III CA 407/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. W. pozwał B. (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty o zapłatę 1439 zł, argumentując, że kwota ta została wyegzekwowana na podstawie nakazu zapłaty, który następnie utracił moc po skutecznym wniesieniu sprzeciwu przez powoda. Sąd Rejonowy w Gdyni oddalił powództwo, wskazując na brak wykazania przez powoda przesłanek roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, w szczególności podkreślając, że roszczenie o zwrot świadczenia powstaje dopiero po ostatecznym i trwałym odpadnięciu podstawy prawnej, a nie w przypadku jej przejściowego odpadnięcia. Sąd Okręgowy w Gdańsku, rozpoznając apelację powoda, uznał ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego za prawidłowe, ale nie zgodził się z jego oceną prawną. Sąd Okręgowy podkreślił, że instytucja kosztów postępowania, w tym kosztów egzekucyjnych, jest odrębną i samodzielną instytucją prawa procesowego. W niniejszej sprawie komornik postanowieniem z dnia 10 stycznia 2015 r. umorzył postępowanie egzekucyjne i ustalił koszty na kwotę 256,73 zł, obciążając nimi dłużnika (powoda). Powód nie zaskarżył tego postanowienia, co spowodowało jego uprawomocnienie. Sąd Okręgowy stwierdził, że po prawomocnym zakończeniu postępowania egzekucyjnego nie można dochodzić w odrębnym procesie należności z tytułu kosztów, które zostały już prawomocnie rozliczone. W związku z tym, mimo błędnego uzasadnienia Sądu Rejonowego, Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie prawomocności kosztów postępowania egzekucyjnego i niemożność ich dochodzenia w osobnym procesie cywilnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy koszty egzekucyjne zostały prawomocnie ustalone, a następnie postępowanie egzekucyjne umorzone z powodu utraty mocy tytułu wykonawczego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy koszty postępowania egzekucyjnego, prawomocnie ustalone przez komornika, mogą być dochodzone w osobnym procesie cywilnym po zakończeniu postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty postępowania egzekucyjnego, prawomocnie ustalone w orzeczeniu kończącym to postępowanie, nie mogą być dochodzone w odrębnym procesie cywilnym.
Uzasadnienie
Instytucja kosztów postępowania jest odrębną i samodzielną instytucją prawa procesowego. Koszty postępowania egzekucyjnego powinny być rozliczone w ramach tego postępowania. Po jego zakończeniu i uprawomocnieniu się postanowienia w przedmiocie kosztów, nie można dochodzić ich zwrotu w osobnym procesie.
Czy świadczenie spełnione na podstawie orzeczenia sądowego, które następnie utraciło moc, może być przedmiotem roszczenia o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia, jeśli sprawa jest nadal w toku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o zwrot takiego świadczenia powstaje jedynie w przypadku ostatecznego i trwałego odpadnięcia podstawy prawnej, a nie w razie jej przejściowego odpadnięcia, gdy sprawa jest nadal w toku.
Uzasadnienie
Roszczenie o zwrot świadczenia powstaje dopiero w momencie prawomocnego zakończenia sprawy i oddalenia powództwa, co oznacza trwałe odpadnięcie podstawy prawnej. Dopóki sprawa jest w toku, istnieje możliwość przywrócenia podstawy prawnej świadczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. W. | osoba_fizyczna | powód |
| B. (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w G. | instytucja | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd przyznając koszty procesu oznacza wysokość sumy. Po zakończeniu postępowania nie można dochodzić w odrębnym procesie należności z tytułu kosztów.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda na mocy tego przepisu.
k.p.c. art. 770
Kodeks postępowania cywilnego
Reguła zwrotu przez dłużnika kosztów celowych postępowania egzekucyjnego. Sąd dopuścił stosowanie w niezbędnym zakresie przepisów o zwrocie kosztów procesu.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna powództwa o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia. Sąd uznał, że nie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na brak wykazania przesłanek.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia. Sąd uznał, że nie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na brak wykazania przesłanek.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar dowodu. Sąd wskazał, że spoczywał na powodzie, który nie wykazał swojego roszczenia.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów. Sąd wskazał, że spoczywał na powodzie, który nie wykazał swojego roszczenia.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu. Sąd Rejonowy zniósł koszty pomiędzy stronami.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania egzekucyjnego w zw. z art. 770 k.p.c.
k.p.c. art. 505 36 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji.
k.p.c. art. 217 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty postępowania egzekucyjnego, prawomocnie ustalone przez komornika, nie mogą być dochodzone w osobnym procesie cywilnym. • Roszczenie o zwrot świadczenia spełnionego na podstawie orzeczenia, które utraciło moc, powstaje dopiero po ostatecznym zakończeniu sprawy i oddaleniu powództwa.
Odrzucone argumenty
Nakaz zapłaty traci moc mimo prawidłowo wniesionego sprzeciwu (argumentacja powoda w apelacji, która została odrzucona przez Sąd Okręgowy w kontekście kosztów egzekucyjnych). • Strony mają obowiązek wskazywać dowody na fakty, które nie są między nimi sporne i nie wywodzą z nich skutków prawnych (zarzut powoda w apelacji, odrzucony przez Sąd Okręgowy).
Godne uwagi sformułowania
orzeczenie o kosztach procesu ma charakter konstytutywny • po zakończeniu postępowania nie można dochodzić w odrębnym procesie jakichkolwiek należności z tytułu kosztów tegoż postępowania • roszczenie o zwrot takiego świadczenia powstaje jedynie w wypadku ostatecznego i trwałego odpadnięcia podstawy prawnej, a nie powstaje w razie przejściowego jej odpadnięcia
Skład orzekający
Krzysztof Gajewski
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Łubkowska
sędzia
Justyna Kielar
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie prawomocności kosztów postępowania egzekucyjnego i niemożność ich dochodzenia w osobnym procesie cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy koszty egzekucyjne zostały prawomocnie ustalone, a następnie postępowanie egzekucyjne umorzone z powodu utraty mocy tytułu wykonawczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami postępowania egzekucyjnego i ich prawomocnością, co jest istotne dla praktyków prawa, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo złożony.
“Czy można dochodzić zwrotu kosztów egzekucyjnych po prawomocnym ich ustaleniu?”
Dane finansowe
WPS: 1439 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.