III CA 555/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-06-24
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
hipotekanieruchomościksięgi wieczystepostępowanie wieczystoksięgowewpisdecyzja podatkowauchylenie decyzjikoszty postępowania

Sąd Okręgowy uchylił wpis hipoteki przymusowej, uznając, że podstawa wpisu (decyzja podatkowa) została wyeliminowana z obrotu prawnego.

Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis hipoteki przymusowej opartej na decyzji podatkowej. Uczestniczka postępowania wniosła apelację, argumentując, że zobowiązanie podatkowe zostało w całości spłacone, a zatem hipoteka zabezpiecza nieistniejącą wierzytelność. W trakcie postępowania odwoławczego okazało się, że decyzja stanowiąca podstawę wpisu została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd Okręgowy, uwzględniając tę zmianę, uchylił wpis hipoteki i oddalił wniosek.

Sprawa dotyczyła wpisu hipoteki przymusowej na podstawie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis dokonany przez referendarza sądowego, uznając, że wnioskodawca (Gmina R.) prawidłowo złożył wniosek wraz z wymaganymi dokumentami, a zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym jest ograniczony. Uczestniczka postępowania ( (...) Spółka Akcyjna) wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ksiąg wieczystych i Ordynacji podatkowej, wskazując, że hipoteka została zabezpieczona na zobowiązaniu, które już wygasło w wyniku jego spłaty. W trakcie postępowania apelacyjnego uczestniczka przedłożyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającą decyzję Prezydenta Miasta R., która stanowiła podstawę wpisu. Sąd Okręgowy uznał apelację za skuteczną, stwierdzając, że uchylenie decyzji administracyjnej spowodowało odpadnięcie podstawy wpisu hipoteki. Sąd podkreślił, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu administracyjnego, a decyzja SKO odniosła skutek prawny. W konsekwencji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, uchylając wpis hipoteki przymusowej i oddalając wniosek. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego został oddalony, zgodnie z zasadą, że każdy ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie wieczystoksięgowej, chyba że istnieją szczególne okoliczności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wpis hipoteki przymusowej dokonany na podstawie decyzji podatkowej, która została następnie uchylona w postępowaniu administracyjnym, powinien zostać uchylony.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że uchylenie decyzji podatkowej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze spowodowało odpadnięcie podstawy wpisu hipoteki przymusowej. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu administracyjnego, a decyzja SKO odniosła skutek prawny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia i uchylenie wpisu

Strona wygrywająca

uczestniczka postępowania ((...) Spółka Akcyjna)

Strony

NazwaTypRola
Gmina R.instytucjawnioskodawca
(...) Spółka Akcyjnaspółkauczestniczka postępowania

Przepisy (9)

Główne

u.k.w.h. art. 110

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.k.w.h. art. 65 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Zarzut naruszenia przepisu w związku z art. 34§1 i art. 59§1 pkt 7 Ordynacji podatkowej, wskazujący na zabezpieczenie nieistniejącej wierzytelności.

o.p. art. 34 § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

o.p. art. 59 § 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

pkt 7

k.p.c. art. 6268 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

§ 1 i 2

k.p.c. art. 520 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 61 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie decyzji podatkowej stanowiącej podstawę wpisu hipoteki przymusowej. Hipoteka zabezpieczała nieistniejącą wierzytelność z uwagi na spłatę zobowiązania podatkowego.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wpis hipoteki był prawidłowy pod względem formalnym i merytorycznym w momencie jego złożenia. Skarga do sądu administracyjnego na decyzję SKO nie wstrzymuje jej wykonania.

Godne uwagi sformułowania

"Apelacja odniosła skutek, aczkolwiek z przyczyn powstałych po wydaniu zaskarżonego postanowienia, które zgodnie ze stanem istniejącym w dacie orzekania było prawidłowe." "Tym samym usunęła wskazaną decyzję z porządku prawnego." "Tym samym zaskarżony wpis jako pozbawiony podstawy musiał ulec uchyleniu." "W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy nie znalazł szczególnych okoliczności przemawiających za odejściem od tej zasady [ponoszenia kosztów przez każdego z zainteresowanych]."

Skład orzekający

Tomasz Pawlik

przewodniczący

Tomasz Tatarczyk

sędzia

Gabriela Sobczyk

sędzia (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uchylenie wpisu hipoteki przymusowej w sytuacji, gdy podstawa wpisu (decyzja administracyjna) została wyeliminowana z obrotu prawnego, nawet jeśli nastąpiło to po wydaniu zaskarżonego postanowienia przez sąd pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji podatkowej w postępowaniu administracyjnym, które nastąpiło po wpisie hipoteki i w trakcie postępowania odwoławczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak późniejsze zmiany w postępowaniu administracyjnym mogą wpływać na rozstrzygnięcia w postępowaniu wieczystoksięgowym, co jest istotne dla praktyków.

Hipoteka przymusowa uchylona po latach: kluczowa decyzja administracyjna zadecydowała o losach wpisu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 555/14 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący – SSO Tomasz Pawlik Sędziowie SSO Tomasz Tatarczyk SSO Gabriela Sobczyk(spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2014r. sprawy z wniosku Gminy R. przy udziale (...) Spółki Akcyjnej w W. o wpis hipoteki przymusowej na skutek apelacji uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 24 lutego 2014r., sygn. akt Dz.Kw GL1Y/00000803/14 postanawia: 1.zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchylić zaskarżony wpis hipoteki przymusowej dokonany w dniu 19 grudnia 2013r. za Dz. Kw GL1Y/00013537/13 i oddalić wniosek; 2.oddalić wniosek skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego. SSO Gabriela Sobczyk SSO Tomasz Pawlik SSO Tomasz Tatarczyk UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 lutego 2014r. Sąd Rejonowy w Rybniku utrzymał w mocy wpis referendarza sądowego z dnia 19 grudnia 2013r. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawca Gmina R. złożyła wniosek o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej w księdze wieczystej (...) na prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz na prawie własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość stanowiącego własność (...) SA . Do wniosku dołączono decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego dłużnika oraz dowód doręczenia tej decyzji. W dniu 19 grudnia 2013r. referendarz uwzględnił ten wniosek i dokonał zgodnego z nim wpisu. Na wpis ten skargę wniósł uczestnik postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że zaległości podatkowe były już w całości zaspokojone wobec czego zobowiązanie wygasło i brak wierzytelności, którą można zabezpieczyć hipoteką. Sąd Rejonowy uznał, że skarga jest niezasadna. Wskazał na treść art.110 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece ( t. jedn. Dz. U. z 2001r. nr 124 poz. 1361 z późn. zm.) oraz art. 34 §1ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( t. jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 749), wskazując że ten przepis stanowi regulację szczególną pozwalającą uczynić nieostateczną decyzję administracyjną podstawą wpisu hipoteki przymusowej, o której mowa w art.110 ustawy o księgach wieczystych i hipotece . Sąd powołał ponadto art. 6268§1 i 2 kpc , wskazując, że wpis jest dokonywany jedynie na wniosek i w jego granicach, chyba że przepis szczególny przewiduje dokonanie wpisu z urzędu. Rozpoznając zaś wniosek Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów stanowiących załączniki do wniosku i treść księgi wieczystej. Wskazany zakres kognicji wyklucza w ocenie Sądu Rejonowego przeprowadzania jakichkolwiek własnych dowodów i dokonywania na ich podstawie własnych ustaleń. Sąd rejonowy skonstatował, że skoro w sprawie złożony został prawidłowy wniosek i dołączono do niego stosowne dokumenty, zatem Sąd nie miał podstaw by tego wniosku nie uwzględnić. Apelację od tego postanowienia złożyła uczestniczka postępowania, (...) SA (poprzednio: (...) SA w W. , zarzucając temu postanowieniu naruszenie art. 65 ust.1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece . W związku z art. 34§1 ordynacji podatkowej oraz art. 59§1 pkt 7 ordynacji podatkowej. Zarzuciła, że hipoteką zabezpieczono zobowiązanie nieistniejące. Wniosła w konsekwencji o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wpisu, oddalenie wniosku o wpis hipoteki przymusowej oraz o zasądzenie n swoją rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że wobec uiszczenia zobowiązania w całości doszło do jego wygaśnięcia. Zatem w momencie ustanowienia hipoteki nie było zaległości podatkowych. Tym samym zdaniem skarżącego nie było podstaw do ustanowienia hipoteki. Pismem z dnia 11 kwietnia 2014r. złożonym w toku postępowania odwoławczego uczestniczka poinformowała, że w wyniku administracyjnego postępowania odwoławczego decyzja stanowiąca podstawę zaskarżonego wpisu została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 marca 2014r., (...) .Przedłożyła tę decyzję i wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie wpisu hipoteki przymusowej i oddalenie wniosku wobec odpadnięcia podstawy wpisu oraz ponowiła wniosek o zasądzenie kosztów za I i II instancję. Wnioskodawczyni wniosła o oddalenie apelacji, a odnosząc się do treści pisma i wskazanej decyzji SKO podniosła, że (...) SA w W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję SKO, zatem decyzja ta jest nadal nieostateczna i pozostaje w porządku prawnym. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja odniosła skutek, aczkolwiek z przyczyn powstałych po wydaniu zaskarżonego postanowienia, które zgodnie ze stanem istniejącym w dacie orzekania było prawidłowe. Powołana i przedłożona przez skarżącą decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 marca 2014r., (...) uchyliła decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 28 listopada 2013r., nr (...) . Tym samym usunęła wskazaną decyzję z porządku prawnego. Decyzja ta wbrew stanowisku wnioskodawcy jest ostateczna w administracyjnym toku instancji. Jest to jednoznaczne z tym, że wskazana przez wnioskodawcę i uwzględniona przez Sąd Rejonowy podstawa wpisu odpadła. Tym samym zaskarżony wpis jako pozbawiony podstawy musiał ulec uchyleniu. Nie ma przy tym racji wnioskodawca, powołując się na złożoną przez uczestniczkę postępowania (...) SA w W. skargę do WSA na wskazaną decyzję. Zgodnie z art. 61§1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Tym samym decyzja SKO o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta R. odniosła swój skutek. Z tych powodów na podstawie art.386§1kpc w zw. z art.13§2kpc zaskarżone postanowienie należało zmienić poprzez uchylenie zaskarżonego wpisu i oddalenie wniosku. Jednocześnie biorąc pod uwagę unormowanie art. 520§1kpc , Sąd Okręgowy oddalił wniosek skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz. W postępowaniu wieczysto księgowym co do zasady brak jest bowiem podstaw do odstąpienia od zasady wyrażonej w wymienionym przepisie, że każdy z zainteresowanych ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy nie znalazł szczególnych okoliczności przemawiających za odejściem od tej zasady. SSO Gabriela Sobczyk SSO Tomasz Pawlik SSO Tomasz Tatarczyk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI