III Ca 468/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego zasądzający od pozwanego na rzecz powoda zwrot kwoty 900 zł z tytułu nieważnej umowy sprzedaży komórki.
Powód dochodził zwrotu 900 zł zapłaconych za komórkę, która okazała się nie być wyłączną własnością pozwanego i sprzedana została w niewłaściwej formie. Sąd Rejonowy zasądził zwrot świadczenia nienależnego. Pozwany złożył apelację, kwestionując stan faktyczny i twierdząc, że jest właścicielem komórki. Sąd Okręgowy oddalił apelację, wskazując na niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych w postępowaniu uproszczonym i potwierdzając nieważność umowy sprzedaży.
Powód M. O. wniósł o zasądzenie od pozwanego K. O. kwoty 900 złotych z odsetkami, stanowiącej koszt zawarcia umowy sprzedaży komórki z dnia 16 lipca 2007 roku. Powód wskazał, że komórka nie była własnością pozwanego, a umowa okazała się nieważna. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Sąd Rejonowy w Zgierzu wyrokiem z dnia 4 grudnia 2014 roku zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 900 zł z odsetkami oraz koszty procesu. Sąd Rejonowy ustalił, że pozwany był jedynie współwłaścicielem nieruchomości, a umowa sprzedaży komórki, która nie stanowiła odrębnej własności, zawarta w zwykłej formie pisemnej, była nieważna na podstawie art. 158 k.c. Zastosowanie znalazły przepisy o zwrocie nienależnego świadczenia (art. 410 k.c.). Pozwany zaskarżył wyrok apelacją, domagając się jego zmiany i oddalenia powództwa, argumentując, że jest właścicielem komórki. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację w postępowaniu uproszczonym, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd Okręgowy podkreślił, że w postępowaniu uproszczonym apelacja może być oparta jedynie na zarzutach naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, a nie na kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Sąd potwierdził, że pozwanemu przysługiwał jedynie udział we współwłasności, a umowa sprzedaży była nieważna, co uzasadniało zastosowanie przepisów o zwrocie nienależnego świadczenia. Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa taka jest nieważna z powodu niezachowania formy aktu notarialnego oraz braku możliwości przeniesienia własności rzeczy, która nie stanowi odrębnego przedmiotu własności.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że sprzedaż komórki, będącej częścią budynku gospodarczego stanowiącego współwłasność, wymaga formy aktu notarialnego (art. 158 k.c.). Ponieważ forma ta nie została zachowana, umowa jest nieważna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. O. | osoba_fizyczna | powód |
| K. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. M. | osoba_fizyczna | inne |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 158
Kodeks cywilny
Umowa sprzedaży nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Świadczenie jest nienależne, gdy czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku zapłaty odsetek ustawowych.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 505 § 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia ograniczenie uzasadnienia wyroku w postępowaniu uproszczonym.
k.p.c. art. 505 § 9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawy apelacji w postępowaniu uproszczonym.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy sprzedaży z powodu niezachowania formy aktu notarialnego. Nieważność umowy sprzedaży z powodu braku możliwości przeniesienia własności rzeczy niebędącej odrębnym przedmiotem własności. Zastosowanie przepisów o zwrocie nienależnego świadczenia (art. 410 k.c.). Niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych w apelacji w postępowaniu uproszczonym.
Odrzucone argumenty
Twierdzenie pozwanego o byciu właścicielem spornej komórki. Kwestionowanie przez pozwanego ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji w apelacji.
Godne uwagi sformułowania
umowa sprzedaży zawarta między stronami w dniu 16 lipca 2007 roku, jako czynność prawna sprzeczna z ustawą jest nieważna w niniejszym przypadku pozwanemu przysługiwał wyłącznie udział we współwłasności przedmiotowej nieruchomości gruntowej w postępowaniu uproszczonym apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, bądź naruszenia przepisów postępowania
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Nieważność umów sprzedaży nieruchomości (lub ich części) zawartych z naruszeniem formy aktu notarialnego oraz zasady zwrotu nienależnego świadczenia. Ograniczenia apelacji w postępowaniu uproszczonym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju nieruchomości (komórka w hali garażowej) i postępowania uproszczonego, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady prawa cywilnego dotyczące formy czynności prawnych i zwrotu nienależnego świadczenia, a także procedury apelacyjnej. Jest to typowy przykład, ale z praktycznym znaczeniem dla prawników.
“Nieważna umowa sprzedaży komórki: zwrot pieniędzy mimo braku własności sprzedającego.”
Dane finansowe
WPS: 900 PLN
zwrot świadczenia: 900 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII Ca 468/15 UZASADNIENIE Powód M. O. wniósł o zasądzenie od pozwanego K. O. kwoty 900 złotych z odsetkami. W uzasadnieniu powództwa wskazał, że dochodzona kwota stanowi koszt jaki poniósł w związku z zawarciem z pozwanym umowy kupna – sprzedaży komórki z dnia 16 lipca 2007 roku. Podniósł, że po zawarciu przedmiotowej umowy okazało się, że powyższa komórka nie jest własnością pozwanego, w następstwie czego zaczął użytkować inną komórkę, której współwłaścicielem jest K. O. . Zakładane przez powoda kłódki przy wejściu do przedmiotowej komórki są regularnie odcinane przez pozwanego. Wobec niewywiązywania się z umowy z dnia 16 lipca 2007 roku, powód wezwał D. O. do zwrotu kwoty 900 złotych. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2014 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 900 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 1 kwietnia 2014 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 30 zł tytułem zwrotu kosztów procesu W uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny W dniu 16 lipca 2007 roku M. O. zawarł z K. O. pisemną umowę sprzedaży, zgodnie z którą K. O. sprzedał M. O. komórkę - garaż położoną w miejscowości L. za kwotę 900 złotych. Przedmiotowa komórka jest trwale związana z gruntem i stanowi fragment hali położonej na gruncie stanowiącym współwłasność pozwanego M. O. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej w 2000/70834 części. W 2013 roku komórka została zajęta przez B. M. . W dniu wydania wyroku powód nie korzysta z komórki objętej umową z dnia 16 lipca 2007 roku, ani z żadnej innej komórki należącej do pozwanego. Pismem datowanym na dzień 26 lutego 2014 roku powód wezwał pozwanego K. O. do zwrotu kwoty 900 złotych zapłaconej mu na podstawie umowy sprzedaży z dnia 16 lipca 2007 roku. Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2014 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Sąd I instancji dokonał następujących ustaleń faktycznych i ocen prawnych. W niniejszej sprawie pozwanemu przysługiwał wyłącznie udział we współwłasności przedmiotowej nieruchomości gruntowej, zabudowanej budynkami gospodarczymi. W części jednego z takich budynków wydzielono niestanowiącą odrębnej własności komórkę – garaż, którą pozwany postanowił sprzedać powodowi. Pozwany mógł jednak przenieść na rzecz powoda prawo własności do przedmiotowej nieruchomości jedynie w zakresie przysługującego mu udziału w wielkości (...) . Ponadto umowa sprzedaży nieruchomości powinna zostać zawarta, pod rygorem nieważności, w formie aktu notarialnego ( art. 158 k.c. ). Mając na uwadze powyższe, umowa sprzedaży zawarta między stronami w dniu 16 lipca 2007 roku, jako czynność prawna sprzeczna z ustawą jest nieważna, tym samym zastosowanie w niniejszej sprawie znajdą przepisy regulujące zwrot nienależnego świadczenia. Zgodnie z art. 410 § 2 k.c. świadczenie jest nienależne gdy czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Instytucja nienależnego świadczenia stanowi postać bezpodstawnego wzbogacenia, którego źródłem jest działanie zubożonego, który będąc przekonanym, że spełnia istniejące zobowiązanie, spełnia świadczenie na rzecz bezpodstawnie wzbogaconego. O obowiązku zapłaty odsetek Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 i § 2 k.c. i 482 k.c. , zgodnie z żądaniem powoda, zasądzając odsetki ustawowe od dnia 1 kwietnia 2014 roku, O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. zasądzając na rzecz powoda kwotę 30 złotych tytułem kosztów opłaty sądowej od pozwu. Powyższe rozstrzygnięcie apelacją w całości zaskarżył pozwany, żądając zmiany wyroku i oddalenia powództwa. Uzasadnienie apelacji nie zawiera zarzutów stawianych rozstrzygnięciu i w żadnym zakresie nie odnosi się do ustaleń Sądu I instancji, które legły u podstaw zaskarżonego orzeczenia, zaś argumentacja skarżącego koncentruje się na twierdzeniu, że sporna komórka stanowiła własność pozwanego. Rozpoznając apelację Sąd Okręgowy zważył co następuje. Apelacja jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu. Na wstępie należy wskazać, iż wobec rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym Sąd Okręgowy na podstawie art. 505 13 § 2 k.p.c. może ograniczyć uzasadnienie jedynie do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku zapadłego w postępowaniu odwoławczym z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd Okręgowy miał także na uwadze, że w postępowaniu uproszczonym zgodnie z art. 505 9 § 1 k.p.c. apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, ze w postępowaniu uproszczonym zarzutów apelacyjnych nie można oprzeć na kwestionowaniu ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji a do tego sprowadzają się twierdzenia skarżącego, że jest właścicielem przedmiotowej komórki. W niniejszej sprawie pozwanemu przysługiwał wyłącznie udział we współwłasności przedmiotowej nieruchomości gruntowej, zabudowanej budynkami gospodarczymi. W części jednego z takich budynków wydzielono nie stanowiącą odrębnej własności komórkę – garaż, którą pozwany postanowił sprzedać powodowi. Pozwany mógł przenieść na rzecz powoda prawo własności do przedmiotowej nieruchomości jedynie w zakresie przysługującego mu udziału w wielkości (...) . Jak się wydaje ustaleń tych pozwany z nieznanych przyczyn nie chce przyjąć do wiadomości. Ma rację Sąd orzekający, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mieć winny przepisy o zwrocie nienależnego świadczenia stosownie do treści art. 410 k.c. Powód żąda bowiem zwrotu tego, co nienależnie świadczył na rzecz pozwanego w związku z nieważną umową sprzedaży komórki. Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności apelacji oraz nie ujawnienia okoliczności, które winny być uwzględnione w toku postępowania apelacyjnego z urzędu, Sąd Okręgowy oddalił apelację w oparciu o art. 385 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI