III Ca 514/14

Sąd Okręgowy w Nowym SączuNowy Sącz2014-10-30
SAOSCywilnespadkiŚredniaokręgowy
spadektestamentdziedziczeniesąd spadkupostępowanie dowodowegrafologważność testamentuapelacja

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu konieczności zbadania ważności testamentu.

Sąd Rejonowy stwierdził nabycie spadku po R. W. na podstawie ustawy na rzecz jego syna J. W. Uczestnicy postępowania, J. I. i K. I., zgłosili się po wydaniu postanowienia, przedkładając testament spadkodawcy i kwestionując ustalenia sądu niższej instancji. Sąd Okręgowy, uznając apelację za zasadną, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia ważności testamentu.

Sąd Okręgowy w Nowym Sączu rozpoznał sprawę z wniosku J. W. o stwierdzenie nabycia spadku po R. W. Sąd Rejonowy pierwotnie stwierdził nabycie spadku na rzecz wnioskodawcy na podstawie ustawy, uznając, że spadkodawca nie pozostawił testamentu. Po wydaniu tego postanowienia, uczestnicy J. I. i K. I. zgłosili swój udział w sprawie i przedstawili testament własnoręczny R. W. z 2004 roku, kwestionując ustalenia sądu pierwszej instancji. Wnioskodawca zakwestionował ważność tego testamentu, podnosząc zarzuty dotyczące jego własnoręczności i przyczyn wydziedziczenia. Sąd Okręgowy uznał apelację uczestników za zasadną. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, sąd spadku ma obowiązek z urzędu badać, czy spadkodawca pozostawił testament. Ponieważ w sprawie pojawił się dokument potencjalnie będący testamentem, a jego ważność została zakwestionowana przez jedną ze stron, konieczne stało się przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym opinii biegłego grafologa. Sąd Rejonowy nie przeprowadził takiego postępowania, co skutkowało nierozpoznaniem istoty sprawy. W związku z tym Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, nakazując przeprowadzenie niezbędnych dowodów w celu ustalenia rzeczywistych spadkobierców.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia ważności testamentu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Rejonowy nie zbadał ważności testamentu, który pojawił się po wydaniu postanowienia. Zakwestionowanie jego autentyczności przez wnioskodawcę i zgłoszone wnioski dowodowe (w tym opinia biegłego grafologa) wymagają przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. W.osoba_fizycznawnioskodawca
J. I.osoba_fizycznauczestnik
K. I.osoba_fizycznauczestnik
R. W.osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 670

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd spadku z urzędu bada kto jest spadkobiercą, w szczególności bada czy spadkodawca pozostawił testament.

k.p.c. art. 677 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd stwierdzi nabycie spadku przez spadkobierców choćby były nimi inne osoby niż te, które wskazali uczestnicy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

W razie uchylenia postanowienia, sąd przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 108 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W razie uchylenia postanowienia, sąd orzeka o kosztach postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania w pierwszej instancji stosuje się odpowiednio do postępowania w drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność zbadania ważności testamentu zgłoszonego przez uczestników. Obowiązek sądu spadku zbadania z urzędu istnienia testamentu. Nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji z powodu braku postępowania dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

sąd spadku z urzędu bada kto jest spadkobiercą, w szczególności bada czy spadkodawca pozostawił testament nie rozpoznał także istoty sprawy tj. nie stwierdził kto jest rzeczywistym spadkobiercą R. W.

Skład orzekający

Ewa Adamczyk

przewodniczący

Katarzyna Kwilosz – Babiś

sędzia

Piotr Borkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "przypomnienie o obowiązku sądu spadku badania z urzędu istnienia testamentu i konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w przypadku jego zakwestionowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pojawienia się testamentu po wydaniu postanowienia przez sąd pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważny aspekt postępowania spadkowego – obowiązek sądu badania testamentu, nawet jeśli pojawi się on po pierwotnym rozstrzygnięciu. Jest to istotne dla praktyków prawa spadkowego.

Testament pojawił się po wyroku? Sąd uchyla postanowienie o spadku!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 514/14 POSTANOWIENIE Dnia 30 października 2014r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia SO Ewa Adamczyk Sędzia SO Katarzyna Kwilosz – Babiś Sędzia SR del. Piotr Borkowski (sprawozdawca) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Burnagiel po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014r. na rozprawie sprawy z wniosku J. W. przy uczestnictwie J. I. i K. I. o stwierdzenie nabycia spadku po R. W. na skutek apelacji uczestników od postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt I Ns 1522/13 p o s t a n a w i a : uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Nowym Sączu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego. Sygn. III Ca 514/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 maja 2014 r. Sąd Rejonowy w Nowym Sączu stwierdził, że spadek po R. W. zmarłym 3 kwietnia 2013 r. w N. i tam ostatnio stale zamieszkałym na podstawie ustawy nabył syn J. W. w całości. Podstawą takiego stwierdzenia było ustalenie, że R. W. w dacie śmierci był wdowcem, nie pozostawił testamentu, a jedynym jego spadkobiercą ustawowym jest wnioskodawca. Z powyższym orzeczeniem nie zgodzili się J. I. i K. I. . Zgłaszając, już po wydaniu postanowienia przez Sąd Rejonowy, swój udział w postępowaniu w charakterze uczestników przedłożyli testament własnoręczny R. W. sporządzony w dniu 29 października 2004 r. Wnieśli o zmianę postanowienia poprzez stwierdzenie nabycia spadku po R. W. na podstawie wskazanego testamentu. W odpowiedzi na apelację wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Podniósł szereg zarzutów przeciwko przedłożonemu przez uczestników testamentowi, a w szczególności zakwestionował jego ważność negując fakt sporządzenia dokumentu własnoręcznie przez spadkodawcę, a także podane w testamencie przyczyny wydziedziczenia. Zgłosił szereg wniosków dowodowych, między innymi dowód z opinii biegłego grafologa na okoliczność autentyczności pisma oraz zeznań szeregu świadków na okoliczność braku postaw do wydziedziczenia wnioskodawcy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 670 k.p.c. sąd spadku z urzędu bada kto jest spadkobiercą, w szczególności bada czy spadkodawca pozostawił testament. Z art. 677 § 1 k.p.c. wynika, że sąd stwierdzi nabycie spadku przez spadkobierców choćby były nimi inne osoby niż te, które wskazali uczestnicy. W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku Sąd wymienia spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również ich udziały w spadku. W niniejszej sprawie uczestnicy, którzy nie brałli udziału w postępowaniu przed Sądem I Instancji złożyły po wydaniu postanowienia przez Sąd Rejonowy dokument, z którego wynika, iż jest testamentem zmarłego. Takiemu charakterowi przedłożonego pisma zaprzeczył wnioskodawca, który podniósł szereg zarzutów, a także zgłosił wnioski dowodowe. Powyższe powoduje, że w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Sąd Rejonowy nie dysponując testamentem nie mógł badać jego ważności ani skuteczności. Postępowanie dowodowe w tym zakresie nie było w ogóle prowadzone. Powyższe spowodowało także, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał także istoty sprawy tj. nie stwierdził kto jest rzeczywistym spadkobiercą R. W. . Zbadanie powyższego wymaga przeprowadzenia całego postępowania dowodowego w celu ustalenia czy doszło do sporządzenia ważnego testamentu. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art.. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 108 § 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi I Instancji do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy przeprowadzi stosowne postępowanie dowodowe i ustali rzeczywistych spadkobierców R. W. . W szczególności przeprowadzi dowody zgłoszone w odpowiedzi na apelację, a mające ustalić czy testament przedłożony przez uczestników został sporządzony własnoręcznie przez zmarłego. Niezbędne w tym celu będzie przy sprzecznym stanowisku zainteresowanych w tej kwestii skorzystanie z pomocy biegłego grafologa po uprzednim uzyskaniu próbek pisma zmarłego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI