III CA 51/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódki A.S. o zapłatę kwot 9.800,00 zł i 9.200,00 zł od Banku (...) S.A. we W., które zostały utracone z jej rachunku bankowego w wyniku nieautoryzowanych transakcji. Powódka twierdziła, że padła ofiarą phishingu po otrzymaniu fałszywego e-maila informującego o blokadzie konta, co skłoniło ją do kliknięcia w link prowadzący do fałszywej strony banku. Tam podała swoje dane logowania i kody autoryzacyjne SMS, co doprowadziło do przelewów na nieznane rachunki. Sąd Rejonowy zasądził dochodzone kwoty na rzecz powódki, uznając, że bank nie udowodnił autoryzacji transakcji ani rażącego niedbalstwa ze strony powódki. Sąd Rejonowy podkreślił obowiązek banku do zapewnienia bezpieczeństwa środków i uznał, że powódka nie ponosi winy za utratę pieniędzy, mimo że udostępniła hasło. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację banku, zmienił wyrok Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy uznał, że powódka wykazała się rażącym niedbalstwem. Wskazał na rozbieżności w jej relacjach dotyczących przebiegu zdarzenia, brak weryfikacji nadawcy e-maila i linku, a także ignorowanie ostrzeżeń bankowych dotyczących podobnych oszustw. Sąd Okręgowy podkreślił, że powódka powinna była zachować szczególną staranność, nie udostępniać danych logowania i weryfikować cel podawanych kodów SMS. W związku z tym, uznał, że powódka ponosi odpowiedzialność za nieautoryzowane transakcje w pełnej wysokości, a bank jest z niej zwolniony. W konsekwencji Sąd Okręgowy oddalił powództwo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kryteriów rażącego niedbalstwa klienta banku w kontekście ochrony danych dostępowych i odpowiedzialności za nieautoryzowane transakcje.
Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym zachowania powódki i procedur bankowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bank ponosi odpowiedzialność za utratę środków z rachunku klienta w wyniku nieautoryzowanych transakcji, jeśli klient podał dane dostępowe na fałszywej stronie internetowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli klient wykazał się rażącym niedbalstwem przy ochronie danych dostępowych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że powódka wykazała rażące niedbalstwo, nie weryfikując nadawcy e-maila i linku, ignorując ostrzeżenia bankowe oraz nie sprawdzając celu podawanych kodów autoryzacyjnych. W związku z tym, zgodnie z art. 46 ust. 3 ustawy o usługach płatniczych, ponosi ona pełną odpowiedzialność za skutki nieautoryzowanych transakcji.
Czy klient banku, który podał dane dostępowe na fałszywej stronie internetowej, wykazuje się rażącym niedbalstwem w rozumieniu przepisów o usługach płatniczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nie zweryfikował nadawcy, nie sprawdził linku, zignorował ostrzeżenia bankowe i nie zweryfikował celu podawanych kodów autoryzacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy szczegółowo analizuje zachowanie powódki, wskazując na lekkomyślność w uwierzeniu zapewnieniom nadawcy e-maila, brak weryfikacji tożsamości banku, korzystanie z linku prowadzącego do fałszywej strony oraz ignorowanie informacji o celu podawanych kodów SMS. Podkreślono, że takie postępowanie, zwłaszcza w obliczu wcześniejszych ostrzeżeń bankowych, stanowi rażące niedbalstwo.
Czy umowa o usługi bankowości elektronicznej zawarta w formie elektronicznej, bez podpisu, wiąże klienta?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli klient korzysta z usług przewidzianych w tej umowie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że korzystanie przez powódkę z loginu, hasła i kodów SMS w ramach usług bankowości elektronicznej świadczy o związaniu ją umową ramową z 2014 r., mimo braku podpisu, zgodnie z przepisami Prawa bankowego dotyczącymi formy elektronicznej czynności bankowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Bank (...) Spółka Akcyjna we W. | spółka | pozwany |
Przepisy (31)
Główne
u.u.p. art. 46
Ustawa o usługach płatniczych
Obowiązek dostawcy płatnika do zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji i przywrócenia stanu rachunku.
u.u.p. art. 46 § ust. 3
Ustawa o usługach płatniczych
Odpowiedzialność płatnika za nieautoryzowane transakcje w pełnej wysokości w przypadku rażącego niedbalstwa.
u.u.p. art. 45
Ustawa o usługach płatniczych
Ciężar udowodnienia autoryzacji transakcji spoczywa na dostawcy.
p.b. art. 7
Prawo bankowe
Składanie oświadczeń woli w postaci elektronicznej w czynnościach bankowych.
Pomocnicze
k.c. art. 384 § § 1
Kodeks cywilny
Doręczenie wzorca umownego przed zawarciem umowy jest warunkiem jego związania.
k.c. art. 384¹
Kodeks cywilny
Wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ciągłym wiąże drugą stronę, jeśli zostały zachowane wymagania doręczenia i strona nie wypowiedziała umowy.
k.p.c. art. 395 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie orzeczenia w trybie zażalenia.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Badanie przez sąd odwoławczy prawidłowości niezaskarżalnego orzeczenia sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 397 § § 2 zd. I
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek o zbadanie przez sąd odwoławczy prawidłowości niezaskarżalnego orzeczenia.
k.p.c. art. 391 § § 1 zd. I
Kodeks postępowania cywilnego
Niedopuszczalność apelacji w części dotyczącej orzeczenia, które utraciło byt prawny.
k.p.c. art. 355 § § 1 in fine
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania apelacyjnego z uwagi na niedopuszczalność wyrokowania.
k.p.c. art. 373 § zd. I
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie apelacji w części dotyczącej braku interesu w zaskarżeniu.
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek odrzucenia apelacji przez sąd pierwszej instancji.
u.u.p. art. 43 § pkt 1
Ustawa o usługach płatniczych
Obowiązek dostawcy zapewnienia, że indywidualne zabezpieczenia instrumentu płatniczego nie są dostępne dla osób nieuprawnionych.
u.u.p. art. 42 § ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa o usługach płatniczych
Obowiązek użytkownika korzystania z instrumentu płatniczego zgodnie z umową i niezwłoczne zgłaszanie utraty lub nieuprawnionego użycia.
u.u.p. art. 42 § ust. 2
Ustawa o usługach płatniczych
Obowiązek użytkownika podejmowania środków zapobiegających naruszeniu indywidualnych zabezpieczeń.
u.u.p. art. 40 § ust. 1
Ustawa o usługach płatniczych
Definicja autoryzowanej transakcji płatniczej.
u.u.p. art. 44 § ust. 1
Ustawa o usługach płatniczych
Obowiązek użytkownika zgłaszania nieautoryzowanego użycia instrumentu płatniczego.
k.c. art. 725
Kodeks cywilny
Obowiązek banku zapewnienia bezpieczeństwa depozytów.
p.b. art. 50 § ust. 2
Prawo bankowe
Obowiązek banku dołożenia szczególnej staranności w zakresie bezpieczeństwa przechowywanych środków.
u.u.p. art. 4 § ust. 2 pkt. 1
Ustawa o usługach płatniczych
Bank jako dostawca usług płatniczych.
u.u.p. art. 3 § ust. 1 pkt. 2 c
Ustawa o usługach płatniczych
Usługa płatnicza obejmująca transfer środków pieniężnych.
u.u.p. art. 2 § pkt. 22 i 36
Ustawa o usługach płatniczych
Definicja płatnika i zlecenia płatniczego.
u.u.p. art. 2 § pkt. 10
Ustawa o usługach płatniczych
Definicja instrumentu płatniczego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 217 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność dowodu z opinii biegłego.
k.p.c. art. 227 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu.
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z opinii biegłego.
k.s.h. art. 492 § § 1 pkt 1
Kodeks spółek handlowych
Przejście praw i obowiązków w wyniku sukcesji uniwersalnej.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego orzeczenia przez sąd odwoławczy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka wykazała rażące niedbalstwo przy ochronie danych dostępowych do rachunku bankowego. • Zachowanie powódki, w tym brak weryfikacji nadawcy e-maila i linku, ignorowanie ostrzeżeń bankowych oraz niezweryfikowanie celu podawanych kodów autoryzacyjnych, stanowi rażące niedbalstwo. • Umowa ramowa z 2011 r. nakładała na powódkę obowiązek ochrony indywidualnych zabezpieczeń i weryfikacji składanych dyspozycji.
Odrzucone argumenty
Bank ponosi odpowiedzialność za utratę środków z rachunku klienta w wyniku nieautoryzowanych transakcji, ponieważ nie udowodnił autoryzacji ani rażącego niedbalstwa klienta. • Powódka nie miała obowiązku zapoznawania się z ostrzeżeniami bankowymi, a bank przerzucał na nią odpowiedzialność. • Umowa z 2014 r. nie wiązała powódki, gdyż nie została podpisana.
Godne uwagi sformułowania
powódka wykazała się rażąco nienależytą starannością przy wypełnianiu nałożonego na nią przez umowę ramową obowiązku nieudostępniania osobom nieuprawnionym indywidualnych zabezpieczeń instrumentów płatniczych • jej przekonanie nie znajdowało jakiegokolwiek usprawiedliwienia w okolicznościach sprawy, zważywszy, że opierało się ono jedynie na niczym niepopartych zapewnień nadawcy wiadomości mailowej • nie sposób inaczej ocenić postępowania osoby, która – będąc umownie zobowiązana do nieujawniania indywidualnych zabezpieczeń instrumentów płatniczych osobom nieuprawnionym – wyjawia te dane nieznanemu sobie nadawcy wiadomości e-mailowej tylko dlatego, że ten zapewnił ją, że działa w imieniu banku
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów rażącego niedbalstwa klienta banku w kontekście ochrony danych dostępowych i odpowiedzialności za nieautoryzowane transakcje."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym zachowania powódki i procedur bankowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu cyberprzestępczości i bezpieczeństwa w bankowości elektronicznej, pokazując, jak łatwo można stracić pieniądze przez nieuwagę, nawet przy stosunkowo dobrych zabezpieczeniach.
“Straciłeś pieniądze przez phishing? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy bank nie odpowiada za Twoje błędy.”
Dane finansowe
WPS: 19 000 PLN
zapłata: 9800 PLN
zapłata: 9200 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.