III Ca 551/13

Sąd Okręgowy w Nowym SączuNowy Sącz2013-09-26
SAOSRodzinneubezwłasnowolnienieŚredniaokręgowy
ubezwłasnowolnieniekuratorpostępowanie nieprocesoweopieka prawnadział spadkupodział majątkuapelacjaprawo cywilne

Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestnika R. K. od postanowienia Sądu Rejonowego o zmianie kuratora dla osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, uznając zarzuty o nieważności postępowania za bezzasadne.

Sąd Rejonowy w Nowym Targu zmienił postanowienie o ustanowieniu kuratora dla całkowicie ubezwłasnowolnionego K. K., zastępując dotychczasową kurator A. K. nową S. W. Uczestnik R. K. złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym uniemożliwienie mu zajęcia stanowiska. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając zarzuty za bezzasadne, podkreślając, że R. K. brał udział w postępowaniu i miał możliwość zajęcia stanowiska.

Sprawa dotyczyła zmiany kuratora dla osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, K. K., który był reprezentowany w postępowaniu cywilnym o dział spadku i podział majątku. Sąd Rejonowy w Nowym Targu, uwzględniając wniosek M. D., zmienił postanowienie z dnia 16.05.2012 r., zwalniając dotychczasową kurator A. K. i ustanawiając kuratorem S. W. Uczestnik R. K., brat ubezwłasnowolnionego i jego opiekun prawny, złożył apelację od tego postanowienia. Zarzucił on Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów procesowych, w tym art. 148 § 2 k.p.c. i art. 178 k.p.c. w zw. z art. 510 § 1 k.p.c., poprzez uniemożliwienie mu zajęcia stanowiska procesowego, gdyż nie został wezwany na rozprawę w dniu 24.04.2013 r. Podniósł również, że nowa kurator była karana i działała w porozumieniu z wnioskodawczynią, a nie w interesie jego brata. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu oddalił apelację. Sąd uznał, że zarzut nieważności postępowania jest chybiony, ponieważ R. K. brał udział w rozprawie, mimo błędnego zarządzenia sądu o zawiadomieniu samego ubezwłasnowolnionego. Podkreślono, że R. K. miał status uczestnika i wyraził swoje stanowisko w piśmie z dnia 11.09.2012 r. Zarzut dotyczący karalności kurator S. W. został obalony dowodem z Krajowego Rejestru Karnego. Sąd uznał również za nieuprawdopodobnione twierdzenia o działaniu kuratora w interesie M. D. Z uwagi na rezygnację dotychczasowej kurator A. K., Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do ustanowienia innego kuratora kolizyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów procesowych nie skutkuje nieważnością postępowania, jeśli strona mimo wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej mogła brać i brała udział w postępowaniu lub jego istotnej części.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na utrwaloną linię orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którą pozbawienie strony możności obrony swych praw następuje tylko wtedy, gdy z powodu wadliwości procesowych strona nie mogła brać udziału w postępowaniu lub jego istotnej części. W tej sprawie uczestnik R. K. brał udział w rozprawie, mimo błędnego zarządzenia sądu o zawiadomieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić apelację

Strona wygrywająca

wnioskodawczyni i uczestnicy (w zakresie utrzymania postanowienia o zmianie kuratora)

Strony

NazwaTypRola
M. D.osoba_fizycznawnioskodawczyni
K. K.osoba_fizycznaubezwłasnowolniony
K. K.osoba_fizycznauczestnik
S. W.osoba_fizycznauczestnik
A. K.osoba_fizycznauczestnik
R. K.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 148 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 178

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 510 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uczestnik R. K. brał udział w rozprawie, mimo błędnego zawiadomienia, co wyklucza nieważność postępowania z powodu naruszenia jego praw procesowych. Brak dowodów na karalność nowej kurator S. W. Brak dowodów na działanie nowej kurator w porozumieniu z wnioskodawczynią w sposób naruszający interesy osoby ubezwłasnowolnionej. Dotychczasowa kurator A. K. zrzekła się funkcji, co uzasadniało ustanowienie nowego kuratora.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu naruszenia art. 148 § 2 k.p.c. i art. 178 k.p.c. w zw. z art. 510 § 1 k.p.c. poprzez uniemożliwienie R. K. zajęcia stanowiska procesowego. Nowa kurator S. W. była wcześniej karana i działała w porozumieniu z M. D. Nowa kurator działa w interesie M. D., a nie K. K.

Godne uwagi sformułowania

pozbawienie strony możności obrony swych praw polega na tym, że z powodu wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej, będących skutkiem naruszenia konkretnych przepisów kodeksu postępowania cywilnego, strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części brak podstaw do przyjęcia aby z powodu wadliwości procesowych sądu, będących skutkiem naruszenia konkretnych przepisów kodeksu postępowania cywilnego, strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części gołosłownej okoliczności

Skład orzekający

Mieczysław H. Kamiński

przewodniczący

Zofia Klisiewicz

sędzia

Agnieszka Skrzekut

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nieważności postępowania z powodu naruszenia praw procesowych, gdy strona mimo wadliwości brała udział w postępowaniu. Kwestie związane z ustanawianiem i zmianą kuratora dla osoby ubezwłasnowolnionej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany kuratora w postępowaniu nieprocesowym, gdzie uczestnik jest jednocześnie opiekunem prawnym osoby ubezwłasnowolnionej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do obrony i prawidłowym przebiegiem postępowania, a także praktycznych aspektów ustanawiania kuratora dla osoby ubezwłasnowolnionej.

Czy błąd sądu w zawiadomieniu o rozprawie zawsze unieważnia postępowanie? Kluczowa lekcja z sądu okręgowego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 551/13 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2013r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia: SO Mieczysław H. Kamiński Sędzia SO Zofia Klisiewicz Sędzia SO Agnieszka Skrzekut (sprawozdawca) Protokolant: prot. sąd. Ewelina Konieczny po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013r. na rozprawie sprawy z wniosku M. D. przy uczestnictwie K. K. , S. W. , A. K. , R. K. o zmianę kuratora dla K. K. na skutek apelacji uczestnika R. K. od postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 24 kwietnia 2013r. sygn. akt III RNs 264/12 p o s t a n a w i a : 1. oddalić apelację, 2. orzec, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty postępowania apelacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt III Ca 551/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24.04.2013 r. Sąd Rejonowy w Nowym Targu zmienił postanowienie tamt. Sądu z dnia 16.05.2012 r., sygn. III RNs 307/11 w ten sposób, że uchylił w całości pkt I i II postanowienia, a tym samym zwolnił A. S. 2 ‑ ga imion K. z pełnienia funkcji kuratora dla całkowicie ubezwłasnowolnionego K. K. ( K. ) w sprawie I Ns 1135/11 toczącej się przed Sądem Rejonowym w Nowym Targu (pkt I sentencji), ustanowił S. W. zamieszkałą Ł. 330, kuratorem dla całkowicie ubezwłasnowolnionego K. K. syna C. i M. ur. (...) w R. zam. na stałe S. 615 a przebywającego aktualnie w Szpitalu (...) w K. , do reprezentowania ubezwłasnowolnionego w postępowaniu prowadzonym przez tut. Sądem pod sygn. I Ns 1135/11 i właściwymi instancjami Sądu o dział spadku po M. i C. K. , podziale majątku wspólnego i zniesienia współwłasności nieruchomości objętej wnioskiem (pkt II sentencji). Sąd Rejonowy w uzasadnieniu podał, iż wnioskodawczyni M. D. wniosła wniosek do tut. Sądu, w którym domagała się zmiany kuratora ustanowionego dla jej brata K. K. przebywającego w Szpitalu (...) w K. - w sprawie III RNs 307/11, gdzie kuratorem była ustanowiona A. K. . Kurator ten jest konieczny w sprawie cywilnej I Ns 1135/11 gdyż K. K. jest całkowicie ubezwłasnowolniony, a opiekunem prawnym jego jest brat R. K. , który jest również uczestnikiem postępowania w sprawie I NS 1135/11. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że kuratorem K. K. może być S. W. . Ponadto podniosła, że R. K. w tajemnicy przed rodziną przeprowadził ubezwłasnowolnienie K. K. i na swój wniosek jest jego opiekunem, a proces sądowy poprzez fakt, że kuratorem jest A. K. spowoduje pozbawienie K. K. praktycznie rekompensaty całego majątku, dlatego też kurator powinien być zmieniony. Na rozprawie w dniu 24.04.2013r. stawiła się wnioskodawczyni M. D. , która zeznała, że A. K. nie reprezentuje właściwie w postepowaniu cywilnym chorego brata, a polega to na tym, że w porozumieniu z bratem R. K. próbują pozbawić chorego brata majątku. Postępowanie cywilne toczy się z niekorzyścią dla całkowicie ubezwłasnowolnionego K. K. . Proponowany kurator S. W. wyraziła zgodę na ustanowienie jej kuratorem K. K. do sprawy I Ns 1135/11, a z kolei dotychczas ustanowiony kurator A. K. oświadczyła, że godzi się na to aby Sąd ustanowił innego kuratora, dla K. K. . Skoro rodzina nie chce by reprezentowała całkowicie ubezwłasnowolnionego K. K. w sprawie cywilnej, to ona zrzeka się bycia kuratorem w sprawie I Ns 1135/11. Sąd zmienił więc kuratora ustanowionego w sprawie III RNs 307/11 i w miejsce A. K. kuratorem ustanowił S. W. . Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez uczestnika R. K. w drodze apelacji, w której zarzucił, iż Sąd Rejonowy dopuścił się naruszenia zarówno prawa materialnego jak i procesowego. Apelujący wskazał, iż zaszła przesłanka skutkująca nieważnością postępowania albowiem doszło do naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 148 § 2 kro i art. 178 kro w zw. z art. 510 § 1 kpc poprzez uniemożliwienie mu zajęcia stanowiska procesowego w sprawie. Nie został on bowiem wezwany na rozprawę w dniu 24.04.2013r. Podnosił ponadto, iż osoba wyznaczona przez Sąd Rejonowy na kuratora była już uprzednio karana i działała w porozumieniu z M. D. . Występowała ona również w charakterze świadka w sprawie I Ns 1135/11. W ocenie apelującego wyznaczony przez Sąd Rejonowy kurator pragnie działać i istotnie już działa lecz nie w interesie jego brata K. K. lecz w interesie M. D. . Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Podziela Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego oraz wnioski prawne wywiedzione na jego podstawie. Chybiony jest zarzut nieważności postępowania. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Sądu Najwyższego pozbawienie strony możności obrony swych praw polega na tym, że z powodu wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej, będących skutkiem naruszenia konkretnych przepisów kodeksu postępowania cywilnego , strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części (zob. wyrok SN z dnia 10 maja 1974 r., II CR 155/74, OSP 1975, z. 3, poz. 66; postanowienie SN z dnia 6 marca 1998 r., III CKN 34/98, Prok. i Pr.-wkł. 1999, nr 5, poz. 41; wyrok SN z dnia 13 czerwca 2002 r., V CKN 1057/00, LEX nr 55517). Z akt sprawy wynika, iż zarządzeniem z dnia 22.01.2013 r. Sąd Rejonowy wyznaczył rozprawę na dzień 4.03.2013 r. i wezwał na nią opiekuna K. K. a to R. K. . O ile pierwsze zarządzenie wydane przez Sąd Rejonowy było prawidłowe gdyż osoba fizyczna nie mająca zdolności procesowej może podejmować czynności procesowe tylko przez swego przedstawiciela ustawowego o tyle kolejne zarządzenie było błędne, gdyż w dniu 11.04.2013 r. (k.39) Sąd Rejonowy zarządził zawiadomienie ubezwłasnowolnionego całkowicie K. K. o rozprawie wyznaczonej na dzień 24.04.2013 r. Wynika z powyższego, iż to opiekun ubezwłasnowolnionego całkowicie, a to R. K. winien być zawiadomiony o terminie wyznaczonej rozprawy. Pomimo wydania mylnego zarządzenia z protokołu rozprawy wynika, iż na rozprawie w dniu 24.04.2013 r. R. K. był obecny, a zatem brak podstaw do przyjęcia aby z powodu wadliwości procesowych sądu, będących skutkiem naruszenia konkretnych przepisów kodeksu postępowania cywilnego , strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części. Nie wpisanie w części wstępnej protokołu rozprawy z dnia 24.04.2013 r. R. K. nie oznaczało, iż nie miał on statusu uczestnika w postępowaniu przed Sądem Rejonowym. R. K. jako osoba mająca interes prawny w byciu uczestnikiem niniejszego postępowania nieprocesowego w rozumieniu art. 510 § 1 kpc w istocie miał przedmiotowy status prawny. Wynik przedmiotowego postępowania dotyczył praw R. K. , który podobnie jak brat K. K. jest uczestnikiem postępowania w sprawie I Ns 1135/11. Jako opiekun ubezwłasnowolnionego całkowicie i zarazem jego brat nie mógł on reprezentować jego interesów w sprawie cywilnej I Ns 1135/11. W związku z tym R. K. był wnioskodawcą w sprawie III RNs 307/11, w której domagał się, z uwagi na powyższe okoliczności, ustanowienia dla całkowicie ubezwłasnowolnionego K. K. kuratora kolizyjnego do sprawy I Ns 1135/11. Należy zauważyć, iż w protokole pierwszej rozprawy apelujący, który brał w niej czynny udział oznaczony jest jako uczestnik. W piśmie z dnia 11.09.2012r. wyraził on natomiast swoje stanowisko w przedmiocie zmiany kuratora, wnosząc o oddalenie tego wniosku, stąd jego zarzuty, że uniemożliwiono mu zajęcie stanowiska procesowego w sprawie, są bezzasadne. Chybiony jest zarzut, iż w niniejszej sprawie osoba wyznaczona przez Sąd Rejonowy na kuratora była już uprzednio karana i działała w porozumieniu z M. D. . Wskazać należy, iż z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Karnym, które przedłożono na etapie postępowania apelacyjnego nie wynika, aby S. W. była karana, nie figuruje bowiem w Rejestrze Karnym (k.74). Nie uprawdopodobnił apelujący gołosłownej okoliczności, iż wyznaczony przez Sąd Rejonowy kurator pragnie działać i istotnie już działa lecz nie w interesie jego brata K. K. lecz w interesie M. D. . Wskazać też należy, iż apelujący uczestnicząc w postępowaniu przed Sądem I instancji mógł złożyć wniosek o wyznaczenie w miejsce poprzedniego kuratora kolizyjnego kuratora w osobie profesjonalnego pełnomocnika np. adwokata. Wniosku takiego przed Sądem Rejonowym nie złożył. Natomiast A. K. wyznaczona uprzednio postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 16.05.2012 r. na kuratora kolizyjnego, na rozprawie w dniu 24.04.2013 r. (k.46/2), zrezygnowała z tej funkcji. Brak zatem było jakichkolwiek okoliczności faktycznych przemawiających za ustanowieniem innego kuratora kolizyjnego w miejsce tego, którego wyznaczył Sąd Rejonowy zaskarżonym apelacją postanowieniem. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy oddalił apelację na zasadzie art. 385 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc . O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł mając na względzie art. 520 § 1 kpc . (...) Wyk. JS

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI