III CA 518/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń powodów G. S. i J. S. o wydanie części nieruchomości i jej rozgraniczenie od nieruchomości pozwanych D. S. i E. S. Sąd Rejonowy w Raciborzu oddalił powództwo, uznając, że po wznowieniu znaków granicznych przez powodów nie ma sporu co do przebiegu granicy. Sąd Rejonowy ustalił, że powodowie są właścicielami nieruchomości przy ulicy (...), a pozwani nieruchomości przy ulicy (...). Na swojej posesji pozwani nasadzili tuje i wybudowali wiatę. W toku postępowania przeprowadzono wznowienie znaków granicznych, które potwierdziło przebieg granicy w określonej odległości od budowli powodów i na działce pozwanych. Sąd Rejonowy uznał, że wznowienie znaków granicznych, dokonane na zlecenie powodów, wyklucza spór co do przebiegu granicy, a ewentualne naruszenia wynikające z rozrostu roślin można rozwiązać na gruncie przepisów o prawie sąsiedzkim. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając apelację powodów, podzielił ustalenia i argumentację Sądu Rejonowego. Podkreślono, że instytucja wznowienia znaków granicznych ma zastosowanie tylko przy braku sporu co do przebiegu granicy. Skoro powodowie sami skorzystali z tej możliwości i zmodyfikowali swoje żądanie, odpadła podstawa do sporu o przebieg granicy. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną i zasądził od powodów na rzecz pozwanych koszty postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie, że wznowienie znaków granicznych przez właściciela nieruchomości wyklucza spór graniczny i możliwość dochodzenia roszczeń o wydanie nieruchomości na tej podstawie. Wskazanie alternatywnych środków ochrony prawnej w przypadku naruszeń wynikających z nasadzeń roślinnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której powodowie sami zainicjowali procedurę wznowienia znaków granicznych, co zostało zinterpretowane jako przyznanie braku sporu. Interpretacja przepisów o prawie sąsiedzkim i roszczeniu negatoryjnym może być szersza.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wznowienie znaków granicznych przez właściciela nieruchomości wyklucza spór co do przebiegu granicy i możliwość dochodzenia roszczeń o wydanie nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wznowienie znaków granicznych na zlecenie właściciela, przy braku sporu co do ich pierwotnego położenia, oznacza przyznanie, że nie ma sporu co do przebiegu granicy, co wyklucza możliwość dochodzenia roszczeń o wydanie nieruchomości na podstawie art. 222 § 1 k.c. w kontekście sporu granicznego.
Uzasadnienie
Instytucja wznowienia znaków granicznych ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy nie ma sporu co do przebiegu granicy. Skorzystanie przez powodów z tej procedury i zmodyfikowanie na jej podstawie żądania oznaczało przyznanie, że granica jest ustalona i nie budzi wątpliwości, co uniemożliwia dalsze dochodzenie roszczeń opartych na sporze granicznym.
Jakie są konsekwencje prawne nasadzeń roślinnych przez sąsiada, które przekraczają granicę lub znajdują się blisko niej?
Odpowiedź sądu
Właściciel nieruchomości, której drzewa lub krzewy naruszają jego prawo własności (np. gałęzie zwisają nad ogrodzeniem lub opierają się o budynek), może skorzystać z uprawnień wynikających z przepisów o prawie sąsiedzkim (art. 148-150 k.c.) lub wystąpić z roszczeniem negatoryjnym na podstawie art. 222 § 2 k.c.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że nawet jeśli rośliny pozwanych (tuje) przekraczały granicę lub znajdowały się blisko niej, powodowie mogli skorzystać z innych środków prawnych niż roszczenie o wydanie nieruchomości oparte na sporze granicznym, takich jak przepisy o prawie sąsiedzkim czy roszczenie negatoryjne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. S. | osoba_fizyczna | powód |
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| D. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 222 § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o wydanie nieruchomości, które wymaga wykazania prawa własności i bezprawnego posiadania rzeczy przez inną osobę. W niniejszej sprawie uznano, że brak było sporu co do przebiegu granicy, co wykluczyło zastosowanie tego przepisu w kontekście żądania wydania części nieruchomości.
k.c. art. 153
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący ustalania granic w przypadku sporów. Sąd wskazał, że w sytuacji, gdy granica jest ustalona (np. poprzez wznowienie znaków granicznych), nie ma potrzeby wszczynania postępowania rozgraniczeniowego.
p.g.k. art. 36
Ustawa o prawie geodezyjnym i kartograficznym
Przepis określający obowiązek ochrony znaków granicznych oraz możliwość wznowienia znaków granicznych w określonych sytuacjach.
p.g.k. art. 39
Ustawa o prawie geodezyjnym i kartograficznym
Przepis umożliwiający wznowienie przesuniętych, uszkodzonych lub zniszczonych znaków granicznych, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Sąd podkreślił, że czynność ta może być dokonana bez postępowania rozgraniczeniowego, jeśli nie ma sporu co do położenia znaków.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oceny dowodów przez sąd. Zarzuty apelacji dotyczyły naruszenia tej zasady przez Sąd Rejonowy.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący wymogów formalnych uzasadnienia orzeczenia. Zarzuty apelacji dotyczyły naruszenia tej zasady.
k.c. art. 148
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący prawa sąsiedzkiego, w tym kwestii zwisających gałęzi drzew i krzewów.
k.c. art. 222 § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie negatoryjne, służące ochronie właściciela przed naruszeniami innymi niż pozbawienie posiadania.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zasad zwrotu kosztów procesu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący odstąpienia od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wznowienie znaków granicznych na zlecenie powodów wyklucza spór co do przebiegu granicy. • Nasadzenia roślinne dokonane na działce pozwanych, nawet jeśli gałęzie zwisają lub opierają się o budynek, nie stanowią podstawy do żądania wydania nieruchomości w trybie art. 222 § 1 k.c. w kontekście sporu granicznego. • Powodowie mogą skorzystać z przepisów o prawie sąsiedzkim lub roszczenia negatoryjnego w celu ochrony swoich praw w związku z nasadzeniami.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. przez błędną ocenę dowodów i ustaleń faktycznych. • Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. przez brak wyczerpującego uzasadnienia. • Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 278 § 1 k.p.c. i art. 281 k.p.c. w związku z opinią biegłego. • Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 386 § 6 k.p.c. przez brak dostosowania się do wskazań sądu wyższej instancji. • Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 222 k.c. i art. 153 k.c. w związku z ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Godne uwagi sformułowania
Skoro powodowie sami skorzystali z tej możliwości, a po wznowieniu znaków granicznych w oparciu o protokół wznowienia znaków granicznych sami swoje roszczenie zmodyfikowali, odpadła z przyczyna sporu co do przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami stron. • Powodowie przyznali także ograniczając żądanie, że rośliny – tuje i pnącza zostały posadzone na nieruchomości pozwanych, a jedynie na skutek rozrostu zajmują część nieruchomości powodów. • Właściciele lub inne osoby władające nieruchomościami (gruntami) są obowiązane do ochrony znaków granicznych. • Istotą wznowienia znaków granicznych jest ich fizyczne odtworzenie, a więc przywrócenie stanu, jaki istniał przed ich przesunięciem, uszkodzeniem lub zniszczeniem.
Skład orzekający
Magdalena Balion - Hajduk
przewodniczący
Henryk Brzyżkiewicz
sędzia
Mirella Szpyrka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że wznowienie znaków granicznych przez właściciela nieruchomości wyklucza spór graniczny i możliwość dochodzenia roszczeń o wydanie nieruchomości na tej podstawie. Wskazanie alternatywnych środków ochrony prawnej w przypadku naruszeń wynikających z nasadzeń roślinnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której powodowie sami zainicjowali procedurę wznowienia znaków granicznych, co zostało zinterpretowane jako przyznanie braku sporu. Interpretacja przepisów o prawie sąsiedzkim i roszczeniu negatoryjnym może być szersza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących granic nieruchomości i prawa sąsiedzkiego. Choć nie jest to przypadek przełomowy, stanowi dobre studium przypadku dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości.
“Granica nieruchomości: Czy wznowienie znaków granicznych zamyka drogę do sporu?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.