III CA 456/18

Sąd OkręgowyŁódź
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
najemwypowiedzenie umowyart. 5 k.c.zasady współżycia społecznegonadużycie prawalokal użytkowygarażkoszty procesu

Podsumowanie

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, oddalając powództwo o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu garażu, uznając, że nie doszło do nadużycia prawa przez wynajmującego.

Sąd Rejonowy ustalił bezskuteczność wypowiedzenia umowy najmu garażu, zasądzając koszty na rzecz powódki. Pozwany wniósł apelację, zarzucając naruszenie art. 5 k.c. Sąd Okręgowy, podzielając ustalenia faktyczne, uznał apelację za zasadną. Stwierdził, że okoliczność wybudowania garażu ze środków ojca powódki nie stanowi podstawy do zastosowania art. 5 k.c., a wypowiedzenie umowy było uzasadnione, zwłaszcza w kontekście braku systematycznego korzystania z garażu przez powódkę i naruszenia warunków umowy dotyczących podnajmu. W konsekwencji Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo i zasądzając koszty postępowania od powódki na rzecz pozwanego.

Sprawa dotyczyła powództwa M. G. przeciwko Gminie Ł. AZK o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia umowy najmu lokalu użytkowego (garażu) oraz o utrzymanie w mocy umowy najmu z 1994 roku. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając wypowiedzenie za bezskuteczne i zasądzając od pozwanego na rzecz powódki 137 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Pozwany złożył apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 5 k.c., poprzez błędne uznanie, że wypowiedzenie umowy najmu stanowiło nadużycie prawa. Pozwany argumentował, że całokształt okoliczności sprawy wskazuje, iż wypowiedzenie nie było nadużyciem. Sąd Okręgowy pominął wniosek dowodowy z odpisu wyroku jako zbędny. Przyjął ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za własne, uznając je za prawidłowe. Sąd Okręgowy zgodził się z zarzutem naruszenia art. 5 k.c. przez Sąd Rejonowy. Podkreślił, że zastosowanie art. 5 k.c. nie może udaremniać celów przepisów o najmie ani warunków umowy. Stwierdził, że zaangażowanie ojca powódki w budowę garażu nie jest wystarczające do uznania wypowiedzenia za bezskuteczne z uwagi na zasady współżycia społecznego. Sąd zaznaczył, że stosowanie art. 5 k.c. wymaga zobiektywizowanej prezentacji argumentacji i musi być uzasadnione istnieniem szczególnie rażących okoliczności, których w tej sprawie nie stwierdzono. Wskazał, że powódka nie korzysta z garażu systematycznie, mieszka w innym mieście i wystąpiła o zgodę na podnajem, co było sprzeczne z umową. Wobec zasadności apelacji, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok na podstawie art. 386 § 1 k.p.c., oddalając powództwo. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania przed sądem pierwszej instancji zostało zmienione na rzecz pozwanego (107 zł), a o kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na rzecz pozwanego (150 zł).

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wypowiedzenie umowy najmu garażu nie stanowi nadużycia prawa w rozumieniu art. 5 k.c. w okolicznościach tej sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że okoliczność wybudowania garażu ze środków ojca powódki nie jest wystarczająca do zastosowania art. 5 k.c. Brak było szczególnie rażących okoliczności uzasadniających odmowę ochrony prawa pozwanego do wypowiedzenia umowy. Dodatkowo, powódka nie korzystała z garażu systematycznie i naruszyła warunki umowy dotyczące podnajmu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku i oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznapowódka
Gmina Ł. Administracja Zasobów Komunalnych Ł.instytucjapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zastosowanie art. 5 k.c. wymaga istnienia szczególnie rażących okoliczności i nie może udaremniać celów przepisów prawa ani warunków umowy. Ocena musi być zobiektywizowana.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania o kosztach procesu.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wypowiedzenie umowy najmu garażu nie stanowi nadużycia prawa w rozumieniu art. 5 k.c. Brak szczególnie rażących okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 5 k.c. Powódka nie korzystała z garażu systematycznie. Powódka naruszyła warunki umowy dotyczące podnajmu garażu.

Odrzucone argumenty

Wypowiedzenie umowy najmu garażu stanowi nadużycie prawa ze względu na okoliczność, że garaż został wybudowany ze środków ojca powódki.

Godne uwagi sformułowania

Zastosowanie art. 5 k.c. nie może udaremniać celów przepisów o najmie jak i określonych w umowie najmu warunków jej wypowiedzenia. Omawiana klauzula generalna ma charakter wyjątku, co oznacza, że odmowa udzielenia ochrony prawnej musi być uzasadniona istnieniem okoliczności szczególnie rażących.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 k.c. w kontekście umów najmu, zwłaszcza gdy pojawiają się kwestie związane z finansowaniem budowy przedmiotu najmu przez osoby trzecie oraz naruszeniem warunków umowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym braku systematycznego korzystania z garażu i naruszenia warunków umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie klauzuli generalnej z art. 5 k.c. w kontekście umowy najmu, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Czy budowa garażu przez ojca chroni przed wypowiedzeniem umowy najmu? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 137 PLN

Lexedit — asystent AI dla prawników

Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.

Analiza umów

Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian

Pełna anonimizacja

Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI

Bezpieczeństwo danych

Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III Ca 456/18 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt XVIII C 293/17, w sprawie z powództwa M. G. przeciwko Gminie Ł. Administracji Zasobów Komunalnych Ł. w Ł. o ustalenie: 1) ustalił, że wypowiedzenie umowy najmu lokalu użytkowego (garażu) położonego w Ł. przy ul. (...) oznaczonego numerem 5U z dnia 29 stycznia 2016 roku jest bezskuteczne a umowa najmu garażu z dnia 29 listopada 1994 roku obowiązuje nadal, 2) zasądził od pozwanego na rzecz powódki M. M. kwotę 137 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 5 k.c. i błędne uznanie, że wypowiedzenie umowy najmu garażu oznaczonego stanowi nadużycie prawa ze względu na okoliczności, iż przedmiot umowy został wybudowany, ze środków ojca powódki, choć całokształt okoliczności sprawy wskazuje, że wypowiedzenie umowy najmu garażu, nie stanowiło nadużycia prawa, przy czym Sąd I instancji nie skonkretyzował nawet, którego prawa podmiotowego miała konkretnie nadużyć strona pozwana. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i oddalenie powództwa oraz zasądzenie zwrotu kosztów procesu za obie instancje. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Sąd Okręgowy pominął zgłoszony w apelacji wniosek dowodowy z odpisu wyroku jako zbędny. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w wyniku prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, które to ustalenia Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne, jak również w następstwie bezbłędnie zastosowanych przepisów prawa materialnego. Trafny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 5 k.c. Zastosowanie art. 5 k.c. nie może udaremniać celów przepisów o najmie jak i określonych w umowie najmu warunków jej wypowiedzenia. Okoliczność dotycząca faktu, że z inicjatywy ojca powódki zostały wybudowane garaże, nie jest wystarczająca do uznania, że zachodziły wyjątkowe okoliczności, które pozwalały uznać, że wypowiedzenie przez pozwanego umowy najmu jest bezskuteczne z uwagi na zasady współżycia społecznego. Zastosowanie lub odmowa zastosowania przepisu art. 5 k.c. musi być zobiektywizowana, co zapewnia precyzyjna prezentacja argumentacji będącej podstawą rozstrzygnięcia. Sąd oceniając stosowanie w konkretnej sprawie art. 5 k.c. musi wyjaśnić, jakim wartościom i ze względu na jakie okoliczności konkretnej sprawy dał pierwszeństwo, nie kierując się przy tym z góry określonym schematem myślowym. Omawiana klauzula generalna ma charakter wyjątku, co oznacza, że odmowa udzielenia ochrony prawnej musi być uzasadniona istnieniem okoliczności szczególnie rażących (Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna, z dnia 9 listopada 2016 r., II CSK 93/16, L. ). W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły szczególnie rażące okoliczności, które nakazywałyby zastosowanie art. 5 k.c. i uwzględnienie powództwa. Okolicznością taką nie jest zaangażowanie ojca powódki w budowę wynajmowanego garażu przez jego córkę, w sytuacji kiedy powódka nie korzysta z garażu systematycznie gdyż zamieszkuje w S. , a wystąpiła do wynajmującego o wyrażenie zgody na podnajem garażu. Pozwany miał prawo nie wyrazić zgody na podnajem zwłaszcza, że w świetle § 6 łączącej strony umowy najmu najemca nie był uprawniony do oddania garażu w podnajem i do przelania swoich uprawnień do garażu na rzecz osób trzecich. Zdaniem Sądu Okręgowego brak jest szczególnych okoliczności by odmówić pozwanemu prawa wypowiedzenia umowy najmu w świetle łączącej strony umowy najmu i przepisów prawa regulujących taką umowę. Wobec zasadności złożonej apelacji strony pozwanej, na podstawie art. 386 § 1 k.p. c Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddalił powództwo. Powyżej przedstawiony stan rzeczy implikował zmianę akcesoryjnego rozstrzygnięcia o kosztach procesu przed Sądem I instancji. O kosztach tych orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. , zasądzając od powódki na rzecz pozwanego kwotę 107 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, na którą złożyło wynagrodzenie pełnomocnika stosownie do treści § 2 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1804 ) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. , w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. zasądzając od powódki na rzecz pozwanego kwotę 150 zł obejmującą opłatę od apelacji w wysokości 30 zł oraz kwotę 120 zł stanowiącą wynagrodzenie pełnomocnika stosownie do treści § 2 ust pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1804 ).