III CA 652/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o ochronę naruszonego posiadania prawa przechodu i przejazdu przez działkę pozwanych. Sąd Rejonowy w Gorlicach oddalił powództwo, uznając, że powód nie posiadał nieruchomości pozwanych w sposób odpowiadający służebności przechodu czy przejazdu, a ostatni stan posiadania nie został naruszony. Sąd Rejonowy odstąpił również od obciążenia powoda kosztami procesu ze względu na jego trudną sytuację majątkową. Powód wniósł apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów o posiadaniu. Pozwani złożyli zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach, kwestionując zastosowanie art. 102 k.p.c. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu uwzględnił zażalenie pozwanych, zmieniając wyrok w punkcie dotyczącym kosztów i zasądzając je od powoda na rzecz pozwanych, uznając, że sytuacja majątkowa powoda nie była wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 102 k.p.c., a kwota kosztów nie była wysoka. Apelacja powoda została oddalona, ponieważ sąd odwoławczy w pełni zaakceptował ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy podkreślił, że posiadanie służebności wymaga faktycznego, stabilnego i systematycznego korzystania z nieruchomości, czego powód nie wykazał przez wiele lat, gdyż nie uprawiał działki, do której miał prowadzić przejazd.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia posiadania służebności przejazdu i warunków ochrony posesoryjnej, a także stosowania art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów procesu.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego braku faktycznego korzystania z przejazdu przez wiele lat.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak faktycznego korzystania z przejazdu przez działkę przez wiele lat, w tym w okresie wydzierżawienia sąsiedniej działki, pozbawia posiadacza prawa do ochrony posesoryjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak faktycznego, stabilnego i systematycznego korzystania z przejazdu przez działkę przez wiele lat, zwłaszcza gdy powód nie uprawiał działki, do której miał prowadzić przejazd, oznacza brak posiadania służebności przejazdu i tym samym brak podstaw do ochrony posesoryjnej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że posiadanie służebności wymaga faktycznego korzystania z nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, co musi mieć cechę stabilności i systematyczności. Powód nie wykazał takiego korzystania przez wiele lat, co skutkowało oddaleniem jego powództwa.
Czy trudna sytuacja majątkowa strony przegrywającej jest wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 102 k.p.c. i odstąpienia od obciążenia jej kosztami procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama trudna sytuacja majątkowa nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 102 k.p.c. Należy brać pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, w tym charakter żądania, subiektywne przekonanie o jego zasadności oraz inne czynniki leżące poza procesem.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kwota kosztów procesu (173 zł) nie była wysoka, a powód posiadał gospodarstwo i nie był niezdolny do pracy. Dodatkowo, program 500+ mógł poprawić jego sytuację. Sąd podkreślił, że powód wytoczył bezzasadne powództwo, narażając pozwanych na koszty obrony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | powód |
| J. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Z. T. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. T. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Z. T. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 344
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 478
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 352 § 1
Kodeks cywilny
Posiadaczem służebności jest ten, kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności. Wymaga to faktycznego, stabilnego i systematycznego korzystania.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Pomocnicze
k.c. art. 342
Kodeks cywilny
k.c. art. 352 § 2
Kodeks cywilny
Do posiadania służebności stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy, z wyłączeniem przepisów dotyczących władania rzeczą.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sama trudna sytuacja majątkowa nie jest wystarczająca.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 212
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.s.c. art. 108
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak faktycznego, stabilnego i systematycznego korzystania z przejazdu przez działkę pozwanych przez wiele lat. • Powód nie wykazał posiadania służebności przejazdu. • Trudna sytuacja majątkowa powoda nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 102 k.p.c. w kontekście niskiej kwoty kosztów procesu i wytoczenia bezzasadnego powództwa.
Odrzucone argumenty
Powód posiadał prawo do przejazdu i jego posiadanie zostało naruszone. • Niekorzystanie z przejazdu przez pewien okres nie pozbawia prawa do jego posiadania. • Sąd Rejonowy błędnie ocenił dowody i ustalił stan faktyczny. • Sąd Rejonowy niezasadnie odstąpił od obciążenia powoda kosztami procesu.
Godne uwagi sformułowania
Posiadanie służebności musi mieć cechę stabilności. • Swoisty charakter posiadania służebności wyraża się w tym, że osoba, która wykonuje służebność, z reguły nie włada rzeczą w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz z niej korzysta w określonym zakresie. • W tych okolicznościach brak jakichkolwiek podstaw do uznania powoda za posiadacza służebności przejazdu. • Sytuacja majątkowa powoda, z powodu której sąd odstąpił od obciążenia go kosztami procesu nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 102 k.p.c.
Skład orzekający
Jacek Małodobry
przewodniczący
Katarzyna Kwilosz-Babiś
sprawozdawca
Tomasz Białka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia posiadania służebności przejazdu i warunków ochrony posesoryjnej, a także stosowania art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów procesu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego braku faktycznego korzystania z przejazdu przez wiele lat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe różnice między posiadaniem rzeczy a posiadaniem służebności oraz zasady obciążania stron kosztami procesu, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy brak przejazdu przez lata oznacza utratę prawa do niego? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady ochrony posiadania służebności.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.