III Ca 492/18

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2018-06-20
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
legitymacja procesowaumowa kredytuciężar dowodubrak wykazania roszczeniaapelacjakoszty zastępstwa procesowego

Sąd Okręgowy oddalił apelację banku, potwierdzając zasadność wyroku Sądu Rejonowego o oddaleniu powództwa z powodu niewykazania przez bank legitymacji czynnej i zasadności roszczenia.

Powódka (...) Bank S.A. domagała się zapłaty od D. F. kwoty ponad 2900 zł z tytułu niewywiązania się z umowy kredytu. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że bank nie wykazał swojej legitymacji czynnej ani zasadności roszczenia. Bank złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia i argumentację Sądu Rejonowego.

Sprawa dotyczyła powództwa (...) Banku S.A. przeciwko D. F. o zapłatę kwoty 2 961,54 zł wraz z odsetkami, wynikającej z umowy kredytu na zakup towarów i usług. Sąd Rejonowy w Raciborzu wyrokiem z dnia 28 września 2017 r. oddalił powództwo, stwierdzając brak legitymacji czynnej po stronie banku oraz niewykazanie zasadności i wymagalności roszczenia. Sąd Rejonowy wskazał, że bank nie udowodnił, iż spółka podpisująca umowę działała w jego imieniu i była do tego umocowana. Bank złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. i k.c., w tym błędną ocenę dowodów i niewłaściwe rozłożenie ciężaru dowodu. Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 czerwca 2018 r. oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe. Sąd Okręgowy podkreślił, że bank nie wykazał, iż spółka (...) działała w jego imieniu i była do tego umocowana, a przedstawione dowody (harmonogram spłat) miały znikomą moc dowodową i nie mogły stanowić podstawy do ustalenia umocowania czy dorozumianego zawarcia umowy. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uznał, że powództwo nie zostało należycie wykazane i jest nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie wykazał swojej legitymacji czynnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bank nie udowodnił, iż spółka podpisująca umowę działała w jego imieniu i była do tego umocowana, a przedstawione dowody (harmonogram spłat) miały znikomą moc dowodową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

D. F.

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank Spółka Akcyjnaspółkapowódka
D. F.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne. Powódka nie wykazała, że spółka działająca w jej imieniu była do tego umocowana.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy granic swobodnej oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji jako bezzasadnej.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania.

Prawo bankowe art. 69

Ustawa Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu.

k.c. art. 103

Kodeks cywilny

Dotyczy potwierdzenia czynności prawnej przez osobę prawną.

k.c. art. 228 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy faktów powszechnie znanych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez bank legitymacji czynnej. Niewykazanie przez bank zasadności i wymagalności dochodzonego roszczenia. Niewykazanie umocowania spółki do działania w imieniu banku. Znikomą moc dowodowa przedstawionych przez bank dokumentów (harmonogram spłat).

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów k.p.c. (art. 230, 233, 386, 328) i k.c. (art. 6). Argumentacja o dorozumianym zawarciu umowy. Argumentacja o powszechnej znajomości umocowania spółki.

Godne uwagi sformułowania

mimo określenia w nagłówku umowy kredytu powódki, umowa została podpisana przez pozwanego i spółkę akcyjną (...) Powódka wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 6 k.c. nie wykazała, iż spółka ta jest jej pośrednikiem i może działać w jej imieniu Nie została zatem wykazana legitymacja procesowa czynna. harmonogram spłat i historii interwencji. Zawiera on bowiem jedynie informacje dotyczące wysokości kredytu oraz wysokości i czasie jego spłaty, nie został on opatrzony żadnym podpisem, ani też uwierzytelniony, przez co jego moc dowodowa jest znikoma.

Skład orzekający

Leszek Dąbek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie legitymacji procesowej czynnej przez bank w przypadku umów zawieranych przez pośredników lub spółki działające w jego imieniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania umocowania przez bank.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dla banków precyzyjne wykazywanie swojej legitymacji procesowej i umocowania do działania, nawet w standardowych sprawach o zapłatę.

Bank przegrywa sprawę o zapłatę, bo nie udowodnił, że umowa była jego.

