III CA 548/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy wydał wyrok, w którym zasądził od Szpitala (...) w W. na rzecz powoda (...) Spółki Akcyjnej w Ł. kwotę 293,62 zł tytułem ustawowych odsetek za opóźnienie w zapłacie faktur, wraz z kosztami procesu. Powód poręczył za zobowiązania Szpitala wobec (...) S.A. i po niewykonaniu przez Szpitala zobowiązań w terminie, przelał należność na rzecz (...) S.A., a następnie wezwał Szpital do zapłaty odsetek. Sąd pierwszej instancji uznał umowę poręczenia za ważną, a przejście wierzytelności za skuteczne z mocy prawa (art. 518 § 1 pkt 1 k.c.), nie zaś na podstawie czynności prawnej wymagającej zgody podmiotu tworzącego, co było głównym zarzutem Szpitala opartym na art. 54 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej. Pozwany Szpital wniósł apelację, zarzucając m.in. sprzeczność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 53 ust. 6 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej i art. 54 ust. 5 i 6 ustawy o działalności leczniczej, a także art. 233 § 1 kpc. Apelujący podniósł, że umowy między nim a (...) S.A. zawierały klauzule zakazujące przeniesienia wierzytelności bez jego zgody. Sąd Okręgowy, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego, oddalił apelację. Sąd Okręgowy ustalił dodatkowo, że umowy między Szpitalem a (...) S.A. zawierały klauzule wymagające zgody Szpitala na przeniesienie wierzytelności i poręczenie, jednak uznał, że postanowienia te nie wiążą powoda, który nie był stroną tych umów. Sąd podkreślił, że przejście wierzytelności na powoda nastąpiło z mocy prawa na podstawie art. 518 k.c., a nie na podstawie czynności prawnej, co wyłączało zastosowanie przepisów o zakazie zmiany wierzyciela bez zgody podmiotu tworzącego. Sąd Okręgowy uznał, że przepisy te, jako wyjątki, powinny być interpretowane ściśle i nie mogą być stosowane do przejścia wierzytelności z mocy prawa. Sąd oddalił apelację jako bezzasadną i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zgody na zmianę wierzyciela w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej, zwłaszcza w kontekście umów poręczenia i przejścia wierzytelności z mocy prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej i ich zobowiązań.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa poręczenia zawarta przez samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej z osobą trzecią, zabezpieczająca zobowiązania wobec wierzyciela, wymaga zgody podmiotu tworzącego na podstawie art. 54 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej (lub art. 53 ust. 6 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa poręczenia sama w sobie nie wymaga zgody podmiotu tworzącego, ponieważ nie jest czynnością prawną mającą na celu zmianę wierzyciela. Wymóg zgody dotyczy cesji wierzytelności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem umowy poręczenia jest zabezpieczenie wierzytelności, a nie zmiana wierzyciela. Przejście wierzytelności na poręczyciela następuje z mocy prawa (art. 518 k.c.) w przypadku, gdy dłużnik nie wykonał zobowiązania, co jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, niezależnym od woli stron umowy poręczenia. Przepisy wymagające zgody podmiotu tworzącego na zmianę wierzyciela mają charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane ściśle, a zatem nie obejmują przejścia wierzytelności z mocy prawa.
Czy klauzule umowne między samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej a jego wierzycielem, ograniczające możliwość przeniesienia wierzytelności lub poręczenia bez zgody szpitala, wiążą osobę trzecią, która poręczyła za zobowiązania szpitala?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie klauzule nie wiążą osoby trzeciej, która nie była stroną umowy między szpitalem a jego wierzycielem.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że powód (poręczyciel) nie był stroną umowy między pozwanym Szpitalem a (...) S.A., w związku z czym postanowienia tej umowy nie mogły go ograniczać co do możliwości zawierania umów, które są dopuszczalne prawnie. Klauzule te nie mogły również wyłączyć następującego z mocy samego prawa przejścia wierzytelności na powoda.
Czy przejście wierzytelności na poręczyciela na podstawie art. 518 § 1 pkt 1 k.c. jest objęte zakazem zmiany wierzyciela bez zgody podmiotu tworzącego, o którym mowa w art. 54 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przejście wierzytelności z mocy prawa na podstawie art. 518 k.c. nie jest objęte tym zakazem.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że zakaz określony w art. 54 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej dotyczy wyłącznie zmiany wierzyciela następującej na podstawie czynności prawnej, podczas gdy przejście wierzytelności na podstawie art. 518 k.c. następuje z mocy samego prawa. Z uwagi na wyjątkowy charakter przepisów, należy je interpretować ściśle.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Szpital (...) w W. | instytucja | pozwany |
| (...) Spółka Akcyjna w Ł. | spółka | powód |
| (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w S. | spółka | wierzyciel pierwotny / podmiot trzeci |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 518 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Przejście wierzytelności na rzecz osoby, która spłaciła cudzy dług, następuje z mocy samego prawa.
u.dz.l. art. 54 § ust. 5
Ustawa o działalności leczniczej
Czynność prawna mająca na celu zmianę wierzyciela samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej bez zgody podmiotu tworzącego jest nieważna.
u.z.o.z. art. 53 § ust. 6
Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej
Analogiczny przepis do art. 54 ust. 5 u.dz.l. obowiązujący przed nowelizacją.
Pomocnicze
k.c. art. 876
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący umowy poręczenia.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zasad zasądzania kosztów procesu.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów w postępowaniu apelacyjnym.
Dz.U. z 2013 r. poz. 461 art. 13 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Podstawa do ustalenia opłat za czynności adwokackie w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przejście wierzytelności na powoda nastąpiło z mocy prawa (art. 518 k.c.), a nie na podstawie czynności prawnej, co wyłącza zastosowanie przepisów wymagających zgody podmiotu tworzącego na zmianę wierzyciela. • Umowa poręczenia nie jest czynnością prawną mającą na celu zmianę wierzyciela. • Przepisy ograniczające zmianę wierzyciela samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej mają charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane ściśle. • Klauzule umowne między szpitalem a pierwotnym wierzycielem nie wiążą powoda, który nie był stroną tych umów.
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy poręczenia z uwagi na brak zgody podmiotu tworzącego na zmianę wierzyciela (art. 54 ust. 5 u.dz.l.). • Naruszenie art. 53 ust. 6 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, art. 54 ust. 5 i 6 ustawy o działalności leczniczej, art. 58 § 1 i 2 kc, art. 518 kc oraz art. 876 kc. • Naruszenie art. 233 § 1 kpc poprzez nieodniesienie się do zapisów umownych zakazujących przeniesienia wierzytelności bez zgody pozwanego.
Godne uwagi sformułowania
przejście wierzytelności na powoda nastąpiło z mocy samego prawa – tj. art. 518 § 1 pkt 1 kc • powód nie był stroną zawartej pomiędzy pozwanym, a (...) S.A. umowy, w związku z czym postanowienia tejże umowy nie mogą go w żaden sposób ograniczać • przepisy te wprowadzają wyjątek od zasady rozporządzalności prawami zbywalnymi (w tym wierzytelnościami) nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a wręcz przeciwnie, zgodnie z powszechnie przyjętymi dyrektywami wykładni przepisów o charakterze wyjątkowym, powinny być one interpretowane ściśle.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zgody na zmianę wierzyciela w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej, zwłaszcza w kontekście umów poręczenia i przejścia wierzytelności z mocy prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej i ich zobowiązań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów ograniczających możliwość obrotu wierzytelnościami przez placówki medyczne, co ma znaczenie praktyczne dla wierzycieli i dłużników w tym sektorze.
“Czy szpital może blokować przejęcie długu? Sąd Okręgowy wyjaśnia granice zgody na zmianę wierzyciela.”
Dane finansowe
WPS: 293,62 PLN
odsetki ustawowe: 293,62 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.