III Ca 560/14

Sygn. akt III Ca 560/14 POSTANOWIENIE Dnia 4 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Magdalena Balion - Hajduk (spr.) Sędziowie: SO Lucyna Morys - Magiera SR (del.) Marcin Rak Protokolant Aneta Puślecka po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2014 r. na rozprawie sprawy z wniosku J. W. , K. W. i A. W. z udziałem H. Ż. o stwierdzenie nabycia spadku na skutek apelacji uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II Ns 778/12 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Rybniku do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. SSR (del.) Marcin Rak SSO Magdalena Balion - Hajduk SSO Lucyna Morys – Magiera Sygn. akt III Ca 560/14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 grudnia 2012r. Sąd Rejonowy w Rybniku stwierdził, że spadek po M. Ż. synu (...) , zmarłym w dniu 11 marca 2012 w R. , ostatnio stale zamieszkałym w Ś. nabyła na podstawie testamentu alograficznego z dnia 7 marca 2012r. w całości jego siostra E. W. . Sąd ustalił, że spadkodawca M. Ż. zmarł w dniu 11 marca 2012r. w domu swojej siostry na skutek nagłego pogorszenia się stanu zdrowia po operacji usunięcia nerki. Na kilka dni przed śmiercią przeprowadzili się do siostry E. W. , która zaoferowała mu pomoc. Obawiał się, że umrze i chciał rozporządzić swoim majątkiem. Kazał wezwać świadków celem sporządzenia testamentu. Na świadków poproszeni zostali sekretarz Gminy Ś. Z. K. , sąsiad wnioskodawczyni F. S. i wynajmujący od wnioskodawczyni warsztat samochodowy R. S. . Spadkodawca w ich obecności wygłosił ostatnią wolę, wskazując swoją siostrę E. W. do dziedziczenia całego majątku. Sekretarz Gminy spisał protokół z testamentu i dał go do podpisania spadkodawcy i świadkom. Spadkodawca nie był w stanie podpisać protokołu. Spadkodawca był świadomy, wiedział co robi. Uczestnik postępowania - brat spadkodawcy H. Ż. był skonfliktowany ze spadkodawcą i nie odwiedzał go u siostry. Sąd Rejonowy wskazał, iż spadkodawca sporządził testament allograficzny zgodnie z art. 951 k.c. Testament ten spełnia wszystkie wymogi, a protokół jest dokumentem urzędowym stwierdzającym dokonanie czynności polegającej na sporządzeniu testamentu w formie ustnej. Także świadkowie testamentu spełniali wymogi określone w art. 956 i 957 k.c. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wniósł uczestnik postępowania H. Ż. , wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzucając iż spadkodawca nie pozostawił testamentu, a testament przedstawiony przez wnioskodawczynię jest sfabrykowany. Brat chciał cały majątek przepisać na rzecz uczestnika, bo taka też była wola rodziców. Wnioskodawczyni wniosła o oddalenie apelacji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja musiała odnieść skutek. W toku postępowania uczestnik postępowania został wezwany na rozprawę celem przesłuchania w charakterze strony. Sąd przed pierwszym posiedzeniem nie pouczył uczestnika, który w toku postępowania nie był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, o obowiązku składania wniosków dowodowych i możliwości złożenia pisma przygotowawczego zgodnie z art. 207 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012r. Sąd I instancji dopuścił dowody z dokumentów w postaci aktu zgonu i odpisów aktu stanu cywilnego oraz zeznań zainteresowanych. W toku zeznań uczestnik kwestionował testament spadkodawcy i okoliczności jego sporządzenia. W protokole odnotowano także, że uczestnik nie składa wniosków dowodowych. Sąd odwoławczy uznał, że obowiązkiem Sądu I instancji było udzielenie uczestnikowi stosownych pouczeń o obowiązków poparcia swych twierdzeń dowodami i konsekwencjach wynikających z art. 6 k.c. Sąd Rejonowy nie uczynił tego zarówno przed wyznaczeniem terminu rozprawy jak i na posiedzeniu, chociaż z twierdzeń uczestnika wynikało, iż kwestionuje testament przedłożony przez wnioskodawczynię. Tym bardzie Sąd winien zgodnie z art. 5 k.p.c. udzielić uczestnikowi stosownych pouczeń co do czynności procesowych. Ich brak sprawia, iż rozstrzygniecie Sądu Rejonowego należało uznać za przedwczesne. Sąd Rejonowy, ponownie rozpoznając sprawę precyzyjnie pouczy wnioskodawczynię i uczestnika o obowiązku przedstawiania dowodów na poparcie swych twierdzeń i konsekwencjach zaniechań w tym zakresie. Z powyższych przyczyn Sąd Okręgowy na mocy art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.