III CA 551/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Nowym Sączu rozpoznał apelację uczestnika S. L. od postanowienia Sądu Rejonowego w Zakopanem w sprawie o zasiedzenie i ustanowienie służebności drogi koniecznej. Sąd Rejonowy ustanowił służebność przejazdu, przechodu i przegonu na rzecz wnioskodawcy J. F. (1) po nieruchomościach kilku uczestników, zasądzając od wnioskodawcy wynagrodzenie. Oddalono wniosek o zasiedzenie służebności. Uczestnik S. L. zaskarżył postanowienie w zakresie punktów dotyczących wynagrodzenia (pkt IIa), kosztów (pkt Va) oraz ustanowienia służebności (pkt I). W postępowaniu apelacyjnym pełnomocnik S. L. cofnął apelację w zakresie pkt I i V, co skutkowało umorzeniem postępowania w tej części. Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego z opinii biegłego rzeczoznawcy, uznał apelację za zasadną w zakresie wysokości wynagrodzenia. Zmienił zaskarżone postanowienie w pkt IIa, podwyższając wynagrodzenie należne S. L. z kwoty 7583,11 zł do kwoty 23783 zł, uwzględniając poniesione przez niego nakłady na urządzenie szlaku. W pozostałej części apelacja została oddalona. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, zasądzając od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa zwrot wydatków na opinię biegłego oraz od wnioskodawcy na rzecz S. L. część kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej, uwzględnianie nakładów właściciela nieruchomości obciążonej, obowiązek utrzymania drogi.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kluczowe były nakłady na drogę.
Zagadnienia prawne (3)
Jaka jest prawidłowa wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej, uwzględniająca nakłady poniesione przez właściciela nieruchomości obciążonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie powinno obejmować wartość korzystania z gruntu, utratę wartości nieruchomości oraz poniesione nakłady na urządzenie szlaku, ale nie przyszłe koszty utrzymania czy wzrost wartości nieruchomości władnącej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na opinii biegłego, który wyliczył wynagrodzenie uwzględniając różne składniki, w tym nakłady. Sąd podkreślił, że obowiązek utrzymania drogi spoczywa na właścicielu nieruchomości władnącej, a przyszłe koszty nie mogą być uwzględnione w obecnym wynagrodzeniu.
Czy sąd odwoławczy powinien dopuścić dowód z uzupełniającej opinii biegłego na okoliczność ustalenia wysokości wynagrodzenia za służebność, uwzględniając zarzuty stron?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy dopuścił dowód z opinii uzupełniającej, uznając, że opinia Sądu Rejonowego była nieprecyzyjna w zakresie uwzględnienia nakładów.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zarzuty apelacji dotyczące sposobu ustalenia wynagrodzenia przez biegłego Sądu Rejonowego były zasadne, co uzasadniało przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego.
Czy cofnięcie apelacji w części dotyczącej ustanowienia służebności i kosztów skutkuje umorzeniem postępowania apelacyjnego w tym zakresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd umorzył postępowanie apelacyjne w zakresie zaskarżenia pkt I i V postanowienia po cofnięciu apelacji przez uczestnika.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami procedury cywilnej, cofnięcie apelacji w określonej części skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. F. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| S. L. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Ł. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| T. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. R. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Skarb Państwa – Starosta (...) | organ_państwowy | uczestnik |
| J. F. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. Z. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. Z. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Związek (...) | inne | uczestnik |
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. C. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. Z. (3) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. U. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. Z. (4) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. C. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. Z. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| R. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Gmina Miasto Z. | instytucja | uczestnik |
| D. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| S. N. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. S. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| H. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. Z. (5) | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 145 § 1
Kodeks cywilny
Wynagrodzenie za ustanowienie drogi koniecznej należy się właścicielowi nieruchomości obciążonej bez względu na poniesienie szkody i obejmuje wszystkie koszty i nakłady na urządzenie i utrzymanie drogi w zakresie, w jakim uprawniony nie poniósł ich bezpośrednio. Może obejmować także wyrównanie uszczerbku majątkowego.
Pomocnicze
k.c. art. 289 § 1
Kodeks cywilny
W braku odmiennej umowy, obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej obciąża właściciela nieruchomości władnącej.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 328 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodu z opinii biegłego.
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzupełnienia opinii biegłego.
k.p.c. art. 391 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania apelacyjnego i umorzenia.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów do postępowań w innych instancjach.
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakresu rozpoznania apelacji.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany orzeczenia przez sąd odwoławczy.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady ponoszenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 520 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady ponoszenia kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia apelacji.
k.p.c. art. 520 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady ponoszenia kosztów postępowania w przypadku oddalenia apelacji.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.
u.k.s.c. art. 83 § 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe ustalenie wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przez Sąd Rejonowy, nieuwzględniające nakładów poniesionych przez apelującego. • Niewłaściwe określenie tezy dowodowej dla biegłego przez Sąd Rejonowy, co skutkowało niepełną opinią.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w zakresie oceny dowodów i art. 145 k.c. w zakresie wykładni wynagrodzenia (w części, w której apelacja została oddalona).
Godne uwagi sformułowania
Wynagrodzenie za ustanowienie drogi koniecznej należy się właścicielowi nieruchomości obciążonej bez względu na poniesienie szkody na skutek ustanowienia służebności i obejmuje wszystkie koszty i nakłady na urządzenie i utrzymanie drogi w zakresie, w jakim uprawniony ze służebności nie poniósł ich bezpośrednio. • Obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności drogi koniecznej w braku odmiennej umowy obejmuje swoim zakresem zarówno obowiązek wybudowania odpowiednich urządzeń, jeśli są potrzebne (utwardzenie drogi), jak i późniejsze ich utrzymywanie w należytym stanie.
Skład orzekający
Zofia Klisiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Agnieszka Skrzekut
członek
Tomasz Białka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej, uwzględnianie nakładów właściciela nieruchomości obciążonej, obowiązek utrzymania drogi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kluczowe były nakłady na drogę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego aspektu prawa rzeczowego – ustanowienia drogi koniecznej i wynagrodzenia za nią, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia, co wchodzi w skład takiego wynagrodzenia.
“Jakie elementy należy uwzględnić przy ustalaniu wynagrodzenia za drogę konieczną? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za służebność: 23 783 PLN
zwrot wydatków na opinię biegłego: 820,06 PLN
zwrot części kosztów postępowania apelacyjnego: 700 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.