Dane finansowe

WPS: 2961,54 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 492/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 czerwca 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek Protokolant Marzena Makoś po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2018 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa (...) Bank Spółki Akcyjnej we W. przeciwko D. F. ( F. ) o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt I C 1133/17 1. oddala apelację; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Ca 492/18 UZASADNIENIE Powódka (...) Bank Spółka Akcyjna we W. żądała zasądzenia na jej rzecz od pozwanego D. F. kwoty 2 961,54zł z umownymi odsetkami w wysokości stopy kredytu lombardowego NBP w stosunku rocznym, ale nie więcej niż wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie od kwoty 2 460,25 zł od dnia 01 03 2017r. do dnia zapłaty oraz wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 430,79 zł od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów procesu. Uzasadniając żądanie twierdziła, że pozwany nie wywiązał się ze zawartej z umowy bankowej. Dochodzona należność obejmuje kwotę 2 460,25zł tytułem kapitału, 430,79 zł odsetki umowne i karne, 57,60 zł tytułem kosztów monitów i upomnień i 12,90zł tytułem opłaty za pakiet usług bankowych. Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym w Raciborzu sporządził w dniu 7 07 2017r. nakaz zapłaty w którym polecił pozwanemu zapłacić powódce dochodzone należności. Pozwany D. F. wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym domagał się oddalenia powództwa oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesu. Podniósł zarzut braku legitymacji czynnej powódki oraz niewykazanie zasadności roszczenia, jego wymagalności i wysokości. Sąd Rejonowy w Raciborzu wyroku z dnia 28 09 2017r. oddalił powództwo i orzekł o kosztach postępowania. W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulacje art. 69 ustawy z dnia 29 08 1997r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2016r., poz. 1988 z późn. zm.), następnie stwierdził zasadność podnoszonego zarzutu braku legitymacji czynnej powódki. Wskazał, iż mimo określenia w nagłówku umowy kredytu powódki, umowa została podpisana przez pozwanego i spółkę akcyjną (...) . Powódka wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 6 k.c. nie wykazała , iż spółka ta jest jej pośrednikiem i może działać w jej imieniu, tym samym brak jest możliwości stwierdzenia, iż pozwany zawarł z powódką umowę kredytu. Nie została zatem wykazana legitymacja procesowa czynna. Niezależnie od powyższego uznał, iż powódka nie wykazała także wymagalności roszczenia, jego wysokość, w szczególności wysokości odsetek, jak również rzeczywistego podejmowania działań upominawczych i windykacyjnych czyli roszczenia w zakresie kosztów z tym związanych. O kosztach procesu orzekł w oparciu o regulację art. 98 k.p.c. , obciążając nimi w całości powoda. Orzeczenie zaskarżyła powódka (...) Bank Spółka Akcyjna we W. , która wnosiła o jego zmianę przez zasądzenie w całości roszczenia dochodzonego pozwem, bądź uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie na jej rzecz od pozwanego zwrotu kosztów procesu za obie instancje. Zarzuciła, że przy ferowaniu wyroku naruszono prawo procesowe i materialne, regulacje: - art. 230 k.p.c. poprzez nieuznanie faktów za przyznane oraz brak uzasadnienia, dlaczego odmówiono przyznania faktów; - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i stąd niewłaściwa ocenę ich mocy i wiarygodności oraz poprzez błąd w ustaleniach faktycznych uznanych za podstawę wyrokowania i nie rozpatrzenie dowodów na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego; - art. 386 § 4 k.p.c. poprzez nierozpoznanie przez sąd istoty spraw; - art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewskazanie przyczyn odmowy wiarygodności dowodom przedstawionym przez powoda, - art. 6 k.c. poprzez niewłaściwą wykładnię i przełożenie ciężaru dowodu na stronę powodową. W uzasadnieniu między innymi podnosiła, iż z umowy jasno wynika, że została zawarta pomiędzy (...) Bank S.A. i D. F. . Wskazał, że osoby prawne mogą być stronami umowy, a dla konieczności jej zawarcia niezbędny pozostaje podpis osoby do tego upoważnionej. Jednocześnie przywołując treść regulacji art. 103 k.c. stwierdził, iż zawarcie umowy zostało potwierdzone przez bank w sposób dorozumiany. Bank wypłacił środki konieczne na pokrycie zakupów dokonanych przez pozwanego, prowadził monitoring umowy i na jego rzecz pozwany dokonywał spłat udzielonego kredytu. Pozwany D. F. wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie na jego rzecz od powódki zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenia powódki, a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę i skonstruował prawidłową podstawę faktyczną orzeczenia. Ustalenia składające się na podstawę faktyczną orzeczenia mają podstawę w informacjach zawartych we wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku źródłach dowodowych, których ocena jest logiczna i mieści w granicach swobodnej oceny dowodów i wbrew zarzutom apelacji przy ich czynieniu Sąd Rejonowy nie naruszył regulacji art. 328 § 2 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c. Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął ze własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji. W świetle twierdzeń pozwu powódka oparła powództwo na twierdzeniu, iż pozwany nie wywiązał się w pełni z umowy o kredyt na zakup towarów i usług zawartej przez strony w dniu 21 01 2015r., co stosownie do regulacji art. 321 § 1 k.p.c. wyznacza zakres kognicji Sądu w sprawie (powódka dochodzi świadczeń z tytułu wykonania łączącej strony umowy). Jakkolwiek z treści tej umowy wynika, że została ona zawarta pomiędzy stronami, to widnieją pod nią podpisy pozwanego i przedstawiciela spółki akcyjnej (...) i zgodnie z regulacją art. 6 k.c. powódka była zobowiązania w toku postępowania do wykazania, iż wskazana Spółka oraz reprezentująca ją osoba w chwili zawarcia umowy były umocowana do zawierania w imieniu skarżącej tego rodzaju umów. Z obowiązku tego powódka się nie wywiązała. W szczególności obowiązkowi temu nie czyni zadość zaoferowany przez nią dowód z wydruku harmonogramu spłaty i historii interwencji. Zawiera on bowiem jedynie informacje dotyczące wysokości kredytu oraz wysokości i czasie jego spłaty, nie został on opatrzony żadnym podpisem, ani też uwierzytelniony, przez co jego moc dowodowa jest znikoma. Z tej przyczyny zawarte w nim informacje nie mogą same w sobie stanowić podstawy do poczynienie – bezpośrednio albo pośrednio (w drodze zastosowania konstrukcji domniemań faktycznych) - pozytywnych ustaleń dotyczących istnienia umocowania Spółki (...) i jej przedstawiciela do zawierania umów w imieniu powódki, jak też – do czego także zmierza apelacja – iż doszło pomiędzy stronami do dorozumianego zawarcia umowy, jak również do poczynienia ustaleń dotyczących istnienia i wysokości dochodzonych należności. Nie sposób także podzielić argumentacji skarżącego, iż umocowanie Spółki (...) do zawierania umów w imieniu powódki jest faktem powszechnie znanym w rozumieniu regulacji art. 228 § 1 k.p.c. W konsekwencji powyższego, wbrew zarzutom apelacji w materiale sprawy nie można przyjąć, że pomiędzy stronami doszło do skutecznego zawarcia umowy leżącej u podstaw dochodzonych roszczeń, ani też ich istnienia czy wysokości. W konsekwencji tego Sąd Rejonowy trafnie ocenił, że powództwo nie zostało w sposób należyty wykazane, przez co jest ono nieuzasadnione. Znajduje to prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym wyroku, wobec czego apelacja jest bezzasadna w rozumieniu art. 385 k.p.c. , co z mocy zawartej nim regulacji prowadziło do jej oddalenia. Resumując zaskarżony wyrok jest prawidłowy i dlatego apelację powódki jako bezzasadną oddalono w oparciu o regulację art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulację art. 98 § 1 k.p.c. i § 10 ust. 1 pkt 1 i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 10 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015r., poz. 1800 t.j.) biorąc pod uwagę, iż powódka uległa w całości w postępowaniu odwoławczym i powinna pozwanemu zwrócić poniesione przez niego w tym postępowaniu koszty zastępstwa przez fachowego pełnomocnika. SSO Leszek Dąbek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI