III Ca 658/18

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2018-09-11
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
księgi wieczystewpisnieruchomościdokumenty elektronicznepodpis elektronicznyweryfikacjapostępowanie wieczystoksięgowesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy oddalił apelację Gminy R. od postanowienia Sądu Rejonowego, utrzymując w mocy decyzję o odmowie wpisu prawa własności do księgi wieczystej z powodu niedostarczenia dokumentów w tradycyjnej formie.

Sąd Rejonowy w Rybniku oddalił wniosek Gminy R. o wpis prawa własności do księgi wieczystej, uznając, że dokumenty z podpisami elektronicznymi nie mogą stanowić podstawy wpisu ze względu na brak możliwości weryfikacji ich autentyczności przez wydział ksiąg wieczystych. Sąd Okręgowy w Gliwicach utrzymał to postanowienie w mocy, oddalając apelację wnioskodawcy. Podkreślono, że wnioski do ksiąg wieczystych co do zasady składa się na papierze, a wyjątki dotyczą spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu wieczystoksięgowym lub na podstawie szczególnych przepisów, których w tym przypadku nie zastosowano.

Sprawa dotyczyła wniosku Gminy R. o wpis prawa własności do księgi wieczystej, który został oddalony przez Sąd Rejonowy w Rybniku. Powodem odmowy było przedłożenie dokumentów z podpisami elektronicznymi, które, zdaniem sądu pierwszej instancji, nie mogły stanowić podstawy wpisu ze względu na brak możliwości weryfikacji ich autentyczności przez wydział ksiąg wieczystych. Sąd Rejonowy wskazał, że do wniosku należało dołączyć dokumenty w tradycyjnej formie, chyba że przepisy przewidują inaczej (np. elektroniczne postępowanie upominawcze). Wnioskodawca złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania wieczystoksięgowego i administracyjnego, twierdząc, że dokumenty elektroniczne są jedynymi możliwymi do uzyskania i że brak możliwości technicznych po stronie sądu nie powinien stanowić przeszkody do wpisu. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację. Sąd odwoławczy podkreślił, że skrzynka e- (...) nie służy do obsługi postępowań cywilnych, a wnioski do ksiąg wieczystych co do zasady składa się na papierze, z wyjątkiem spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu wieczystoksięgowym. W tym przypadku nie istniały szczególne przepisy pozwalające na weryfikację dokumentów elektronicznych przez sąd wieczystoksięgowy, a dołączone wydruki nie były wystarczające. Sąd uznał również, że art. 39 2 kpa nie ma zastosowania w postępowaniu sądowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie istnieją szczególne przepisy prawa lub rozwiązania techniczne umożliwiające sądowi wieczystoksięgowemu weryfikację ich autentyczności i pochodzenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podstawą wpisu do księgi wieczystej mogą być jedynie dokumenty w tradycyjnej formie, chyba że przepisy prawa lub specyfika postępowania (np. elektroniczne postępowanie wieczystoksięgowe) stanowią inaczej. Brak możliwości technicznych po stronie sądu do weryfikacji dokumentów elektronicznych uniemożliwia dokonanie wpisu wbrew przepisom postępowania cywilnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa – Prezydent Miasta R.

Strony

NazwaTypRola
Gmina R.instytucjawnioskodawca
Skarb Państwa – Prezydent Miasta R.organ_państwowyuczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 626² § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten dotyczy podstaw wpisu, w tym możliwości dokonywania wpisu na podstawie dokumentu elektronicznego w określonych sytuacjach.

k.p.c. art. 626²

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazano jako wyjątek od zasady składania wniosków w tradycyjnej formie.

k.p.c. art. 626´ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy możliwości dokonania wpisu na podstawie dokumentu elektronicznego w szczególnych przypadkach.

k.p.c. art. 626² § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazano, że tylko w określonych wypadkach, z uwagi na wdrożone rozwiązania techniczne, możliwa jest weryfikacja dokumentów elektronicznych przez sąd wieczystoksięgowy.

k.p.c. art. 626¸ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 626¹

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.a. art. 39²

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu sądowym o wpis do księgi wieczystej.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu procesowym do innych postępowań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak możliwości weryfikacji autentyczności dokumentów elektronicznych przez sąd wieczystoksięgowy. Wnioski do ksiąg wieczystych co do zasady składa się na papierze. Art. 39 2 kpa nie ma zastosowania w postępowaniu sądowym.

Odrzucone argumenty

Dokumenty z podpisami elektronicznymi powinny stanowić podstawę wpisu. Brak możliwości technicznych po stronie sądu nie powinien uniemożliwiać wpisu. Zastosowanie art. 39 2 kpa.

Godne uwagi sformułowania

skrzynka e- (...) nie służy do obsługi prowadzonego w sądach postępowania cywilnego, a zasadniczo jedynie dla potrzeb działalności administracyjnej sądów. Badany wniosek nie należy do spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu wieczystoksięgowym, w którym istnieje pewność (ze względu na zastosowane rozwiązania techniczne), że dokument elektroniczny pochodzi od określonego podmiotu. Istniejąca luka w prawie nie może uzasadniać dokonywania wpisu w księdze wieczystej wbrew przepisom prawa normującym postępowanie cywilne.

Skład orzekający

Gabriela Sobczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Mirella Szpyrka

sędzia

Anna Hajda

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdza wymogi formalne dotyczące dokumentów składanych do wniosków o wpis do księgi wieczystej, zwłaszcza w kontekście dokumentów elektronicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości weryfikacji dokumentów elektronicznych przez sąd wieczystoksięgowy; nie wyklucza możliwości wpisu na podstawie dokumentów elektronicznych w innych, prawem przewidzianych sytuacjach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i postępowaniem wieczystoksięgowym, ponieważ dotyczy aktualnego problemu wykorzystania dokumentów elektronicznych w postępowaniu sądowym i ich weryfikacji.

Dokumenty elektroniczne w księgach wieczystych: kiedy sąd odmówi wpisu?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 658/18 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Gabriela Sobczyk (spr.) Sędziowie: SO Mirella Szpyrka SO Anna Hajda po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Gminy R. z udziałem Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta R. o wpis na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt Dz. Kw 334/18 postanawia: oddalić apelację. SSO Anna Hajda SSO Gabriela Sobczyk SSO Mirella Szpyrka Sygn. akt III Ca 658/18 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Rybniku oddalił wniosek Gminy R. o wpis prawa własności w księdze wieczystej (...) . Sąd rejonowy rozpoznawał wniosek na skutek wniesienia przez wnioskodawczynię skargi na wcześniejsze postanowienie referendarza sądowego, które utraciło moc prawną. W uzasadnieniu postanowienia ustalił, że jako podstawę wpisu skarżąca przedstawiła dokumenty z podpisami elektronicznymi. Wskazał, że bezspornie dokumenty te mają charakter dokumentu urzędowego. Wskazał jednak, że nie mogą one stanowić podstawy wpisu w księgach wieczystych. Wydział ksiąg wieczystych musiałby mieć możliwość zweryfikowania ich autentyczności, do czego obecnie nie ma stosownych narzędzi. Z tych powodów do wniosku należało dołączyć dokumenty stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej w tradycyjnej formie. Sąd I instancji wskazał, że jedynym wyjątkiem są wpisy dokonywane na podstawie tytułów wykonawczych uzyskanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym, wyjątek ten jednak jest wyraźnie wskazany w art.626 2 kpc . Ponadto wskazał sąd I instancji, że podstawę wpisu może stanowić jedynie ostateczna decyzja, a wnioskodawca winien tę ostateczność wykazać. Wobec braku możliwości weryfikacji dokumentów w formie elektronicznej dołączonych do wniosku, w ocenie sądu rejonowego zaświadczenie wojewody nie jest wystarczające. Dlatego nie można uznać, by ostateczność decyzji została wykazana. Sąd rejonowy podniósł ponadto, że powołane przez wnioskodawczynię przepisy dotyczą postępowania administracyjnego, a nie postępowania sądowego, a w szczególności wieczystoksięgowego. Przywołując treść art. 626 2 §3 kpc oraz art. 626 8 §2kpc i art. 626 9 kpc Sąd I instancji z opisanych powodów orzekł o oddaleniu wniosku. Od tego postanowienia apelację wniosła wnioskodawczyni, która domagała się jego zmiany (uchylenia) i uwzględnienia wniosku. W apelacji zarzuciła: - naruszenie art.626 2 § 3 k.p.c. poprzez przyjęcie, że dokumenty dołączone do wniosku nie stanowią podstawy wpisów w księdze wieczystej, - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 39 2 kpa poprzez jego niezastosowanie mimo, że z treści tego przepisu wynika, że przedłożone dokumenty są jedynymi możliwymi. W uzasadnieniu apelacji skarżąca przywołała treść art. 39 2 kpa . Wskazała, że wnioskodawczyni jako strona postępowania administracyjnego nie ma możliwości uzyskania dokumentów w formie tradycyjnej. Nie może bowiem zgodnie ze wskazanym unormowaniem zrezygnować z doręczenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Uznała, że niezasadnie Sąd Rejonowy wskazał na niemożność weryfikacji dokumentów, gdyż niemożność ta w ocenie skarżącej ma charakter techniczny, co nie uzasadnia odmowy wpisu. Zarzucił brak logiki argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu postanowienia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie kwestionowała, że podstawą wpisu mogła być jedynie ostateczna decyzja administracyjna stwierdzająca nabycie przez nią prawa własności. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że żądany wpis nie może być dokonany ze względu na formę dołączonych dokumentów. W tym zakresie w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skrzynka e - (...) nie służy do obsługi prowadzonego w sądach postępowania cywilnego, a zasadniczo jedynie dla potrzeb działalności administracyjnej sądów. Zasadą jest, że wnioski składa się w sądzie wieczystoksięgowym na papierowym formularzu za wyjątkiem kategorii spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu wieczystoksięgowym ( art.626 4 k.p.c. ). Badany wniosek nie należy do spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu wieczystoksięgowym, w którym istnieje pewność (ze względu na zastosowane rozwiązania techniczne), że dokument elektroniczny pochodzi od określonego podmiotu. Tym samym skarżąca nie była zwolniona z obowiązku przedstawienia dokumentów stanowiących podstawę wpisu na papierze, co pozwoliłoby na stwierdzenie ich istnienia i pochodzenia od określonego podmiotu. Możliwość dokonania wpisu na podstawie dokumentu elektronicznego wynika bowiem z określonych szczególnych przepisów prawa takich jak: art. 626 4 § 2 k.p.c. czy art.626 2 § 3 1 k.p.c. Tylko w takich wypadkach, z uwagi na wdrożone rozwiązania techniczne możliwa jest weryfikacja przez sąd wieczysto księgowy tych dokumentów elektronicznych pod kątem ich istnienia i treści. Nie można zgodzić się z zarzutem apelacji, że tylko brak możliwości technicznych po stronie Sądu nie pozwala na dokonanie wpisu na podstawie zweryfikowanej w systemie elektronicznym decyzji, w szczególności zaś informacji o jej ostateczności. W przepisach dotyczących postępowania wieczystoksięgowego brak w tym zakresie odpowiedniej regulacji umożliwiającej dokonani weryfikacji w/w dokumentów wydanych w postępowaniu administracyjnym. Istniejąca luka w prawie nie może uzasadniać dokonywania wpisu w księdze wieczystej wbrew przepisom prawa normującym postępowanie cywilne. Nadto do wniosku dołączono jedynie niepodpisane wydruki dokumentów postępowania administracyjnego, a faktyczne dokumenty elektroniczne istnieją w innej formie, zaś Sąd wieczystoksięgowy w ich przypadku nie został przez ustawodawcę wyposażony w możliwość dokonywania weryfikacji ich istnienia, treści i wydania przez upoważniony organ. Z tych powodów zawarty w apelacji zarzut naruszenia art. 626 2 § 3 kpc uznano za chybiony. Podobnie chybiony był zarzut naruszenia art.39 2 kpa , który nie znajduje zastosowania w postępowaniu sądowym o wpis w księdze wieczystej. Tym samym zasadnie Sąd Rejonowy uznał istnienie przeszkody do dokonania wpisu. Orzeczenie o oddaleniu apelacji oparto na art.385 k.p.c. w związku z art.13 § 2 k.p.c. . SSO Anna Hajda SSO Gabriela Sobczyk SSO Mirella Szpyrka

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI