III CA 493/15
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił apelację spółki energetycznej, potwierdzając, że nie udowodniła ona odpowiedzialności pozwanego za dostawę energii, gdyż faktury wystawiono na inną osobę.
Spółka energetyczna dochodziła zapłaty za dostawę energii od pozwanego C. P., przedstawiając faktury wystawione na M. P. (1) oraz dowód zameldowania pozwanego pod adresem punktu poboru energii. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając brak dowodów na zobowiązanie pozwanego. Sąd Okręgowy oddalił apelację spółki, stwierdzając, że nie wykazała ona podstawy prawnej roszczenia ani następstwa prawnego, a jedynie fakt zameldowania nie przesądza o odpowiedzialności.
Sąd Rejonowy w Skierniewicach oddalił powództwo (...) Spółki Akcyjnej w R. przeciwko C. P. o zapłatę należności za dostawę energii. Powódka przedstawiła notę odsetkową i faktury za energię, które opiewały na M. P. (1) jako nabywcę, z terminami płatności w 2013 roku. Wskazano również, że pozwany C. P. był zameldowany pod adresem punktu poboru energii. Sąd I instancji uznał powództwo za nieudowodnione, podkreślając brak dokumentów wskazujących na zobowiązanie pozwanego oraz brak umowy o dostawę energii. Apelacja strony powodowej zarzucała naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. (błędna ocena dowodów, w tym listy osób zameldowanych i odbioru wezwania do zapłaty) oraz art. 231 k.p.c. (nieustalenie istotnych faktów, jak stałe przebywanie pozwanego w miejscu poboru energii). Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną, przyjmując ustalenia Sądu I instancji. Podkreślono, że w postępowaniu uproszczonym apelacja może być oparta tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Sąd odwoławczy stwierdził, że strona powodowa nie wykazała podstawy prawnej roszczenia, ani umowy z pozwanym, ani następstwa prawnego po stronie M. P. (1). Faktury wystawione na M. P. (1) nie dowodziły prawdziwości stwierdzonych w nich faktów, a samo zameldowanie pozwanego pod adresem punktu poboru energii nie stanowiło podstawy do przypisania mu odpowiedzialności. Sąd odwoławczy uznał, że ciężar dowodu spoczywał na powodzie, a pozwany mógł ograniczyć się do zaprzeczenia. Oddalono również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego od pozwanego z powodu braku dowodów na ich powstanie.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt zameldowania nie stanowi podstawy do przypisania odpowiedzialności za zapłatę należności za dostarczoną energię, jeśli nie wykazano istnienia umowy z pozwanym lub jego następstwa prawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ciężar udowodnienia istnienia umowy z pozwanym lub jego następstwa prawnego spoczywa na powodzie. Faktury wystawione na inną osobę oraz zameldowanie pozwanego pod adresem punktu poboru energii nie są wystarczającymi dowodami na jego odpowiedzialność.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
C. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna w R. | spółka | powód |
| C. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. P. (1) | osoba_fizyczna | inny |
| U. P. | osoba_fizyczna | inny |
| M. P. (2) | osoba_fizyczna | inny |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu istnienia umowy i zobowiązania spoczywał na stronie powodowej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie naruszył przepisu poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, gdyż strona powodowa nie wykazała istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie naruszył przepisu poprzez nieustalenie faktów mających istotne znaczenie, gdyż strona powodowa nie wykazała tych faktów.
k.p.c. art. 505 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie sądu II instancji w postępowaniu uproszczonym powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, jeżeli sąd nie przeprowadził postępowania dowodowego.
k.p.c. art. 505 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu uproszczonym apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie miał obowiązku ustalania okoliczności, które nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy lub nie zostały udowodnione.
k.c. art. 385
Kodeks cywilny
Podstawa prawna oddalenia apelacji jako bezzasadnej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów postępowania, wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów oddalony z powodu braku dowodów na ich powstanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na istnienie umowy między powodem a pozwanym. Faktury wystawione na inną osobę niż pozwany. Fakt zameldowania pozwanego pod adresem punktu poboru energii nie przesądza o jego odpowiedzialności. Ciężar dowodu spoczywa na powodzie, który nie wykazał zasadności roszczenia.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez dowolną ocenę dowodów. Naruszenie art. 231 k.p.c. przez nieustalenie istotnych faktów. Znaczenie faktu stałego przebywania pozwanego w miejscu poboru energii. Znaczenie odbioru wezwania do zapłaty przez pozwanego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd odwoławczy nie potrafi domyśleć się, z jakich przyczyn profesjonalny pełnomocnik reprezentujący stronę powodową uważał, że dla wykazania odpowiedzialności pozwanego – czy to umownej czy też wynikającej z innych źródeł – wystarczające będzie przedstawienie faktur oraz dowodu zamieszkiwania pozwanego w S. przy ul. (...) Za kuriozalne w świetle art. 6 k.c. i art. 232 zd. I k.p.c. należy uznać zawarte w uzasadnieniu apelacji stwierdzenie, że „(…) w sprzeciwie od nakazu zapłaty (…) pozwany nie wskazał dowodów na uprawdopodobnienie niezasadności roszczenia (…)” skarżąca zdaje się zapominać, że w myśl powołanych wyżej przepisów, to na stronie powodowej spoczywa ciężar udowodnienia, że jej roszczenie jest bezzasadne, a pozwany ma prawo ograniczyć się do zaprzeczenia gołosłownym twierdzeniom przeciwnika
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady ciężaru dowodu w sprawach o zapłatę należności za dostarczone media, zwłaszcza gdy faktury wystawiono na inną osobę niż pozwany."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania uproszczonego i braku wykazania podstawy prawnej roszczenia przez powoda.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę ciężaru dowodu w postępowaniu cywilnym, pokazując, że samo zameldowanie lub wystawienie faktury na inną osobę nie wystarczy do udowodnienia odpowiedzialności pozwanego za dług.
“Czy faktura na sąsiada i zameldowanie w lokalu wystarczą, by zapłacić za prąd? Sąd wyjaśnia, kto musi udowodnić dług.”
Dane finansowe
WPS: 1236,69 PLN
Sektor
energetyka
Lexedit — asystent AI dla prawników
Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.
Analiza umów
Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian
Pełna anonimizacja
Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI
Bezpieczeństwo danych
Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III Ca 493/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 stycznia 2015 r. Sąd Rejonowy w Skierniewicach oddalił powództwo o zapłatę wywiedzione przez (...) Spółkę Akcyjną w R. przeciwko C. P. . W toku postępowania dowodowego Sąd I instancji ustalił, że zgodnie z notą odsetkową z dnia 7 maja 2013 r. M. P. (1) , jako nabywca energii, została obciążona kwotą 1,58 zł. Ponadto powodowe przedsiębiorstwo energetyczne w dniu 13 sierpnia 2014 r. wystawiło kilka kopii faktur za dostawy energii na kwoty: ● 341,28 zł za okres od 3 kwietnia do 4 czerwca 2013 r., z terminem płatności do 20 czerwca 2013 r.; ● 637,37 zł za okres od 4 czerwca do 6 sierpnia 2013 r., z terminem płatności do 20 sierpnia 2013 r.; ● 981,49 zł za okres od 6 sierpnia do 8 października 2013 r., z terminem płatności do 24 października 2013 r.; ● 1.133,69 zł za okres od 8 października do 7 listopada 2013 r., z terminem płatności do 25 listopada 2013 r.; ● 37,36 zł za okres od 13 do 14 listopada 2013 r., z terminem płatności do 3 grudnia 2013 r., w których jako nabywca dostarczanej energii została wskazana również M. P. (1) . Faktury te, poza pierwszą i ostatnią, zawierały w sobie zadłużenie z poprzedniego niezapłaconego okresu. Dnia 22 stycznia 2014 r. (...) Obrót wystosowało do C. P. wezwanie do zapłaty, domagając się uiszczenia kwoty 1.165,79 zł. Według stanu z dnia 13 stycznia 2014 r. pod adresem S. , ul. (...) byli zameldowani C. P. , U. P. i M. P. (2) . W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Rejonowy oddalił powództwo jako nieudowodnione, argumentując, iż strona powodowa nie przedstawiła żadnych dokumentów, z których wynikałyby zobowiązania z tytułu dostawy energii ciążące na C. P. . Zaprezentowane faktury opiewały bowiem na M. P. (1) , która każdorazowo była wskazywana jako nabywca energii. Ponadto nie została załączona żadna umowa o dostawę energii, co tym bardziej uniemożliwiało weryfikację twierdzeń pozwu. Zdaniem Sądu, obowiązek zapłaty należności przez pozwanego nie może zaś wynikać z faktu zameldowania w miejscu, gdzie (...) dostarczało energię. Apelację od powyższego wyroku wniosła strona powodowa, zaskarżając go w całości Rozstrzygnięciu Sądu Rejonowego zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 233 § 1 k.p.c. przez nieprawidłową i dowolną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie, co doprowadziło do błędnego i sprzecznego z zasadami logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego uznaniu, iż pozwany nie jest zobowiązany względem powoda z tytułu roszczenia dochodzonego w przedmiotowym postępowaniu, na skutek braku wszechstronnej oceny materiału dowodowego, a w szczególności dowolnej i wybiórczej oceny listy osób zameldowanych pod adresem S. 13, (...)-(...) S. (miejsce poboru energii) według stanu na dzień 13 stycznia 2014 r. oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania do zapłaty podpisanego przez pozwanego, a skierowanego na adres miejsce poboru energii; 2. art. 231 k.p.c. poprzez nieuznanie za ustalone faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, pomimo że można było wyprowadzić je z innych ustalonych faktów, mianowicie że pozwany stale przebywał w miejscu poboru energii, gdyż odbierał kierowaną tam do niego korespondencję. W konkluzji strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda dochodzonej kwoty 1.236,69 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 25 lutego 2014 r. oraz obciążenie pozwanego kosztami postępowania za obie instancje. W odpowiedzi na apelację C. P. zażądał jej oddalenia oraz przyznania mu od przeciwnika kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Stosownie do treści art. 505 13 § 2 k.p.c. , uzasadnienie Sądu II instancji w postępowaniu uproszczonym powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyrok z przytoczeniem przepisów prawa, jeżeli sąd ten nie przeprowadził postępowania dowodowego. Sytuacja opisana w cytowanym przepisie miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem Sąd Okręgowy, po dokonaniu analizy stanu faktycznego sprawy, przyjmuje za własne ustalenia Sądu I instancji stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia przyjętego w zaskarżonym wyroku. Ponadto Sąd Okręgowy miał także na uwadze, iż w postępowaniu uproszczonym zgodnie z art. 505 9 § 1 1 k.p.c. apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Tym samym w ramach niniejszego uzasadnienia poprzestać należy jedynie na odniesieniu się do zarzutów apelacji, które są całkowicie nietrafne i chybione. Wbrew zapatrywaniom strony apelującej zaskarżone orzeczenie należało uznać za prawidłowe i stanowiące wynik właściwej oceny zebranego materiału dowodowego. W rozpoznawanej sprawie nie doszło do jakichkolwiek uchybień ani wadliwości dotyczących zastosowania art. 233 § 1 k.p.c. Skarżąca zgłasza zastrzeżenia do faktu nieustalenia przez Sąd I instancji tego, że pozwany stale przebywał w miejscu poboru energii, jednak nie próbuje nawet wyjaśnić, z jakich przyczyn okoliczność tę uważa za istotną dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc podlegającą, stosownie do art. 227 k.p.c. , ustaleniom Sądu w toku postępowania dowodowego. W uzasadnieniu apelacji ogranicza się w tym zakresie do stwierdzenia, iż „(…) Pomimo, że faktury wystawiane były na M. P. (1) , to znaczenie w przedmiotowej sprawie ma punkt poboru oraz kto z energii dostarczanej przez powoda rzeczywiście korzystał (…)”, nie wyjaśniając w jakimkolwiek zakresie – mimo zredagowania apelacji przez profesjonalnego pełnomocnika - który to spośród przepisów prawa uznaje tego rodzaju okoliczność za relewantną prawnie dla oceny zasadności zgłoszonych w pozwie roszczeń. W treści pozwu powód nie powołał jakiejkolwiek podstawy prawnej dochodzonych roszczeń, ale wynika jednak z niej jasno, że domaga się zapłaty należności (wynagrodzenia) za świadczone usługi, co wskazuje na wywodzenie obowiązku zapłaty z umowy; ani twierdzenia pozwu, ani tym bardziej jakiekolwiek zawarte w nim wyraźne oświadczenie, nie zawierają żadnych przesłanek przemawiających za wywodzeniem roszczenia z innych źródeł. Zobowiązania umowne ciążą – jak powszechnie wiadomo – na dłużniku, który wziął je na siebie, zawierając umowę z kontrahentem, ewentualnie na jego następcy prawnym. Powód mógł więc udowodnić, że stroną zawartej z nim umowy jest pozwany, bądź też – biorąc pod uwagę treść załączonych do pozwu dokumentów – że stroną umowy była M. P. (1) , a C. P. przejął jej zobowiązania pod tytułem ogólnym lub szczególnym. Tymczasem skarżący przedstawił jako dowód swojej wierzytelności jedynie faktury, gdzie jako nabywcę usług odnotowano M. P. (1) – wobec treści art. 245 k.p.c. są one dowodem jedynie tego, że powód złożył tego rodzaju oświadczenie, ale nie prawdziwości faktów tam stwierdzonych. C. P. w toku postępowania nie przyznał, aby M. P. (1) łączyła z powodem jakakolwiek umowa, wobec czego fakt ten jest sporny i, zgodnie z art. 6 k.c. , winien udowodnić go powód – żadne jednak dowody tej okoliczności nie zostały przedstawione. Nie udowodniono tym samym również, aby świadczenia umowne powoda – jeśli umowa rzeczywiście była zawarta – polegały na dostarczaniu energii do nieruchomości położonej w S. przy ul. (...) , gdzie bezspornie zameldowany jest pozwany; z pewnością dowodem tego faktu nie może być jedynie adres nabywcy podany na wystawionych przez skarżącego fakturach. Nie wykazano również ewentualnego następstwa prawnego pomiędzy pozwanym a M. P. (1) . Brak również jakichkolwiek dowodów na to, że umowa o dostarczanie energii została zawarta pomiędzy powodem a C. P. . Reasumując, Sąd odwoławczy nie potrafi domyśleć się, z jakich przyczyn profesjonalny pełnomocnik reprezentujący stronę powodową uważał, że dla wykazania odpowiedzialności pozwanego – czy to umownej czy też wynikającej z innych źródeł – wystarczające będzie przedstawienie faktur oraz dowodu zamieszkiwania pozwanego w S. przy ul. (...) , jeśli w zasadzie wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie zostały przez pozwanego przyznane. Za kuriozalne w świetle art. 6 k.c. i art. 232 zd. I k.p.c. należy uznać zawarte w uzasadnieniu apelacji stwierdzenie, że „(…) w sprzeciwie od nakazu zapłaty (…) pozwany nie wskazał dowodów na uprawdopodobnienie niezasadności roszczenia (…)”. Skarżąca zdaje się zapominać, że w myśl powołanych wyżej przepisów, to na stronie powodowej spoczywa ciężar udowodnienia, że jej roszczenie jest bezzasadne, a pozwany ma prawo ograniczyć się do zaprzeczenia gołosłownym twierdzeniom przeciwnika, co powoduje konieczność wykazania okoliczności spornych przez stronę, która wywodzi z nich pogląd o zasadności dochodzonych roszczeń. Trudno powiedzieć – z uwagi na brak jakiejkolwiek argumentacji – dlaczego skarżąca uważa, że „(…) proste zaprzeczenie nie jest wystarczające (…)”. Stwierdzić więc należy, że, zdaniem Sądu odwoławczego, Sąd I instancji nie naruszył ani art. 233 § 1 k.p.c. ani też art. 231 § 1 k.p.c. przy ustalaniu faktu zamieszkiwania C. P. w S. przy ul. (...) , ponieważ żaden przepis prawa, w szczególności art. 227 k.p.c. nie nakładał na niego obowiązku ustalania tej okoliczności w oparciu o zebrany w toku postępowania materiał dowodowy. Z kolei okoliczności istotne dla wykazania zasadności powództwa nie zostały udowodnione, dlatego należy zgodzić się ze stanowiskiem i tokiem rozumowania Sądu I instancji zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Prowadzi to do wniosku, że apelacja strony powodowej stanowi jedynie bezzasadną i gołosłowną polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego, dlatego też Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną. Na aprobatę nie zasługiwał oparty o art. 98 k.p.c. wniosek pozwanego C. P. o zasądzenie na jego rzecz od skarżącego kosztów postępowania apelacyjnego, ponieważ pozwany nie wykazał, aby takie koszty w ogóle powstały po jego stronie.