III CA 545/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania powódki J. F. o zasądzenie od pozwanego S. F. kwoty 1000 zł miesięcznie tytułem zaspokajania potrzeb rodziny. Sąd Rejonowy w Zabrzu wyrokiem z dnia 31 stycznia 2013 r. zasądził kwotę 800 zł miesięcznie, oddalając powództwo w pozostałym zakresie i zasądzając koszty zastępstwa procesowego. Sąd Rejonowy uznał, że powódka, mająca jedynie wykształcenie podstawowe i opiekująca się dwójką małoletnich dzieci, nie może podjąć pracy, a jej obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny realizuje poprzez osobiste starania o wychowanie dzieci. Kwota 800 zł została uznana za adekwatną do udziału pozwanego w zaspokojeniu usprawiedliwionych potrzeb małoletnich. Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego poprzez błędną wykładnię, która ograniczyła jej roszczenie do wsparcia materialnego na potrzeby dzieci, zamiast uwzględnić potrzeby całej grupy rodzinnej i zasadę egalitaryzmu małżonków. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację, zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej alimentów za okres od 8 lipca 2013 r. do 19 listopada 2013 r., podwyższając zasądzoną kwotę do 1000 zł miesięcznie. Sąd Okręgowy uznał zarzuty apelacji za zasadne, podkreślając, że art. 27 k.r. i o. nakłada na oboje małżonków obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny według ich sił i możliwości, a zasada egalitaryzmu wymaga równej stopy życiowej. Sąd wskazał, że powódka, sprawując osobistą opiekę nad dziećmi i zdobywając wykształcenie, realizuje swój obowiązek, a pozwany, który nie partycypuje w opiece ani nie interesuje się dziećmi, powinien zapewnić wyższe wsparcie finansowe. Sąd Okręgowy uwzględnił również zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczących ciężaru dowodu, wskazując, że pozwany nie wykazał, iż przekazuje rodzicom kwotę 800 zł na swoje utrzymanie. Ostatecznie, Sąd Okręgowy zasądził wyższą kwotę alimentów, uznając apelację powódki za uzasadnioną, a także odstąpił od obciążania pozwanego kosztami postępowania odwoławczego z uwagi na wypadek szczególnie uzasadniony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja obowiązku alimentacyjnego małżonków w kontekście osobistej opieki nad dziećmi i zdobywania wykształcenia przez jednego z nich, a także zasada egalitaryzmu małżonków.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i okresu między separacją a uprawomocnieniem się wyroku rozwodowego.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest zakres obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny przez małżonków, gdy jedno z nich sprawuje osobistą opiekę nad dziećmi i zdobywa wykształcenie, a drugie zarabia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek ten obejmuje zarówno osobiste starania o wychowanie dzieci i pracę we wspólnym gospodarstwie domowym, jak i wsparcie finansowe, przy czym stopa życiowa małżonków powinna być równa, a zakres obowiązku kształtowany jest przez ich możliwości zarobkowe i majątkowe.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił zasadę egalitaryzmu małżonków (art. 27 k.r. i o.) i dopuszczalność podziału ról w rodzinie. W sytuacji, gdy powódka sprawuje osobistą opiekę nad dziećmi i zdobywa wykształcenie, a pozwany zarabia, jego obowiązek powinien polegać na zapewnieniu wyższego wsparcia finansowego, uwzględniającego potrzeby całej rodziny, a nie tylko dzieci.
Czy sąd może zasądzić kwotę alimentów wyższą niż pierwotnie ustalona przez sąd pierwszej instancji, biorąc pod uwagę nowe okoliczności i zarzuty apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji może zmienić zaskarżony wyrok i zasądzić wyższą kwotę, jeśli uzna apelację za zasadną i stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego lub procesowego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uwzględnił apelację powódki, uznając za zasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 27 k.r. i o. oraz przepisów postępowania. Zmienił wyrok Sądu Rejonowego, podwyższając kwotę alimentów, ponieważ pierwotne ustalenia nie odzwierciedlały w pełni potrzeb rodziny i możliwości zarobkowych pozwanego.
Jakie są konsekwencje braku inicjatywy dowodowej strony w zakresie udowodnienia przekazywania środków na utrzymanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Okoliczność taka nie zostaje wykazana, a sąd może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na innych dowodach lub zasadach ciężaru dowodu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że pozwany nie zgłosił wniosków dowodowych na okoliczność partycypowania w kosztach utrzymania rodziców. W związku z tym, na podstawie art. 6 k.c., okoliczność ta nie została wykazana, co wpłynęło na ocenę jego możliwości finansowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. F. | osoba_fizyczna | powódka |
| S. F. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.r. i o. art. 27
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny przez oboje małżonków, uwzględniający ich siły, możliwości zarobkowe i majątkowe, może być realizowany poprzez osobiste starania o wychowanie dzieci i pracę we wspólnym gospodarstwie domowym. Zasada egalitaryzmu małżonków wymaga równej stopy życiowej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 333 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nadanie wyrokowi w punkcie 1 rygoru natychmiastowej wykonalności.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar dowodu.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 328 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Dz. U. z 2002, Nr 163, poz. 1348 art. 113 § ust. 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Koszty sądowe w sprawach cywilnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 27 k.r. i o. poprzez błędną wykładnię, która ograniczyła roszczenie powódki do wsparcia na potrzeby dzieci, zamiast uwzględnić potrzeby całej grupy rodzinnej i zasadę egalitaryzmu małżonków. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c.) poprzez brak dowodu na przekazywanie przez pozwanego środków na utrzymanie rodziców. • Naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów w zakresie ustalenia możliwości finansowych pozwanego. • Sprzeczność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym w zakresie kosztów utrzymania rodziny.
Godne uwagi sformułowania
zasada egalitaryzmu małżonków • stopa życiowa małżonków choćby pozostających w faktycznym rozłączeniu powinna być równa • obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny powstaje z chwilą zawarcia małżeństwa i gaśnie z chwilą jego ustania lub unieważnienia • powódka swój obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny w znacznej części realizuje poprzez osobiste starania o wychowanie dzieci • pozwanemu nie można – co najmniej dopóki nie zdobędzie wykształcenia średniego – przypisać praktycznie żadnych obiektywnych możliwości zarobkowych
Skład orzekający
Krystyna Hadryś
przewodniczący
Barbara Braziewicz
sprawozdawca
Andrzej Dyrda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku alimentacyjnego małżonków w kontekście osobistej opieki nad dziećmi i zdobywania wykształcenia przez jednego z nich, a także zasada egalitaryzmu małżonków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i okresu między separacją a uprawomocnieniem się wyroku rozwodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie zasad prawa rodzinnego w kontekście rozpadu pożycia małżeńskiego i obowiązków rodzicielskich, z naciskiem na równość małżonków i wsparcie dla matki wychowującej dzieci.
“Czy matka wychowująca dzieci i zdobywająca wykształcenie powinna otrzymywać wyższe alimenty? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
alimenty: 1000 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2417 PLN
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.