III Ca 675/21

Sąd Okręgowy w ŁodziŁódź2021-11-22
SAOSCywilnepostępowanie nieprocesoweŚredniaokręgowy
dział spadkupomoc prawna z urzęduwynagrodzenie adwokatakoszty postępowaniawartość przedmiotu sporuroszczenia dodatkowe

Sąd Okręgowy zmienił sposób obliczenia wynagrodzenia adwokata z urzędu w sprawie o dział spadku, uwzględniając wartość przedmiotu zaskarżenia zamiast wartości udziału spadkowego.

Sąd Okręgowy w Łodzi rozpatrywał apelację dotyczącą wynagrodzenia adwokata K. B. za udzielenie pomocy prawnej z urzędu uczestnikowi P. K. w sprawie o dział spadku. Sąd pierwszej instancji obliczył wynagrodzenie na podstawie wartości udziału spadkowego, jednak Sąd Okręgowy uznał, że w przypadku roszczeń dodatkowych, takich jak zwrot nakładów, należy stosować wartość przedmiotu zaskarżenia. W konsekwencji Sąd Okręgowy zmienił sposób obliczenia wynagrodzenia, przyznając niższą kwotę.

Sąd Okręgowy w Łodzi orzekał w przedmiocie wynagrodzenia adwokata K. B., który udzielił nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu uczestnikowi P. K. w postępowaniu o dział spadku. Sąd pierwszej instancji przyznał kwotę 738 złotych brutto, obliczoną na podstawie wartości udziału spadkowego uczestnika. Sąd Okręgowy, rozpatrując apelację, zważył, że choć w postępowaniu nieprocesowym co do zasady nie ma wartości przedmiotu sporu, to w przypadku roszczeń dodatkowych, takich jak zwrot nakładów z tytułu eksploatacji wspólnego lokalu mieszkalnego, które nie mają związku z ustalaniem masy spadkowej, podstawą obliczenia wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu powinna być wartość przedmiotu zaskarżenia. W tej sprawie wynosiła ona 6.434 zł. Sąd Okręgowy, stosując odpowiednie przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, obliczył wynagrodzenie na 600 zł, które po doliczeniu VAT wyniosło 738 zł. Sąd oddalił apelację wnioskodawczyni w zakresie kwestionującym sposób obliczenia wynagrodzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

W przypadku roszczeń dodatkowych, które nie mają związku z ustalaniem masy spadkowej, wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu powinno być obliczane na podstawie wartości przedmiotu zaskarżenia, a nie wartości udziału spadkowego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że specyfika postępowania o dział spadku nie wyklucza stosowania wartości przedmiotu sporu dla roszczeń dodatkowych, które nie dotyczą bezpośrednio ustalania składu i wartości spadku. Wartość przedmiotu zaskarżenia jest właściwą podstawą do obliczenia wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w takich sytuacjach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił apelację

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w Łodzi (w zakresie zmiany sposobu obliczenia wynagrodzenia)

Strony

NazwaTypRola
K. B.osoba_fizycznaadwokat z urzędu
P. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
wnioskodawczyniinnewnioskodawczyni

Przepisy (4)

Pomocnicze

Dz.U. z 2019 r., poz. 18 z późn. zm. art. 12 § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Wynagrodzenie za prowadzenie sprawy o dział spadku oblicza się na podstawie § 8 od wartości udziału spadkowego uczestnika zastępowanego przez adwokata.

Dz.U. z 2019 r., poz. 18 z późn. zm. art. 8 § 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Określa wysokość wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w zależności od wartości przedmiotu sporu.

Dz.U. z 2019 r., poz. 18 z późn. zm. art. 16 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Określa stawki opłat za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym.

Dz.U. z 2019 r., poz. 18 z późn. zm. art. 4 § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Opłata jest podwyższana o kwotę podatku od towarów i usług.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o zwrot nakładów z tytułu eksploatacji wspólnego lokalu mieszkalnego nie ma związku z ustalaniem masy spadkowej, a jedynie dotyczy roszczeń pobocznych związanych z korzystaniem ze składników spadkowych. Podstawą ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu dla roszczeń dodatkowych powinna być wartość przedmiotu zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu w sprawie o dział spadku powinno być obliczane na podstawie wartości udziału spadkowego uczestnika, nawet jeśli apelacja dotyczy roszczeń dodatkowych.

Godne uwagi sformułowania

Co do zasady w postępowaniu nieprocesowym nie ma wartości przedmiotu sporu, co wynika ze specyfikacji tego postępowania. W tego typu postępowaniach wyróżnia się jednak również roszczenia dodatkowe w dochodzeniu których inicjatywa jest pozostawiona uczestnikom. Jest oczywistym, iż roszczenie o zapłatę tego typu należności nie ma związku z ustalaniem masy spadkowej, a jedynie dotyczy roszczeń pobocznych związanych z korzystaniem z składników spadkowych przez poszczególnych współspadkobierców.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy obliczenia wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w sprawach o dział spadku, gdy występują roszczenia dodatkowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji roszczeń dodatkowych w postępowaniu o dział spadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem spadkowym i kosztami postępowania, ponieważ precyzuje zasady obliczania wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu w specyficznych okolicznościach.

Jak obliczyć wynagrodzenie adwokata z urzędu w sprawie o dział spadku z roszczeniami dodatkowymi?

Dane finansowe

WPS: 6434 PLN

wynagrodzenie adwokata z urzędu: 738 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 675/21 UZASADNIENIE w zakresie pkt. 2) postanowienia z dnia 22.11.2021 Postanowieniem wydanym w dniu 22 listopada 2021 roku Sąd Okręgowy w Łodzi: 1. oddalił apelację; 2. przyznał i nakazał wypłacić ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi na rzecz adwokat K. B. kwotę 738 złotych brutto tytułem wynagrodzenia za udzielenie uczestnikowi P. K. nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu; 3. ustalił, iż wnioskodawczyni i uczestnik ponoszą we własnym zakresie pozostałe koszty związane ze swoim udziałem w postępowaniu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zasady przyznawania wynagrodzenia pełnomocnikom z urzędu reguluje Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 18 z późn. zm.) Zgodnie z treścią § 12 pkt. 3) wynagrodzenie za prowadzenie sprawy o dział spadku oblicza się na podstawie § 8 od wartości udziału spadkowego uczestnika zastępowanego przez adwokata. Udział uczestnika P. K. zastępowanego przez adwokat K. B. wynosił 3/8 części spadku. Jak słusznie wskazał Sąd I Instancji wartość udziału tego uczestnika wyniosła 54.374,99 zł. Co do zasady w postępowaniu nieprocesowym nie ma wartości przedmiotu sporu, co wynika ze specyfikacji tego postępowania. Dotyczy to jednak postępowania w zakresie ustalania samej masy spadkowej i ewentualnych spłat bądź dopłat. W tym zakresie sąd ma obowiązek prowadzić część postępowania dowodowego nawet z urzędu. W tego typu postępowaniach wyróżnia się jednak również roszczenia dodatkowe w dochodzeniu których inicjatywa jest pozostawiona uczestnikom. Apelacja wnioskodawczyni nie kwestionowała ustaleń co do składu i wartości majątku spadkowego, a dotyczyła roszczenia o zwrot nakładów z tytułu eksploatacji wspólnego lokalu mieszkalnego. Jest oczywistym, iż roszczenie o zapłatę tego typu należności nie ma związku z ustalaniem masy spadkowej, a jedynie dotyczy roszczeń pobocznych związanych z korzystaniem z składników spadkowych przez poszczególnych współspadkobierców. Skoro tak to podstawą ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu powinna być wartość przedmiotu zaskarżenia. W rozstrzyganej sprawie wynosiła ona 6.434 zł. Skoro tak ,to zgodnie z treścią § 8 ust. 4) powołanego wyżej rozporządzenia wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu wynosiło 1.200 zł. Należało mieć również na uwadze treść § 16 pkt 1) tego aktu prawnego, zgodnie z którym Opłaty wynoszą za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przed sądem okręgowym – 50% opłaty, a jeżeli w pierwszej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat 75% tej stawki. Skoro tak, to wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu wynosić powinno 600 zł. Kwota to powinna być powiększona o stawkę podatku VAT, czyli do kwoty 738 zł. Zgodnie bowiem z treścią § 4 ust. 3 tego rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy orzekł jak w pkt. 2) sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI