III CA 636/14Eksmisja wnuczki z lokalu komunalnego po śmierci dziadków
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka Gmina R. wniosła o nakazanie eksmisji pozwanej M. K. z lokalu mieszkalnego, który zajmowała po śmierci swoich dziadków, będących najemcami lokalu komunalnego. Pozwana twierdziła, że wstąpiła w stosunek najmu na podstawie art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego, wskazując na wspólne pożycie z dziadkami, obowiązek alimentacyjny oraz spełnienie przesłanek z lokalnej uchwały Rady Miasta. Sąd Rejonowy przychylił się do jej argumentacji i oddalił powództwo. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację powódki, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne dotyczące zamieszkiwania pozwanej w lokalu i jej opieki nad dziadkami, jednak uznał, że Sąd Rejonowy błędnie zinterpretował przepisy prawa materialnego. Stwierdzono, że wnuczka nie wstępuje w stosunek najmu po zmarłych dziadkach na podstawie art. 691 § 1 kc, gdyż nie jest objęta tym przepisem, a więź gospodarcza i uczuciowa nie wystarcza do wstąpienia w najem. Podkreślono, że obowiązek alimentacyjny spoczywał na rodzicach pozwanej, a nie dziadkach. Sąd Okręgowy uznał również, że spełnienie przesłanek z lokalnej uchwały Rady Miasta nie rodzi po stronie pozwanej roszczenia o zawarcie umowy najmu. W konsekwencji, uznano, że pozwanej nie przysługuje tytuł prawny do zajmowania lokalu, a umowa użyczenia wygasła wraz ze śmiercią najemczyni. Sąd Okręgowy nakazał pozwanej opuszczenie i opróżnienie lokalu, stwierdzając jednocześnie, że nie przysługuje jej uprawnienie do lokalu socjalnego. Ze względu na szczególnie uzasadnioną sytuację życiową pozwanej (bezrobocie, brak dochodów, poszukiwanie pracy), Sąd Okręgowy nie obciążył jej kosztami postępowania za obie instancje, stosując art. 102 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 691 kc w kontekście wstąpienia w stosunek najmu przez wnuka najemcy oraz znaczenie lokalnych uchwał w sprawach najmu lokali komunalnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, z uwzględnieniem lokalnych przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wnuk najemcy lokalu mieszkalnego, który stale zamieszkiwał z najemcą i pozostawał na jego utrzymaniu, wstępuje w stosunek najmu po śmierci najemcy na podstawie art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wnuk najemcy nie jest objęty dyspozycją art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego, nawet jeśli pozostawał z najemcą w faktycznym wspólnym pożyciu i był przez niego utrzymywany.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym przepis art. 691 § 1 kc należy interpretować ściśle i nie obejmuje on wnuków najemcy, nawet przy istnieniu więzi gospodarczej i uczuciowej. Obowiązek alimentacyjny spoczywał na rodzicach pozwanej.
Czy spełnienie przesłanek określonych w lokalnej uchwale rady miasta dotyczącej zasad wynajmowania lokali komunalnych tworzy po stronie osoby spełniającej te przesłanki roszczenie o zawarcie umowy najmu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spełnienie przesłanek określonych w lokalnej uchwale nie rodzi po stronie osoby spełniającej te kryteria roszczenia o zawarcie umowy najmu, ani nie stanowi podstawy do uznania prawa do zajmowania lokalu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że lokalne przepisy dotyczące zasad wynajmowania lokali komunalnych mają charakter organizacyjny i nie tworzą po stronie osób spełniających określone kryteria prawa podmiotowego do zawarcia umowy najmu ani prawa do zajmowania lokalu.
Czy zasady współżycia społecznego mogą samodzielnie uzasadniać oddalenie powództwa o eksmisję?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasady współżycia społecznego (art. 5 kc) nie mogą samodzielnie uzasadniać oddalenia powództwa o eksmisję, jeśli po stronie pozwanej brak jest uprawnienia do zajmowania lokalu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że choć postawa pozwanej (opieka nad dziadkami) zasługuje na uznanie, nie może ona prowadzić do oddalenia powództwa o eksmisję, gdy pozwana nie ma tytułu prawnego do lokalu. Prawo własności powódki nie może zostać zniesione przez trudną sytuację życiową pozwanej.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina R. | instytucja | powódka |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 691 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis nie obejmuje wnuka najemcy, nawet przy faktycznym wspólnym pożyciu i obowiązku alimentacyjnym.
k.p.c. art. 222 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uwzględnienia powództwa o wydanie rzeczy (lokalu).
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasady współżycia społecznego nie mogą samodzielnie uzasadniać oddalenia powództwa o eksmisję, gdy brak jest tytułu prawnego do lokalu.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość nieobciążania strony przegrywającej kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.
u.o.p.l. art. 14 § ust. 1 i ust. 4 pkt 5
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Podstawa do odmowy przyznania lokalu socjalnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do wstąpienia wnuczki w stosunek najmu po zmarłych dziadkach na podstawie art. 691 § 1 kc. • Lokalne przepisy uchwały Rady Miasta nie tworzą roszczenia o zawarcie umowy najmu. • Prawo własności gminy nie może być ograniczone przez trudną sytuację życiową pozwanej, gdy ta nie ma tytułu prawnego do lokalu.
Odrzucone argumenty
Pozwana wstąpiła w stosunek najmu na podstawie art. 691 § 1 kc (wspólne pożycie, obowiązek alimentacyjny). • Pozwana spełniła przesłanki z lokalnej uchwały Rady Miasta, co uzasadnia zawarcie z nią umowy najmu. • Zasady współżycia społecznego przemawiają za oddaleniem powództwa o eksmisję.
Godne uwagi sformułowania
Uznanie zatem, że pozwana wstąpiła na tej zasadzie w stosunek najmu spornego mieszkania, nie było zasadne. • Podobnie przyjęcie, iż pozwana spełniała przesłanki ujęte w uchwale Rady Miasta R. dla zawarcia z nią umowy najmu, bezsprzecznie nie rodziło po jej stronie roszczenia o tej treści, a tym bardziej nie może stanowić podstawy dla uznania prawa do przedmiotowego lokalu po jej stronie, wyłączającego żądanie jej eksmisji. • Sąd drugiej instancji zważył, że nawet zasady współżycia społecznego ( art.5 kc ) nie mogą samodzielnie uzasadniać oddalenia powództwa. • Nie może ona jednak prowadzić do oddalenia powództwa o eksmisję w sytuacji, gdy po stronie pozwanej brak jest uprawnienia do zajmowania spornego mieszkania.
Skład orzekający
Barbara Braziewicz
przewodniczący
Lucyna Morys - Magiera
sprawozdawca
Gabriela Sobczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 691 kc w kontekście wstąpienia w stosunek najmu przez wnuka najemcy oraz znaczenie lokalnych uchwał w sprawach najmu lokali komunalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, z uwzględnieniem lokalnych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności gminy a trudną sytuacją życiową osoby, która przez lata opiekowała się bliskimi. Pokazuje, jak kluczowa jest ścisła interpretacja przepisów prawa, nawet w obliczu ludzkiego dramatu.
“Czy opieka nad dziadkami daje prawo do mieszkania komunalnego po ich śmierci? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.