III Ca 658/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-10-02
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
eksmisjatytuł prawnynajemlokal mieszkalnygminaprawo lokatorskieroszczenie windykacyjne

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego w sprawie o eksmisję, uznając, że zajmuje on lokal bez tytułu prawnego.

Powódka Gmina R. domagała się eksmisji pozwanego P. M. z lokalu mieszkalnego, twierdząc, że zajmuje go bez tytułu prawnego. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo. Pozwany złożył apelację, zarzucając m.in. błędne zastosowanie przepisów i błędy w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy odrzucił apelację w części dotyczącej kosztów pomocy prawnej z urzędu z pierwszej instancji, a w pozostałej części oddalił ją jako bezzasadną, podzielając ustalenia i ocenę prawną sądu pierwszej instancji.

Powódka Gmina R. wniosła o eksmisję pozwanego P. M. z lokalu mieszkalnego, argumentując brak tytułu prawnego do jego zajmowania. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, a w przypadku uwzględnienia, o przyznanie lokalu socjalnego lub tymczasowego. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej wyrokiem z dnia 19 lutego 2014 r. uwzględnił powództwo, ustalił brak uprawnienia pozwanego do lokalu socjalnego i zasądził koszty procesu. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 222 § 1 k.c. oraz przepisach ustawy o ochronie praw lokatorów. Pozwany zaskarżył wyrok, podnosząc szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów uchwały Rady Miejskiej, błędy w ustaleniach faktycznych i proceduralne. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, odrzucił ją w części dotyczącej nieistniejącego rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, uznając ją za niedopuszczalną. W pozostałej części apelacja została oddalona jako bezzasadna. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji, stwierdzając, że pozwany, będący wnukiem zmarłego najemcy, nie wstąpił w stosunek najmu na podstawie art. 691 § 1 k.c., ponieważ nie wykazano obowiązku alimentacji ze strony dziadka. Sąd odwoławczy uznał również, że uchwała Rady Miasta nie rodzi podstaw do powstania roszczenia o zawarcie umowy najmu. W konsekwencji pozwany zamieszkuje lokal bez tytułu prawnego, a powódce przysługuje roszczenie o jego wydanie na podstawie art. 222 § 1 k.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie wstępuje w stosunek najmu, jeśli nie należy do kręgu krewnych lub powinowatych wymienionych w art. 691 § 1 k.c. lub nie wykazano obowiązku alimentacji.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym wstąpienie w stosunek najmu po zmarłym najemcy przez jego wnuka wymaga spełnienia przesłanek z art. 691 § 1 k.c., w tym obowiązku alimentacji, który nie został wykazany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Gmina R.

Strony

NazwaTypRola
Gmina R.instytucjapowódka
P. M.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (14)

Główne

k.c. art. 222 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa roszczenia właściciela o wydanie rzeczy od posiadacza bez tytułu prawnego.

k.c. art. 691 § § 1

Kodeks cywilny

Reguluje wstąpienie w stosunek najmu po śmierci najemcy, wskazując krąg osób uprawnionych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 207 § § 6

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 117 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 109 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

u.o.p.l. art. 11 § ust. 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 14 § ust. 3

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego

rozp. MS z 28.09.2002 r. art. 10 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

rozp. MS z 28.09.2002 r. art. 13 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

rozp. MS z 28.09.2002 r. art. 2 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany nie spełnia przesłanek do wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym najemcy na podstawie art. 691 § 1 k.c. Uchwała rady miasta nie tworzy roszczenia o zawarcie umowy najmu. Pozwany zajmuje lokal bez tytułu prawnego. Apelacja w części dotyczącej kosztów pomocy prawnej z urzędu jest niedopuszczalna jako dotycząca nieistniejącego rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Błędne zastosowanie § 12 uchwały Rady Miejskiej. Wskazanie jako podstawy prawnej nieistniejącego przepisu. Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący okresu zamieszkiwania. Przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.). Naruszenie art. 207 § 6 k.p.c. poprzez dopuszczenie dowodów z przesłuchania świadka i dokumentów. Niezabranie kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnikowi z urzędu za pierwszą instancję.

Godne uwagi sformułowania

apelacja w części zaskarżającej nieistniejące rozstrzygnięcie pozwany zamieszkuje w przedmiotowym lokalu bez tytułu prawnego uchwała ta nie rodzi podstaw prawnych do powstania po stronie pozwanego roszczenia o zawarcie umowy najmu

Skład orzekający

Leszek Dąbek

przewodniczący-sprawozdawca

Gabriela Sobczyk

członek

Roman Troll

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy (art. 691 k.c.) oraz charakteru prawnego uchwał rady miasta w zakresie zasobu mieszkaniowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, związanej z brakiem obowiązku alimentacji oraz specyfiką uchwały lokalnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu eksmisji i interpretacji przepisów dotyczących praw lokatorów, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem cywilnym i nieruchomościami.

Czy wnuk zmarłego najemcy zawsze dziedziczy jego mieszkanie? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 658/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 października 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.) Sędzia SO Gabriela Sobczyk Sędzia SR del. Roman Troll Protokolant Iwona Reterska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa Gminy R. przeciwko P. M. o eksmisję na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt I C 492/13 1. odrzuca apelację w części zaskarżającej nieistniejące rozstrzygnięcie o przyznaniu pełnomocnikowi pozwanego od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji; 2. oddala apelację w pozostałej części; 3. przyznaje adwokatowi B. H. od Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej) kwotę 73,80zł (siedemdziesiąt trzy złote i osiemdziesiąt groszy), w tym kwotę 13,80zł (trzynaście złotych i osiemdziesiąt groszy) podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. SSR del. Roman Troll SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk Sygn. akt III Ca 658/14 UZASADNIENIE Powódka Gmina R. żądała nakazania pozwanemu P. M. opuszczenie, opróżnienie i wydanie w stanie wolnym od osób i rzeczy lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ul. (...) i zasądzenia na jej rzecz od pozwanego zwrotu kosztów procesu. Uzasadniając żądanie twierdziła, że pozwany zajmuje lokal bez tytułu prawnego. Pozwany P. M. wniósł o oddalenie powództwa, a w wypadku uwzględnienia powództwa - o przyznanie mu prawa do lokalu socjalnego lub lokalu tymczasowego. Podnosił, że jest zameldowany w przedmiotowym lokalu od 2 01 2011r., nie zalega z opłatami za mieszkanie oraz przestrzega regulaminu porządku domowego. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej w wyroku z dnia 19 02 2014r. uwzględnił powództwo oraz ustalił, że pozwanemu nie przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego od Gminy R. oraz zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 320 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W ustalonym stanie faktycznym w motywach wyroku przywołał regulację art. 222 § 1 k.c. , art. 691 k.c. , i § 12 uchwały nr (...) Rady Miejskiej w R. w sprawie określenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta w brzmieniu ustalonym uchwałą nr (...) Rady Miasta w R. z dnia 31 05 2009r. Dokonał oceny poczynionych ustaleń i w jej wyniku ocenił, że pozwany nie posiada tytułu prawnego do zamieszkiwania w spornym lokalu, co w świetle regulacji art. 222 § 1 k.c. rodzi po stronie powódki skuteczne względem niego roszczenie o jego wydanie. Następnie przywołał regulację art. 11 ust. 1, art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 21 06 2001r. o ochronie praw lokatorów , mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014r., poz. 150 ze zm.) i uznał, że wobec tego, iż pozwany nie posiadał tytułu prawnego do zamieszkiwania w spornym lokalu nie jest on również uprawniony do otrzymania lokalu socjalnego. Odnosząc się do jego żądania przyznanie mu prawa do lokalu tymczasowego wskazała, że należy to do kompetencji gminy. O kosztach procesu orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Orzeczenie zaskarżył pozwany P. M. , który wnosił o jego zmianę przez oddalenie powództwa, bądź o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz jego pełnomocnika kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje. Zarzucał, że przy ferowaniu zaskarżonego wyroku naruszono przepisy: - § 12 uchwały nr (...) Rady Miejskiej w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta w brzmieniu ustalonym uchwałą nr (...) Rady Miasta w R. z dnia 31 05 2009r. poprzez błędne jego zastosowanie i wskazanie w/w przepisu jako podstawy wyrokowania w sytuacji, gdy przedmiotowy przepis nie istnieje, - art. 328 § 2 k.p.c. poprzez wskazanie jako podstawy prawnej nieistniejącego przepisu § 12 uchwały nr (...) Rady Miejskiej w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta w brzmieniu ustalonym uchwałą nr (...) Rady Miasta w R. z dnia 31 05 2009r., - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku a polegający na nieprawidłowym ustaleniu okresu w jakim pozwany zamieszkiwał w lokalu z jego najemcą w sytuacji gdy zeznania świadka I. M. wskazują, że okres ten wynosił co najmniej 3 lata, - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów oraz brak wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego w szczególności zeznań świadka I. M. a w konsekwencji uznanie, że pozwany nie zamieszkiwał stale w przedmiotowym lokalu w okresie 3 lat przed śmiercią najemcy, - art. 207 § 6 k.p.c. polegające na dopuszczeniu i przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka M. C. oraz dokumentów – pism z 20 06 2013r. i 26 06 2013r. w sytuacji, gdy wniosek o ich przeprowadzenie nie został zawarty w pozwie a strona powodowa nie wykazała, że nie zgłosiła ich w pozwie, odpowiedzi na pozew lub dalszym piśmie procesowym bez swojej winy, nie wskazała że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy ani nie wskazała, że występują inne wyjątkowe okoliczności, - art. 117 § 1 k.p.c. w zw. z art. 109 § 1 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 09 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu mające wpływ na treść wyroku wydanego w sprawie a polegające na niezasądzeniu na rzecz pełnomocnika pozwanego ustanowionego z urzędu kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem pierwszej instancji pomimo zgłoszonego w piśmie z dnia 13 09 2013r. wniosku w tym zakresie. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował powództwo, przyjmując, że ma ono źródło w regulacji w 222 § 1 k.c. Rozpoznając sprawę nie zakreślił powodowi terminu do złożenia pism procesowych pod sankcją przewidzianą w art. 207 § 6 k.p.c. , wobec czego dopuszczając a następnie przeprowadzając dowody z zeznań świadka M. C. oraz wskazanych w apelacji dokumentów prywatnych (pism z dnia 20 06 2013r. i 26 06 2013r.) nie naruszył tej regulacji. Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia dotyczące faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (poniżej) mają podstawę w informacjach zawartych w przywołanych źródłach dowodowych, które nawzajem się uzupełniają i potwierdzają i jako takie są w pełni wiarygodne. Kwestionowane w apelacji ustalenie dotyczące zamieszkiwania przez powoda w przedmiotowym lokalu dotyczą faktów nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (w świetle zawartej poniżej oceny prawnej) i ocena podniesionego w tej kwestii w apelacji zarzutu jest bezprzedmiotowa. Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego jest prawidłowa i Sąd odwoławczy w całości ją podziela i przyjmuje za własną (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r. C III 473/34, Zb. U.z 1935r. poz. 496). Pozwany jest wnukiem zmarłego najemcy spornego lokalu, a w toku postępowania nie wykazano, że na jego dziadku ciążył obowiązek jego alimentacji. Pozwany nie należy zatem do kręgu krewnych i powinowatych wstępujących z mocy regulacji art. 691 § 1 k.c. , w konsekwencji czego z mocy tej regulacji nie wstąpił po nim w stosunek najmu spornego lokalu (przywoływany w apelacji fakt zamieszkiwania przez powoda w spornym lokalu nie ma z znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy). Bezzasadne są również zarzuty apelacji dotyczące wadliwego zastosowania w uregulowań zawartych w powołanej w apelacji uchwale Rady Miasta w R. (nr (...) w brzmieniu ustalonym uchwałą nr (...) ). Zgodnie bowiem z utrwalonym i akceptowanym przez doktrynę poglądem prawnym judykatury – znalazł on między innymi odzwierciedlenie w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 25 06 2008r. (III CZP 37/08) - uchwała ta nie rodzi podstaw prawnych do powstania po stronie pozwanego roszczenia o zawarcie umowy najmu. Dlatego też Sąd pierwszej instancji słusznie ocenił, iż sam fakt ewentualnego zrealizowania się przewidzianych w uchwale pozwanej przesłanek uprawniających powoda do otrzymania lokalu z mieszkaniowego zasobu pozwanej nie rodzi żadnych roszczeń cywilnoprawnych i tym bardziej nie prowadzi - do czego w istocie zmierza apelacja – do zawiązania z mocy prawa pomiędzy stronami stosunku najmu przedmiotowego lokalu. Z podanych względów pozwany zamieszkuje w przedmiotowym lokalu bez tytułu prawnego, stąd też powódce jako właścicielowi budynku, którego część składową stanowi sporny lokal, przysługuje względem niego przewidziane w regulacji art. 222 § 1 k.c. skuteczne roszczenie o jego wydanie. Znalazło to prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym wyroku i w tej części apelacja pozwanego jest bezzasadna, co prowadziło do jej oddalenia. W zaskarżonym wyroku nie zamieszczono orzeczenia o wniosku pełno-mocnika pozwanego o przyznanie mu od Skarbu Państwa kosztów niepłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu. Abstrahując zatem o zagadnienia posiadania przez pozwanego legitymacji czynnej do ewentualnego zaskarżenia takiego rozstrzygnięcia (nie dotyczy ono bowiem sfery praw pozwanego ale jego pełnomocnika), to została ona wniesione od nie-istniejącego orzeczenia (wadliwość tę można było sanować przez złożenie wniosku o uzupełnienie zaskarżonego w oparciu o regulację art. 351 k.p.c. ). Dlatego tej w części jest ona niedopuszczalna w rozumieniu regulacji art. 370 k.p.c. , przez co podlegała ona odrzuceniu Reasumując, w części zaskarżającej nieistniejące rozstrzygnięcie o przy-znaniu pełnomocnikowi pozwanego od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji apelacja jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie regulacji art. 370 k.p.c. W pozostałym zakresie apelację jako bezzasadną oddalono na mocy art. 385 k.p.c. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu pozwanemu w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawie regulacji art. § 10 pkt 1 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 i § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 09 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. z 2013, poz. 461). SSR (del.) Roman Troll SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI