całodobowej opieki. Na podstawie opinii lekarza A. M. , biegłego sądowego z zakresu neurologii i psychiatrii ustalił, że w dniu zawarcia umowy kredytu miała zachowaną zdolność do podejmowania decyzji i wyrażania woli. Ustalając powyższe uznał Sąd Rejonowy, że A. K. podpisując umowę w dniu 26.8.2008r. złożyła ważne oświadczenie woli. Nigdy bowiem nie leczyła się psychiatrycznie, nie zażywała żadnych leków, które mogłyby wpłynąć na jej proces decyzyjny. Zespół otępienny, o ile u niej występował nie wpływał na ograniczenie poczytalności. Jak podkreślił biegły lekarz A. M. , gdyby wystąpiły u A. K. zaburzenia czynności psychicznych, zostałoby to odnotowane w dokumentacji medycznej, a tymczasem, mimo, że miała ona częsty kontakt z lekarzami, gdyż często przebywała w różnych placówkach medycznych, nie odnotowano u niej zaburzeń psychicznych. Z tych przyczyn w ocenie sądu I instancji brak było podstaw do uznania, iż A. K. zawierając umowę w dniu 26.8.2008r., złożyła nieważne w rozumieniu art. 82 k.c. oświadczenie woli. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. W apelacji powódka zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że A. K. złożyła oświadczenie woli składające się na umowę o kredyt na miarę z 26.8.2008r. zawartą z poprzednikiem prawnym pozwanej w stanie psychicznym pozwalającym na świadome i swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli pomimo zaburzeń czynności psychicznych. W uzasadnieniu apelacji podniosła, że ponieważ A. K. nigdy nie leczyła się z powodu chorób psychicznych , a jedynie jak ustalił to prawidłowo sąd I instancji, placówki medyczne wyłącznie zajmowały się jej schorzeniami natury somatycznej, zbędna była opinia biegłego by to stwierdzić. Stąd brak było podstaw do kwestionowania opinii biegłego lekarza A. M. . Zarzuciła, że brak leczenia psychiatrycznego nie oznacza braku zaburzeń zachowania, obniżenia stopnia rozeznania czy zniesienia orientacji niezbędnej dla zrozumienia i podpisania umowy kredytowej. Podniosła, że brak leczenia psychiatrycznego oznacza jedynie, że takiego leczenia nie podjęto, nie oznacza zaś, że pacjent znajdował się w idealnym stanie psychicznym i pełnej orientacji. Wskazała, że dowód z opinii biegłego lekarza psychiatry winien być poprzedzony zeznaniami świadków zawnioskowanych w pozwie, którzy kontaktowali się z A. K. i obserwowali przyspieszony rozwój znacznego otępienia u niej. Dopiero zapoznając się z zeznaniami świadków, biegły mógłby się wypowiedzieć, czy A. K. zawierając umowę o kredyt działała w pełni świadomie czy też w stanie wyłączającym świadome i swobodne podjecie decyzji i wyrażenie woli. Przedstawiając powyższy zarzut wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa po uprzednim rozpoznaniu zgłoszonych w pozwie wniosków dowodowych z zeznań świadków M. K. i R. M. na okoliczność ujawniania przez A. K. cech ograniczonego uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego i znacznego otępienia oraz ponownym dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego lekarza z zakresu psychiatrii na okoliczność ustalenia, czy A. K. zawierając umowę o kredyt na miarę, złożyła oświadczenie woli w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli ze względu na zaburzenia czynności psychicznych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Wniosła też o zasądzenie na swoją rzecz, kosztów procesu za obie instancje. Pozwana wniosła o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Apelacja nie mogła odnieść skutku. Na rozprawie w dniu 16 maja 2013r.(k. 64-65) Sąd Rejonowy po przesłuchaniu powódki dopuścił dowód z opinii biegłego psychiatry nie rozpoznając przy tym istotnie wniosku zawartego w pozwie o przesłuchanie świadków M. K. i R. Ś. zostali zawnioskowani dla wykazania, iż ciężki stan zdrowia A. K. skutkował jej złym stanem psychicznym i rozwojem zespołu psychoorganicznego. W rozprawie uczestniczył fachowy pełnomocnik powódki i poza wnioskiem o zakreślenie 7 dniowego terminu do złożenia dodatkowej dokumentacji medycznej A. K. nie złożył innych wniosków. Nie zwrócił uwagi sądowi I instancji na uchybienie procesowe w przedmiocie nie rozpoznania wniosku dowodowego z zeznań świadków, nie sprzeciwił się przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego przed ich przesłuchaniem i nie wniósł zastrzeżenia w tym względzie do protokołu rozprawy w trybie art. 162 k.p.c. Tym samym utracił prawo powoływania się na to niewątpliwe uchybienie Sądu Rejonowego w dalszym toku postępowania. Po złożeniu opinii przez biegłego lekarza z zakresu neurologii i psychiatrii powódka nie zakwestionowała jej, mimo, że biegły nie tylko - jak zarzuca w apelacji - ustalił w opinii, że A. K. nie była leczona psychiatrycznie, co w ocenie skarżącej czyniło opinię zbędną w tym zakresie i nie wymagającą kwestionowania, ale wyraził w opinii pogląd, że gdyby w czasie leczenia wielu schorzeń internistycznych A. K. ujawniły się u niej zaburzenia poznawcze, to na pewno znalazłyby się adnotacje na ten temat w dostępnej dokumentacji medycznej. Tę konstatację lekarza biegłego powódka zaakceptowała, nie zgłaszając w tym zakresie żadnych zastrzeżeń czy wniosków. Na posiedzeniu w dniu 28.10.2013r., na którym zamknięto rozprawę ( k. 188), powódka również była reprezentowana przez fachowego pełnomocnika. Nie zgłosiła żadnych wniosków i nie zażądała uzupełnienia postępowania dowodowego. W tej sytuacji uznać należało, że sąd I instancji opierając się na przeprowadzonych w sprawie dowodach w tym przede wszystkim na opinii biegłego, którą ocenił jako rzetelną, profesjonalną i przekonywującą, miał podstawy poczynić ustalenia faktyczne w oparciu o te jedynie dowody, które przeprowadził. Skoro więc powódka zaakceptowała przed sądem I instancji, zakres przeprowadzonego postępowania dowodowego co do ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia, zarzut błędnego ustalenia przez ten sąd braku przesłanek z art. 82 k.c. skutkujący uznaniem, że oświadczenie A. K. złożone w dniu zawarcia umowy o kredyt na miarę nie było nieważne, nie mógł odnieść skutku. Z tych względów apelacja jako pozbawiona uzasadnionych podstaw została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c. Na podstawie art.98 § 1 i 3 k.p.c. sąd zasądził od powódki, która przegrała sprawę, na rzecz pozwanej koszty procesu w oparciu o przepisy § 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt 5 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z 28.9.2002r. ( Dz. U. 2013, poz. 461 t.j. ) SSR del. Roman Troll SSO Teresa Kołeczko-Wacławik SSO Krystyna Hadryś