III Ca 46/14

Sąd Okręgowy w Nowym SączuNowy Sącz2014-03-26
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
umowa nienazwanaużyczeniezapłataapelacjaocena dowodówprzedawnieniewartość przedmiotu sporu

Sąd Okręgowy w Nowym Sączu oddalił apelację pozwanych, uznając umowę za nienazwaną z elementami użyczenia i zasądzając od pozwanych równowartość desek, których nie zwrócili.

Sprawa dotyczyła zapłaty równowartości desek, które pozwani otrzymali od powódki. Pozwani wnieśli apelację od wyroku Sądu Rejonowego zasądzającego zapłatę. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, podzielając ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. Sąd zakwalifikował umowę jako nienazwaną z elementami użyczenia, a nie umowę pożyczki, co skutkowało zastosowaniem innych przepisów i oddaleniem zarzutów apelacji dotyczących błędnej oceny dowodów i naruszenia przepisów.

Sąd Okręgowy w Nowym Sączu rozpoznał sprawę z powództwa T. K. przeciwko A. Ł. i J. Ł. o zapłatę, dotyczącą równowartości desek. Pozwani wnieśli apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Targu, który zasądził od nich zapłatę. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd stwierdził, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i dokonał właściwych ustaleń faktycznych, które Sąd Okręgowy przyjął za własne. Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 6 k.c. uznano za nieskuteczny, ponieważ apelujący nie wykazali naruszenia kryteriów oceny dowodów ani wpływu ewentualnych błędów na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że zwalczanie swobodnej oceny dowodów wymaga wykazania naruszenia zasad logiki lub doświadczenia życiowego, a nie jedynie przedstawienia własnej, korzystniejszej wersji zdarzeń. Sąd Rejonowy szczegółowo uzasadnił, na jakich dowodach się oparł i którym odmówił wiarygodności. Sąd Okręgowy odniósł się również do kwestii wartości desek, wskazując, że pozwani nie kwestionowali jej wysokości w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji i nie wnosili o opinię biegłego. Sąd zakwalifikował umowę między stronami jako umowę nienazwaną z dominującymi elementami umowy użyczenia, a nie umowę pożyczki, co wykluczyło zastosowanie przepisów dotyczących pożyczki (art. 720 k.c., art. 720 § 2 k.c., art. 74 k.c.). Sąd ustalił, że pozwani mieli zwrócić deski po wykorzystaniu ich na budowie, jednak użyli ich do budowy ogrodzenia w 2007 roku, co zgodnie z art. 715 k.c. oznaczało zakończenie umowy użyczenia. Od tego momentu zaczął biec termin przedawnienia roszczeń, który nie upłynął do chwili wytoczenia powództwa. Wobec niespornego faktu, że pozwani nie zwrócili desek, zasądzenie ich równowartości było zasadne. Sąd Okręgowy zastosował art. 505 13 § 2 k.p.c., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku w postępowaniu uproszczonym powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd naruszył kryteria wiarygodności i mocy dowodów, a nadto miało to wpływ na wynik sprawy, co nie sprowadza się do przedstawienia własnej, korzystniejszej wersji zdarzeń.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy podkreślił, że zwalczanie swobodnej oceny dowodów nie może polegać na przedstawieniu własnej korzystnej dla apelującego wersji zdarzeń, lecz konieczne jest wykazanie naruszenia kryteriów oceny dowodów i wpływu na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
T. K.osoba_fizycznapowód
A. Ł.osoba_fizycznapozwany
J. Ł.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 715

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

k.c. art. 720

Kodeks cywilny

k.c. art. 720 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 74

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 505 § 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa ocena materiału dowodowego przez Sąd Rejonowy. Kwalifikacja umowy jako nienazwanej z elementami użyczenia. Bieg terminu przedawnienia od momentu zakończenia umowy użyczenia. Możliwość oparcia rozstrzygnięcia na innej podstawie prawnej niż wskazana przez stronę.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów. Naruszenie art. 6 k.c. Niewłaściwa kwalifikacja prawna umowy jako pożyczki. Naruszenie art. 321 § 1 k.p.c. poprzez orzeczenie ponad żądanie.

Godne uwagi sformułowania

Zwalczanie swobodnej oceny dowodów nie może polegać jedynie na przedstawieniu własnej korzystnej dla apelującego wersji zdarzeń. Konstrukcja podstawy prawnej rozstrzygnięcia należy do sądu. Umowa ma charakter nienazwany z dominującymi elementami charakterystycznymi dla umowy użyczenia.

Skład orzekający

Tomasz Białka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 233 § 1 k.p.c. w kontekście oceny dowodów, kwalifikacja umów nienazwanych, bieg terminu przedawnienia roszczeń z umów nienazwanych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i umowy nienazwanej, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy z oceną dowodów i kwalifikacją umów, co jest istotne dla prawników praktyków, ale nie zawiera elementów zaskoczenia dla szerszej publiczności.

Jak ocenić dowody i zakwalifikować umowę, gdy strony nie są zgodne?

Dane finansowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 46/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2014r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, Wydział III Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia SO Tomasz Białka Protokolant: staż. Kinga Burny po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014r. w Nowym Sączu na rozprawie sprawy z powództwa T. K. przeciwko A. Ł. , J. Ł. o zapłatę na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 7 listopada 2013r., sygn. akt IC 226/13 upr. oddala apelację. sygn. III Ca 46/14 UZASADNIENIE Apelacja jest bezzasadna Nie zachodzą uchybienia, które zgodnie z art. 378 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy bierze pod uwagę z urzędu, a których skutkiem byłaby nieważność postępowania. Sąd Rejonowy wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i właściwie ocenił zebrany materiał dowodowy oraz dokonał na jego podstawie prawidłowych ustaleń faktycznych. Sąd Okręgowy podziela te ustalenia faktyczne i przyjmuje za własne. Zaskarżone orzeczenie jest do nich adekwatne i odpowiada przepisom prawa materialnego. Nie może odnieść zamierzonego skutku podniesiony w apelacji zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 6 k.c. Zwalczanie swobodnej oceny dowodów nie może polegać jedynie na przedstawieniu własnej korzystnej dla apelującego wersji zdarzeń, ustaleń stanu faktycznego opartych na własnej ocenie, lecz konieczne jest wykazanie, że wskazane w art. 233 § 1 k.p.c. kryteria wiarygodności i mocy dowodów zostały naruszone, a nadto, że miało to wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy skuteczny zarzut dokonania błędnych ustaleń faktycznych wymagałby wykazania, że rozumowanie sądu narusza zasady logiki lub doświadczenia życiowego. Nie jest wystarczającym przekonanie apelujących o innej niż przyjął Sąd wadze czy doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Sąd Rejonowy w sposób szczegółowy wskazał, na których dowodach się oparł, a którym z nich odmówił wiarygodności wydając orzeczenie. Wykazanie faktu zawarcia umowy wbrew twierdzeniom apelacji może nastąpić poprzez przeprowadzony dowód z przesłuchania świadków. Odmienna ocena ich zeznań dokonywana przez apelujących nie może prowadzić do zakwestionowania poczynionych ustaleń. Przekonanie apelujących o niewiarygodności zeznań świadka T. M. , podobnie jak i pozostałych, nie świadczy o tym, że ocena tych zeznań przez Sąd jest błędna. Nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że świadek ten miał jakiekolwiek powiązania z powódką i był zainteresowany wynikiem postępowania, co mogłoby budzić ewentualne wątpliwości co do jego prawdomówności. Nie ma żadnych dowodów na to, że świadek uzgadniał treść swoich zeznań z powódką i zeznawał fałszywie. Zauważyć należy, że w trakcie postępowania pozwani nie kwestionowali wysokości świadczenia. Żadna ze stron nie wnosiła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia wartości desek będących przedmiotem umowy. W oparciu o przeprowadzone dowody zasadne było ustalenie ich wartości przez Sąd Rejonowy na poziomie wskazanym przez powódkę. Kwota ta jest i tak niższa od tej jaką możnaby ustalić w oparciu o dowód z zeznań świadka M. K. i uwiarygadniających te zeznania wydruków ofert internetowych. Apelujący nie zawarli w apelacji żadnych twierdzeń co do tego ile ich zdaniem wynosiła wartość wspomnianych desek i o ile odbiegałaby ona od tej przyjętej przez Sąd. Przedmiotem niniejszego procesu było roszczenie wynikające z czynności prawnej o określonej treści, dokonanej w określonej dacie. Ustalenie, że nie doszło wówczas do zawarcia umowy pożyczki nie prowadzi do wniosku, że Sąd orzekając w sposób powyższy orzekł o innym roszczeniu. O jego tożsamości decydują powołane w pozwie okoliczności faktyczne. Odmienna błędna kwalifikacja prawna dokonanej czynności przyjęta przez powódkę nie ma na to wpływu. Przepisy prawa materialnego wskazywane przez stronę powodową jako podłoże jej żądań, nie wiążą sądu i mogą być przezeń pominięte przy wydawaniu orzeczenia co do istoty sporu, konstrukcja podstawy prawnej rozstrzygnięcia należy bowiem do sądu (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2008 r., II CSK 613/07, Lex nr 420867). Wobec tego w sytuacji, gdy przedmiotem niniejszego postępowania jest roszczenie wynikające z określonej czynności prawnej, dokonanej w określonej dacie, którą powódka udowodniła, a adresaci orzeczenia są tożsami ze stronami biorącymi udział w postępowaniu i jedynie sporną kwestią jest sam fakt zawarcia umowy, a w dalszej kolejności jej charakter prawny, nie może być mowy o naruszeniu art. 321 § 1 k.p.c. i orzeczeniu ponad wyrażone w pozwie żądanie, w szczególności, gdy oparto się na stanie faktycznym ujętym w pozwie. Przeprowadzając postępowanie Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom powódki ustalił, że strony nie zawarły umowy pożyczki. W świetle poczynionych ustaleń należy wskazać, że zawarta między stronami umowa ma charakter nienazwany z dominującymi elementami charakterystycznymi dla umowy użyczenia. O jej nienazwanym charakterze decyduje to, że w przypadku zużycia desek pozwani byli zobowiązani do zapłaty za nie, co nie jest elementem umowy użyczenia. Słuszne są uwagi Sądu Rejonowego co do odrębności tej umowy w stosunku do umowy pożyczki. Wobec powyższego skoro wiążąca strony umowa nie jest umową pożyczki określoną w art. 720 k.c. , nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie również przepis art. 720 § 2 k.c. i art. 74 k.c. W takiej sytuacji nie mogło dojść do ich naruszenia. W oparciu o zeznania świadka M. K. i M. W. ustalić można, że pozwani mieli zwrócić deski po tym jak wykorzystają je na budowie, nie później jednak niż powódka z mężem uzyska decyzję administracyjną umożliwiającą im budowę domu. Deski użyto do szalowania stropu w 2002r. Później jednak pozwani używali desek przy budowie ogrodzenia, co jak wynika z niekwestionowanych zeznań świadka M. K. miało miejsce w 2007r. Wtedy dopiero można mówić o tym, że pozwani uczynili z nich użytek i zgodnie z art. 715 k.c. doszło do zakończenia umowy. Od tego czasu można liczyć początek biegu przedawnienia roszczeń powódki wynikających z tej umowy. Przedawnienie to uwagi na ogólny 10-letni termin nie nastąpiło do chwili wytoczenia powództwa. Mając na uwadze treść zawartej umowy oraz niesporny fakt, że pozwani nie mają desek powódki zasadne było zasądzenie kwoty objętej pozwem stanowiącej ich równowartość, ze wskazaniem na żądanie powódki na możliwość wypełnienia zobowiązania poprzez dostarczenie ich w ilości określonej wyroku. Na koniec zaznaczyć należy, że Sąd drugiej instancji nie prowadził postępowania dowodowego, a sprawa rozpoznana była w postępowaniu uproszczonym, dlatego zastosowanie znajdzie art. 505 13 § 2 k.p.c. zgodnie, z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI