III CA 435/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka E. M. wniosła pozew o nakazanie pozwanej (...) Spółce Akcyjnej usunięcia słupa i linii elektroenergetycznej z jej nieruchomości oraz o zapłatę za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości. Sąd Rejonowy w Gliwicach oddalił powództwo, uznając, że pozwana nabyła przez zasiedzenie służebność przesyłu na nieruchomości powódki. Sąd pierwszej instancji ustalił, że urządzenia elektroenergetyczne zostały posadowione na nieruchomości najpóźniej do 15 listopada 1972 r. i od tego czasu były nieprzerwanie eksploatowane przez poprzedników prawnych pozwanej, a następnie przez samą pozwaną. Przyjął, że posiadanie to było wykonywane w złej wierze, co skutkowało nabyciem służebności przez zasiedzenie z dniem 15 listopada 2002 r. Po uprawomocnieniu się wyroku, powódka wniosła apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów procedury i prawa materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i pominięcie przepisów dotyczących służebności przesyłu. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe. Sąd odwoławczy podkreślił, że ciągłość posiadania przez poprzedników prawnych pozwanej i samą pozwaną została wykazana, a także że zasiedzenie służebności przesyłu było dopuszczalne przed wejściem w życie przepisów wprowadzonych ustawą z dnia 30 maja 2008 r. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że powódka sama doprowadziła do powstania małej działki z urządzeniami, co skutkowało ograniczeniami w jej zabudowie, i oddalił apelację jako bezzasadną, zasądzając od powódki koszty postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie możliwości zasiedzenia służebności przesyłu przez przedsiębiorstwa energetyczne, nawet w przypadku urządzeń istniejących przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu, a także ocena wpływu działań właściciela nieruchomości na możliwość podnoszenia zarzutów dotyczących uciążliwości służebności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, w tym działań właściciela nieruchomości prowadzących do powstania ograniczeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorstwo przesyłowe może nabyć przez zasiedzenie służebność przesyłu na nieruchomości obciążonej urządzeniami przesyłowymi, które istniały przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorstwo przesyłowe może nabyć przez zasiedzenie służebność przesyłu, nawet jeśli urządzenia istniały przed wejściem w życie przepisów wprowadzających służebność przesyłu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu było dopuszczalne przed nowelizacją Kodeksu cywilnego z 2008 r., stosując odpowiednio przepisy o zasiedzeniu służebności gruntowych. Posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe urządzeń na cudzej nieruchomości było traktowane jako posiadanie służebności, które mogło prowadzić do zasiedzenia.
Czy posiadanie urządzeń przesyłowych na cudzej nieruchomości przez przedsiębiorstwo państwowe przed 1990 r. było posiadaniem w złej wierze, uzasadniającym bieg 30-letniego terminu zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, posiadanie przez przedsiębiorstwo państwowe urządzeń na cudzym gruncie bez tytułu prawnego (np. decyzji wywłaszczeniowej lub umowy) jest posiadaniem w złej wierze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedsiębiorstwo państwowe, które nie dysponowało decyzją administracyjną o wywłaszczeniu ani oświadczeniem właściciela, było posiadaczem w złej wierze. W związku z tym, przy przyjęciu złej wiary, 30-letni termin zasiedzenia rozpoczął bieg od daty posadowienia urządzeń (15 listopada 1972 r.) i zakończył się 15 listopada 2002 r.
Czy podział nieruchomości przez właściciela, w wyniku którego powstała mała działka z istniejącymi urządzeniami przesyłowymi, wpływa na ocenę społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i uciążliwości służebności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel, który sam doprowadził do powstania ograniczeń poprzez podział nieruchomości, nie może skutecznie zarzucać nadmiernej uciążliwości służebności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka sama zadecydowała o podziale dużej nieruchomości na mniejsze działki, w tym na działkę z istniejącymi urządzeniami. W związku z tym, nie można przypisywać pozwanej odpowiedzialności za ograniczenia w zabudowie wynikające z takiego ukształtowania działki, zwłaszcza że służebność istniała przed podziałem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Umożliwia zasiedzenie służebności gruntowej.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zasiedzenia nieruchomości, stosowany odpowiednio do zasiedzenia służebności.
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Definicja służebności przesyłu.
Pomocnicze
k.c. art. 176
Kodeks cywilny
Dotyczy doliczania czasu posiadania.
k.c. art. 352
Kodeks cywilny
Definicja posiadania służebności.
k.c. art. 285 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja służebności gruntowej.
k.c. art. 305³ § § 1
Kodeks cywilny
Przejście służebności przesyłu na nabywcę przedsiębiorstwa.
k.c. art. 305⁴
Kodeks cywilny
Dotyczy odpowiedzialności za szkody związane z urządzeniami.
k.c. art. 222 § § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie windykacyjne (żądanie wydania rzeczy).
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 224 § § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 143
Kodeks cywilny
Społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa własności.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z opinii biegłego.
k.s.h. art. 492 § § 1 pkt 1
Kodeks spółek handlowych
Przejęcie majątku spółki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczność zarzutu zasiedzenia służebności przesyłu przez pozwaną spółkę. • Posiadanie urządzeń przesyłowych na nieruchomości powódki od 1972 r. przez poprzedników prawnych pozwanej i samą pozwaną. • Posiadanie w złej wierze, co skutkuje 30-letnim terminem zasiedzenia. • Powódka sama doprowadziła do powstania małej działki z urządzeniami, co ogranicza jej zarzuty o nadmiernej uciążliwości i sprzeczności ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Żądanie usunięcia słupa i linii energetycznej z nieruchomości. • Żądanie zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości. • Zarzut naruszenia przepisów o zasiedzeniu służebności przesyłu. • Zarzut błędnej oceny dowodów i ustaleń faktycznych. • Zarzut naruszenia przepisów o służebności przesyłu i jej zasiedzeniu przed 2008 r. • Zarzut nadmiernej uciążliwości służebności i sprzeczności ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem nieruchomości. • Zarzut naruszenia przepisów o kosztach procesu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd drugiej instancji stoi przy tym na stanowisku, iż możliwe było zasiedzenie takiej służebności także przed dniem 3 sierpnia 2008r. • Powódka bowiem sama zadecydowała o dokonaniu podziału nabytej nieruchomości na mniejsze działki oraz wytyczeniu parceli, na której znajdują się wspomniane urządzenia, o istniejącym kształcie, z wszelkimi tego konsekwencjami. • Nie sposób więc w chwili obecnej składać konsekwencje takiego ukształtowania działki i utrudnień związanych z posadowionymi na niej już uprzednio urządzeniami wyłącznie na pozwaną.
Skład orzekający
Barbara Braziewicz
przewodniczący
Lucyna Morys - Magiera
sprawozdawca
Roman Troll
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości zasiedzenia służebności przesyłu przez przedsiębiorstwa energetyczne, nawet w przypadku urządzeń istniejących przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu, a także ocena wpływu działań właściciela nieruchomości na możliwość podnoszenia zarzutów dotyczących uciążliwości służebności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, w tym działań właściciela nieruchomości prowadzących do powstania ograniczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu służebności przesyłu i zasiedzenia, a także pokazuje, jak działania właściciela nieruchomości mogą wpłynąć na wynik sprawy. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie rzeczowym i nieruchomościach.
“Czy słup energetyczny na Twojej działce może stać tam na zawsze? Sąd Okręgowy rozstrzyga o zasiedzeniu służebności przesyłu.”
Dane finansowe
WPS: 9000 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.