III Ca 514/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, (...) S.A., domagał się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, na mocy którego miał zwrócić pozwanym P. T. i I. T. kwotę 10 834 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Bank argumentował, że jego zobowiązanie wygasło wskutek potrącenia z wierzytelnością, którą sam posiadał wobec pozwanych z tytułu umowy pożyczki hipotecznej. Sąd Rejonowy w Zakopanem oddalił powództwo, a następnie Sąd Okręgowy w Nowym Sączu oddalił apelację banku. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, wskazując, że wierzytelność banku zabezpieczona hipoteką ma charakter rzeczowy i może być zaspokojona wyłącznie z obciążonej nieruchomości, zgodnie z przepisami ustawy o księgach wieczystych i hipotece (u.k.w.h.). Z kolei wierzytelność pozwanych o zwrot kosztów procesu ma charakter osobisty i podlega zaspokojeniu z całego majątku dłużnika. Sąd podkreślił, że potrącenie wierzytelności o charakterze rzeczowym z wierzytelnością o charakterze osobistym nie jest dopuszczalne, gdyż naruszałoby to przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 319 kpc) oraz przepisy dotyczące postępowania egzekucyjnego (art. 75 u.k.w.h.), w tym zasady kolejności zaspokojenia i ograniczenie odpowiedzialności dłużnika hipotecznego. Potrącenie mogłoby również prowadzić do obejścia przepisów o kolejności zaspokojenia należności w postępowaniu egzekucyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że wierzytelność zabezpieczona hipoteką (rzeczowa) nie może być potrącona z wierzytelnością osobistą (np. o zwrot kosztów procesu), ze względu na odmienny charakter i sposób zaspokojenia, co chroni dłużnika hipotecznego przed nieograniczoną odpowiedzialnością i naruszeniem kolejności egzekucyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji potrącenia wierzytelności rzeczowej z osobistą, gdzie wierzytelność osobista wynika z kosztów procesu zasądzonych w innym postępowaniu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wierzytelność zabezpieczona hipoteką, mająca charakter rzeczowy, może być skutecznie potrącona z wierzytelnością o charakterze osobistym, np. z tytułu zwrotu kosztów procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wierzytelność zabezpieczona hipoteką, mająca charakter rzeczowy, nie może być skutecznie potrącona z wierzytelnością o charakterze osobistym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wierzytelność banku zabezpieczona hipoteką ma charakter rzeczowy i może być zaspokojona wyłącznie z nieruchomości, podczas gdy wierzytelność pozwanych o zwrot kosztów procesu ma charakter osobisty. Potrącenie takich wierzytelności jest niedopuszczalne, ponieważ naruszałoby przepisy o postępowaniu egzekucyjnym, ograniczenie odpowiedzialności dłużnika hipotecznego oraz zasady kolejności zaspokojenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| P. T. | osoba_fizyczna | pozwany |
| I. T. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
u.k.w.h. art. 65 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Przepis ten stanowi podstawę zabezpieczenia wierzytelności hipoteką, przyznając wierzycielowi prawo do dochodzenia zaspokojenia z nieruchomości.
u.k.w.h. art. 75
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Przepis ten określa, że zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z nieruchomości następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym, co wyklucza potrącenie jako sposób zaspokojenia.
Pomocnicze
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Sąd analizował przesłanki do potrącenia, ale uznał, że nie zostały spełnione ze względu na różny charakter wierzytelności.
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wskazał, że dopuszczenie potrącenia naruszałoby art. 319 kpc dotyczący ograniczenia odpowiedzialności dłużnika.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wierzytelność zabezpieczona hipoteką ma charakter rzeczowy i może być zaspokojona tylko z nieruchomości. • Wierzytelność o zwrot kosztów procesu ma charakter osobisty. • Potrącenie wierzytelności o różnym charakterze (rzeczowym i osobistym) jest niedopuszczalne. • Dopuszczenie potrącenia naruszałoby przepisy o postępowaniu egzekucyjnym i ograniczenie odpowiedzialności dłużnika hipotecznego. • Potrącenie mogłoby prowadzić do obejścia przepisów o kolejności zaspokojenia w postępowaniu egzekucyjnym.
Odrzucone argumenty
Wierzytelność banku z tytułu pożyczki hipotecznej wygasła wskutek potrącenia z wierzytelnością o zwrot kosztów procesu. • Wierzyciel hipoteczny ma prawo do potrącenia swojej wierzytelności z wierzytelnością dłużnika.
Godne uwagi sformułowania
należność przysługująca powodowi ma charakter rzeczowy, przez co strona powodowa ma możliwość zaspokojenia się wyłącznie z określonych nieruchomości pozwanych. • Uprawnienia wierzyciela hipotecznego wynikające z ustanowienia hipoteki na nieruchomości dłużnika, nie będącego dłużnikiem osobistym, określone są w przepisie art. 65 ust. 1 u.k.w.h., który przyznaje wierzycielowi hipotecznemu uprawnienie do wytoczenia przeciwko dłużnikowi hipotecznemu, nie będącemu dłużnikiem osobistym, powództwa o świadczenie - celem umożliwienia prowadzenia egzekucji z obciążonej nieruchomości. • Wierzyciel hipoteczny w celu przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości, musi uprzednio uzyskać stosowny tytuł wykonawczy. • Uzyskany przez wierzyciela hipotecznego tytuł wykonawczy winien być wykorzystany tylko i wyłącznie w ustalony sposób i tylko w drodze postępowania egzekucyjnego. • Mówi o tym wprost art. 75 u.k.w.h. który stanowi, że zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z nieruchomości następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym • Reasumując, wskazane wyżej wierzytelności ze względu na ich różny charakter, rodzaj i odmienną wymagalność nie podlegają potrąceniu. […]
Skład orzekający
Ewa Adamczyk
przewodniczący
Zofia Klisiewicz
sędzia
Tomasz Białka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że wierzytelność zabezpieczona hipoteką (rzeczowa) nie może być potrącona z wierzytelnością osobistą (np. o zwrot kosztów procesu), ze względu na odmienny charakter i sposób zaspokojenia, co chroni dłużnika hipotecznego przed nieograniczoną odpowiedzialnością i naruszeniem kolejności egzekucyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji potrącenia wierzytelności rzeczowej z osobistą, gdzie wierzytelność osobista wynika z kosztów procesu zasądzonych w innym postępowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla prawników procesowych i bankowych – możliwości potrącenia wierzytelności zabezpieczonej hipotecznie. Wyjaśnia, dlaczego takie potrącenie jest niedopuszczalne, co ma istotne implikacje dla egzekucji i zabezpieczenia wierzytelności.
“Czy bank może potrącić dług hipoteczny z kosztami procesu? Sąd Okręgowy odpowiada: NIE!”
Dane finansowe
WPS: 10 834 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 1200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.