III CA 461/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi postanowieniem z dnia 19 lutego 2016 roku oddalił wniosek M. K. o wpisanie do księgi wieczystej współwłaścicieli w określonych udziałach. Jako przyczyny odmowy wskazano brak dowodów potwierdzających współwłasność w żądanych udziałach oraz fakt, że złożona umowa darowizny nie została uwierzytelniona. Wnioskodawca złożył apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez błędną wykładnię klauzuli apostille oraz naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez poczynienie ustaleń sprzecznych z dokumentami. Sąd Okręgowy w Łodzi, rozpoznając apelację, podzielił ustalenia faktyczne sądu rejonowego i uznał apelację za bezzasadną. Podkreślono, że kognicja sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym jest ograniczona do badania treści i formy wniosku, dołączonych dokumentów oraz treści księgi wieczystej, zgodnie z art. 626^8 § 2 k.p.c. Sąd zaznaczył, że badanie to nie wyklucza sprawdzenia poprawności danych. Odnosząc się do zarzutów apelacji, sąd wskazał, że z przedstawionych dokumentów nie wynikało, aby wnioskodawca i uczestnicy byli współwłaścicielami w żądanych udziałach, a także że umowa darowizny nie spełniała wymogów formalnych, w szczególności nie została uwierzytelniona w sposób wymagany do wpisu. Sąd odrzucił argumentację skarżącego dotyczącą klauzuli apostille, wskazując, że została ona opatrzona na kserokopii dokumentu, a nie na oryginale stanowiącym podstawę wpisu. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja wymogów formalnych dokumentów w postępowaniu wieczystoksięgowym, w szczególności kwestia uwierzytelnienia i klauzuli apostille.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku uwierzytelnienia oryginału dokumentu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy klauzula apostille na kserokopii dokumentu może stanowić podstawę wpisu do księgi wieczystej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, klauzula apostille musi być opatrzona na oryginale dokumentu, który ma stanowić podstawę wpisu, a nie na jego kserokopii.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wymogi formalne dokumentów stanowiących podstawę wpisu do księgi wieczystej muszą być spełnione co do oryginału dokumentu, a nie jego kopii. Klauzula apostille na kserokopii nie spełnia wymogu uwierzytelnienia dokumentu.
Jaki jest zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym przy badaniu wniosku o wpis?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd bada treść i formę wniosku, dołączone dokumenty oraz treść księgi wieczystej, ograniczając się do tych okoliczności i legitymacji wnioskodawcy, ale nie jest to wyłącznie czynność rejestracyjna i dopuszczalne jest sprawdzenie poprawności danych.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 626^8 § 2 k.p.c. i orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując, że choć postępowanie jest formalne, sąd ma obowiązek badać dokumenty pod kątem ich poprawności i skuteczności materialnoprawnej, a nie tylko rejestrować dane.
Czy umowa darowizny zawarta przez osobę nieuprawnioną do rozporządzania nieruchomością jest skuteczna w zakresie przeniesienia własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa taka jest bezskuteczna w zakresie przeniesienia prawa własności, a umowa rozporządzająca zawarta przez osobę nieuprawnioną jest nieważna.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na zasadę 'nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet' oraz doktrynę prawa rzeczowego, stwierdzając, że własność może przenieść tylko osoba uprawniona.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| T. B. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. E. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| A. A. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Gmina Ł. | instytucja | uczestnik postępowania |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | wnioskodawca (w sprawie niższej instancji) |
| R. S. | osoba_fizyczna | właściciel (w poprzednim stanie prawnym) |
| M. S. | osoba_fizyczna | właściciel (w poprzednim stanie prawnym) |
| D. S. | osoba_fizyczna | właściciel (w poprzednim stanie prawnym) |
| H. S. | osoba_fizyczna | darczyńca (w umowie darowizny) |
Przepisy (5)
Główne
u.k.w.h. art. 31 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wymaga wykazania stanu prawnego dokumentem o przepisanej formie, który musi być uwierzytelniony w sposób wymagany do wpisu, a nie tylko posiadać klauzulę apostille na kserokopii.
k.p.c. art. 626 § 8 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym, ograniczony do treści i formy wniosku, dołączonych dokumentów oraz treści księgi wieczystej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisu postępowania poprzez poczynienie ustaleń sprzecznych z dokumentami został odrzucony.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowany w zw. z art. 385 k.p.c. do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie wymogów formalnych dokumentu darowizny (brak uwierzytelnienia oryginału). • Kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona do badania formalnych aspektów wniosku i dokumentów. • Nikt nie może przenieść więcej praw, niż sam posiada (zasada 'nemo plus iuris').
Odrzucone argumenty
Klauzula apostille na kserokopii dokumentu spełnia wymogi formalne. • Ustalenia Sądu Rejonowego były sprzeczne z dokumentami i wcześniejszym orzeczeniem. • Sąd Rejonowy błędnie zinterpretował art. 31 ust. 1 u.k.w.h.
Godne uwagi sformułowania
kognicja Sądu rozpoznającego wniosek o wpis jest jasno określona w art. 626^8 § 2 k.p.c. • Badanie to ogranicza się do okoliczności przytoczonych we wniosku oraz legitymacji wnioskodawcy, a także wymogów formalnych wniosku. • Przepis ten nie może być jednak rozumiany jako ograniczający rolę sądu wyłącznie do czynności rejestracyjno-ewidencyjnej. • „nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet” • klauzulą tą została opatrzona kserokopia umowy darowizny.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych dokumentów w postępowaniu wieczystoksięgowym, w szczególności kwestia uwierzytelnienia i klauzuli apostille."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uwierzytelnienia oryginału dokumentu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania wieczystoksięgowego i wymogi formalne dokumentów, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości.
“Koniec z wpisami do księgi wieczystej na podstawie kserokopii? Sąd wyjaśnia wymogi formalne.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.