III CA 674/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Banku (...) o wykreślenie hipoteki przymusowej łącznej z ksiąg wieczystych, na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w Zakopanem, który nakazał wykreślenie tej hipoteki z innych ksiąg wieczystych. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, argumentując, że wyrok mógł stanowić podstawę do wykreślenia hipoteki tylko w tych księgach, których dotyczył. Bank złożył apelację, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 518¹ § 3 k.p.c. i art. 626⁸ § 2 k.p.c., a także kwestionując sposób oceny materialnej skuteczności wyroku. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu oddalił apelację. Sąd uznał, że przepis art. 518¹ § 3 k.p.c. nie miał zastosowania, ponieważ referendarz sądowy wydał postanowienie oddalające wniosek, a nie wpis. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 626⁸ § 2 k.p.c., sąd podkreślił, że postępowanie wieczystoksięgowe jest sformalizowane i sąd bada jedynie treść i formę wniosku oraz dołączonych dokumentów, a także treść księgi wieczystej. Sąd stwierdził, że wyrok sądu niższej instancji nie dawał jednoznacznych podstaw do wykreślenia hipoteki z ksiąg, których nie obejmowała jego sentencja. Sąd Okręgowy uznał również, że przepisy dotyczące działania sądu z urzędu w przypadku wykreślenia hipoteki z jednej nieruchomości nie mogły być stosowane rozszerzająco, gdyż wygaśnięcie hipoteki nie wynikało jednoznacznie z treści wyroku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Średniainterpretacja przepisów dotyczących postępowania wieczystoksięgowego, zakresu kognicji sądu w sprawach o wpis, stosowania wyroków jako podstawy wpisu oraz działania sądu z urzędu.
Dotyczy specyficznej sytuacji hipoteki przymusowej łącznej i interpretacji konkretnego wyroku sądu niższej instancji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok sądu cywilnego nakazujący wykreślenie hipoteki z określonych ksiąg wieczystych może stanowić podstawę do wykreślenia tej samej hipoteki z innych ksiąg wieczystych, na których hipoteka przymusowa łączna również ciąży?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok sądu cywilnego może stanowić podstawę do wykreślenia hipoteki tylko w tych księgach wieczystych, których dotyczył.
Uzasadnienie
Sąd wieczystoksięgowy bada wniosek i dołączone dokumenty w granicach wniosku. Wyrok sądu cywilnego wiąże sąd wieczystoksięgowy w zakresie wynikającym z jego sentencji. Jeśli sentencja nie obejmuje innych ksiąg, nie można na jej podstawie dokonać wykreślenia w tych księgach.
Czy przepis art. 518¹ § 3 k.p.c. ma zastosowanie do skargi na postanowienie referendarza sądowego oddalające wniosek o wpis?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten ma zastosowanie tylko do skargi na wpis dokonany przez referendarza sądowego, a nie na postanowienie oddalające wniosek.
Uzasadnienie
Art. 518¹ § 3 k.p.c. stanowi wyjątek od ogólnej zasady dotyczącej orzeczeń referendarzy (art. 398²² § 3 k.p.c.) i odnosi się do sytuacji, gdy referendarz dokonał wpisu uwzględniającego żądanie wniosku. W przypadku postanowienia oddalającego wniosek, traci ono moc, a sąd rozpoznaje sprawę jako sąd pierwszej instancji.
Czy sąd wieczystoksięgowy może dokonać wykreślenia hipoteki z urzędu w pozostałych księgach wieczystych, na których hipoteka ciąży, na podstawie przepisu § 11 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17.09.2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów, jeśli wygaśnięcie hipoteki nie wynika jednoznacznie z treści wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uprawnienie sądu do działania z urzędu w tym zakresie musi być interpretowane ściśle i wymaga jednoznacznego wykazania okoliczności dotyczącej wygaśnięcia hipoteki, co nie miało miejsca w tej sprawie.
Uzasadnienie
Przepis ten ustanawia wyjątek od reguły działania sądu na wniosek. Aby go zastosować, konieczne jest wykazanie szczególnej okoliczności wygaśnięcia hipoteki, która nie wynikała jednoznacznie z treści przedstawionego wyroku. Oświadczenie właściciela nieruchomości nie jest wystarczające.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) w L. | spółka | wnioskodawca |
| A. H. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
Przepisy (10)
Pomocnicze
k.p.c. art. 518 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 626 § 8 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 22 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 22 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 626 § 8 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 626 § 2 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów art. 11 § ust. 3 i 4
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 518¹ § 3 k.p.c. przez wydanie postanowienia oddalającego wniosek, gdy został on już oddalony orzeczeniem referendarza. • Naruszenie art. 626⁸ § 2 k.p.c. przez zaniechanie pełnego zbadania treści wniosku, dokumentów i księgi wieczystej, w tym oświadczenia o wygaśnięciu hipoteki. • Wyrok Sądu Rejonowego w Zakopanem z 25.04.2016 r. w sprawie o sygn. akt I C 511/15 stanowił podstawę do wykreślenia hipoteki z wszystkich współobciążonych ksiąg wieczystych. • Zastosowanie § 11 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17.09.2001 r. nakazującego sądowi z urzędu ujawnienie faktu wygaśnięcia hipoteki w pozostałych księgach.
Godne uwagi sformułowania
podstawy do wykreślenia wskazanych hipotek nie może stanowić wskazany przez wnioskodawcę wyrok Sądu Rejonowego w Zakopanem z 25.04.2016 r. w sprawie o sygn. akt I C 511/15, w którym Sąd orzekł o uzgodnieniu treści ksiąg wieczystych nr (...), nakazując wykreślenie z działów IV wymienionych ksiąg, hipoteki przymusowej łącznej w wysokości 4 308109,50 zł. • Sąd wyrok ten mógł stanowić podstawę wyłącznie do wykreślenia hipotek w księgach wieczystych, których dotyczył. • dokonanie wykreślenia w innych współobciążonych księgach wieczystych niż objęte treścią sentencji wskazywanego orzeczenia, nie jest możliwe. • zdarzenie mające stanowić podstawę wpisu musi być badane przez sad prowadzący księgę wieczystą nie tylko pod względem formalno-prawnym, ale również z uwagi na materialną skuteczność. • z istoty hipoteki przymusowej łącznej wynika konieczność przyjęcia jednakowego rozwiązania w stosunku do wszystkich nieruchomości, na których hipoteka taka ciąży. • wszystko co zostało uregulowanie w art. 518 1 § 3 k.p.c. odnosi się do szczególnego orzeczenia wydawanego przez referendarza, jakim jest wpis w księdze wieczystej. • Orzeczenie w postaci wpisu jest rozstrzygnięciem, choćby w części uwzględniającym żądanie wniosku. • brak jest podstaw do stosowania przepisu art. 518 1 § 3 k.p.c. , w niniejszej sprawie. • w przypadku wniesienia skargi orzeczenie referendarza sądowego traci moc, a sąd rozpoznaje sprawę jako sąd pierwszej instancji. […]
Skład orzekający
Jacek Małodobry
przewodniczący
Mieczysław H. Kamiński
sprawozdawca
Tomasz Białka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących postępowania wieczystoksięgowego, zakresu kognicji sądu w sprawach o wpis, stosowania wyroków jako podstawy wpisu oraz działania sądu z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji hipoteki przymusowej łącznej i interpretacji konkretnego wyroku sądu niższej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i postępowaniem wieczystoksięgowym ze względu na szczegółową analizę przepisów i ograniczeń sądu w tym zakresie.
“Czy wyrok sądu wystarczy do wykreślenia hipoteki z każdej nieruchomości?”
Dane finansowe
WPS: 4 308 109,5 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.