III Ca 490/16

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2016-06-08
SAOSRodzinnealimentyŚredniaokręgowy
alimentyobowiązek alimentacyjnyzmiana stosunkówuchylenie alimentówsytuacja materialnarodzinawnukidziadkowie

Sąd Okręgowy oddalił apelację powodów, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego odmawiający uchylenia obowiązku alimentacyjnego na rzecz wnuczek z uwagi na brak istotnej zmiany stosunków.

Powodowie domagali się uchylenia obowiązku alimentacyjnego na rzecz swoich wnuczek, argumentując pogorszeniem własnej sytuacji materialnej i możliwościami zarobkowymi ich syna (ojca wnuczek). Sąd Rejonowy pierwotnie wydał wyrok zaoczny uwzględniający powództwo, jednak po sprzeciwie pozwanych uchylił go i oddalił powództwo, uznając brak zmian uzasadniających uchylenie alimentów. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powodów, podzielił ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego, podkreślając, że mimo obniżenia alimentów od ojca, sytuacja materialna powodów nie uległa zmianie, a koszty utrzymania wnuczek wzrosły, co uzasadnia utrzymanie obowiązku alimentacyjnego.

Powodowie E. R. i T. R. wnieśli o uchylenie obowiązku alimentacyjnego wobec swoich wnuczek A. P. i Z. P., zasądzonego wyrokiem z 2011 roku. Jako podstawę żądania wskazali niemożność dalszego ponoszenia kosztów z powodu konieczności udzielania pomocy finansowej ich synowi P. R. (ojcu pozwanych), który uległ ciężkiemu wypadkowi i jest osobą niepełnosprawną. Twierdzili również, że matka pozwanych jest w stanie samodzielnie zaspokoić ich potrzeby. Sąd Rejonowy w Gliwicach początkowo uwzględnił powództwo w wyroku zaocznym, jednak po wniesieniu sprzeciwu przez pozwane, uchylił ten wyrok i oddalił powództwo. Sąd Rejonowy ustalił, że sytuacja materialna pozwanych pogorszyła się, między innymi z powodu obniżenia alimentów od ich ojca z 500 zł do 150 zł miesięcznie na rzecz każdej z nich. Jednocześnie sytuacja materialna ich matki nie uległa poprawie, a powodowie nadal osiągają wysokie dochody (około 10 000 zł miesięcznie), z których są w stanie płacić zasądzone alimenty (łącznie 600 zł miesięcznie). Sąd Rejonowy uznał, że nie zaszła zmiana stosunków uzasadniająca uchylenie obowiązku alimentacyjnego. Powodowie zaskarżyli ten wyrok apelacją, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy podkreślił, że wzrost kosztów utrzymania pozwanych oraz obniżenie alimentów od ich ojca, przy jednoczesnym braku zmiany sytuacji materialnej powodów, nie uzasadniają uchylenia obowiązku alimentacyjnego. Sąd odwoławczy przyjął, że między zasądzeniem alimentów a datą wskazaną w żądaniu pozwu (1 października 2013 r.) nastąpił rozwój fizyczny pozwanych, co zwiększyło koszty ich utrzymania, a obniżenie alimentów od ojca pogorszyło ich sytuację materialną. Sąd uznał, że powodowie nadal są w stanie ponosić ciężar alimentów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie nastąpiła istotna zmiana stosunków uzasadniająca uchylenie obowiązku alimentacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo obniżenia alimentów od ojca pozwanych, sytuacja materialna powodów nie uległa zmianie, a koszty utrzymania pozwanych wzrosły, co nie pozwala na uchylenie obowiązku alimentacyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwani (A. P. i Z. P.)

Strony

NazwaTypRola
E. R.osoba_fizycznapowód
T. R.osoba_fizycznapowód
A. P.osoba_fizycznapozwany
Z. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.r.o. art. 138

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zmiana stosunków uzasadnia uchylenie lub zmianę obowiązku alimentacyjnego.

Pomocnicze

k.r.o. art. 132

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.p.c. art. 217

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 244 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady orzekania o kosztach procesu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje oddalenie apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pogorszenie sytuacji materialnej pozwanych (obniżenie alimentów od ojca). Wzrost kosztów utrzymania pozwanych w związku z ich rozwojem fizycznym. Niemożność zaspokojenia potrzeb pozwanych przez matkę.

Odrzucone argumenty

Niemożność płacenia zasądzonych alimentów przez powodów z powodu konieczności pomocy synowi. Zdolność matki pozwanych do samodzielnego zaspokojenia ich potrzeb. Zarzuty naruszenia prawa procesowego (art. 217, 244 § 1, 233 § 2 k.p.c.) i materialnego (art. 132 k.r.o.).

Godne uwagi sformułowania

nie uległa zmianie sytuacja materialna powodów od czasu zasądzenia ostatnich alimentów pogorszyła się sytuacja materialna pozwanych nie doszło do zmiany stosunków - w rozumieniu art. 138 k.r.o. - uzasadniającej uchylenie obowiązków alimentacyjnych skarżących

Skład orzekający

Magdalena Balion - Hajduk

przewodniczący

Leszek Dąbek

sprawozdawca

Roman Troll

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie utrzymania obowiązku alimentacyjnego mimo pogorszenia sytuacji uprawnionych, gdy sytuacja zobowiązanych nie uległa zmianie."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie zobowiązani nadal osiągają wysokie dochody.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia zmianę stosunków w kontekście obowiązku alimentacyjnego, co jest częstym problemem prawnym. Pokazuje też, że wysokie dochody zobowiązanych są kluczowe.

Czy dziadkowie zawsze muszą płacić alimenty wnukom? Sąd wyjaśnia, kiedy obowiązek można uchylić.

0

Sektor

rodzina

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 490/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Magdalena Balion - Hajduk Sędziowie: SO Leszek Dąbek (spr.) SO Roman Troll Protokolant Aldona Kocięcka po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa E. R. i T. R. przeciwko A. P. i Z. P. o uchylenie obowiązku alimentacyjnego na skutek apelacji powodów od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt V RC 726/13 oddala apelację. SSO Roman Troll SSO Magdalena Balion - Hajduk SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Ca 490/16 UZASADNIENIE Powodowie T. R. i E. R. żądali uchylenia z dniem 1 10 2013r. ciążącego na nich obowiązku alimentacji pozwanych A. P. i Z. P. zasądzonego w wyroku Sadu Rejonowego w Gliwi-cach z dnia 23 11 2011r. w sprawie o sygn. akt V RC 609/10 oraz zasądzenia na ich rzecz od pozwanych zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Uzasadniając żądanie twierdzili, że nie są w stanie płacić zasądzonych alimentów, gdyż są zmuszeni udzielać pomocy finansowej ich synowi P. R. (ojcu pozwanych), który uległ ciężkiemu wypadkowi i jest osobą niepełnosprawna o znacznym stopniu niepełnosprawności. Matka pozwanych prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z nowym partnerem, oboje pracują, otrzymuje z funduszu alimentacyjnego na utrzymanie córek 1.000zł miesięcznie i jest w stanie samodzielnie zaspokoić ich potrzeby. Sąd Rejonowy w Gliwicach w wyroku zaocznym wydanym w dniu 27 08 2015r. uwzględnił powództwo. Pozwane A. P. i Z. P. wniosły sprzeciw od wyroku zaocznego, w którym wnosiły o jego uchylenie i o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na ich rzecz od powodów zwrotu kosztów procesu. Podnosiły, że ich ojciec P. R. nie wywiązuje się w pełni z nałożonego na niego obowiązku ich alimentacji i ich matka nie jest w stanie zaspokoić ich potrzeb oraz zaprzeczyły, że ich matka otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Sąd Rejonowy w Gliwicach w wyroku z dnia 18 11 2015r. uchylił wyrok zaoczny i oddalił powództwo oraz orzekł o kosztach procesu. W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał regulacje : art.138 k.r.o. oraz art. 132 k.r. Stwierdził, że Sąd Rejonowy w Gliwicach w wyroku z dnia 17 11 2014r. obniżył alimenty należne pozwanym od ich ojca P. R. z kwot po 500zł do 150zł miesięcznie na rzecz każdej z pozwanych. Ocenił, iż między innymi z tego powodu od czasu zasądzenia ostatnich alimentów pogorszyła się sytuacja materialna pozwanych. Wskazał, że matka pozwanych nie jest w stanie zaspokoić ich wszystkich niezbędnych potrzeb oraz że nie uległa zmianie sytuacja materialna powodów, po czym w świetle przytoczonych na wstępie regulacji prawnych uznał powództwo za bezzasadne. O kosztach procesu orzekał na podstawie regulacji art. 98 k.p.c. Orzeczenie zaskarżyli powodowie E. R. oraz T. R. , którzy wnosili o jego zmianę poprzez uwzględnienie powództwa oraz zasądzenie na ich rzecz od pozwanych zwrotu kosztów procesu, bądź uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zarzucali, że przy ferowaniu wyroku naruszono prawo procesowe oraz materialne, regulacje 217 k.p.c. w związku z art. 244 § 1 k.p.c. , art. 233 § 2 k.p.c. oraz art. 132 k.r.o. w sposób podany w apelacji. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenia powodów. Przywołany w apelacji wniosek powodów o przeprowadzenie dowodu z informacji komornika na okoliczność skuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko ojcu pozwanych P. R. dotyczy okoliczność w istocie nie mającej istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż gdyby nawet przyjąć, iż zrealizował on w pełni obowiązek alimentacji pozwanych, to ustalony we wcześniejszym wyroku sądu zakres tego obowiązku był uwzględniony przy ferowaniu wyroku zasadzającego alimenty od powodów na rzecz pozwanych, a w toku niniejszego postępowania uległ on zmniejszeniu. Poczynione ustalenia mają podstawę w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, którego ocena jakkolwiek lakoniczna mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów i przy jej ocenie Sąd Rejonowy nie naruszył wskazanej w apelacji regulacji art. 233 § 1 k.p.c. Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji. Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalanego stanu faktycznego jest również prawidłowa. Ma ona oparcie w prawidłowo zastosowanych przepisach prawa wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a Sąd odwoławczy ocenę prawną Sądu pierwszej instancji w całości podziela i przyjmuje za własną (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r. III C 473/34, ZB. Urz. 1935r. nr 12, poz. 496). Alimenty od powodów na rzecz pozwanych zostały zasądzone w wyroku z dnia 23 11 2011r. (w sprawie o sygn. akt V RC 609/10) i do dnia wskazanego w żądaniu pozwu (1 10 2013r.) upłynęły niemal 2 lata. W tym czasie pozwane rozwinęły się fizycznie, przez co wzrosły koszty ich utrzymania. Równocześnie pogorszyła się ich sytuacja materialna bowiem Sąd Rejonowy w Gliwicach w wyroku z dnia 17 11 2014r. obniżył alimenty należne pozwanym od ich ojca P. R. z kwot po 500zł do 150zł miesięcznie. W tym samym czasie sytuacja materialna ich matki nie uległa poprawie i w dalszym ciągu z posiadanych dochodów oraz zasądzonymi od ojca córek alimentów nie jest w stanie zaspokoić ich wszystkich potrzeb. Sytuacja materialna powodów nie uległa zmianie. Wspólnie uzyskują oni dochody w wysokości około 10.000zł miesięcznie, z których niewątpliwie są oni w stanie płacić alimenty w zasądzonej wysokości w kwotach po 200zł miesięcznie od powódki i od powoda w kwotach po 100zł na rzecz każdej wnuczek, tj. w łącznie w wysokości 600zł miesięcznie (po ich zapłaceniu pozostaje im na pokrycie ich kosztów utrzymania kwota 9.400zł miesięcznie). Dlatego Sąd Rejonowy słusznie ocenił, że od czasu ustalenia ostatnich alimentów nie doszło do zmiany stosunków - w rozumieniu art. 138 k.r.o. -uzasadniającej uchylenie obowiązków alimentacyjnych skarżących, przez co powódz-two było nieuzasadnione. Znalazło to prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym orzeczeniu i apelacja jest bezzasadna w rozumieniu regulacji art. 385 k.p.c. , co z mocy tej regulacji prowadziło do jej oddalenia. Reasumując zaskarżone wyrok jest prawidłowy i dlatego apelację powodów jako bezzasadną oddalono w oparciu o przepis art. 385 k.p.c. SSO Roman Troll SSO Magdalena Balion - Hajduk SSO Leszek Dąbek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI