III Ca 389/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zmienił postanowienie o zasiedzeniu nieruchomości, korygując datę nabycia własności z 1 stycznia 2013 r. na 1 stycznia 2015 r., uznając, że posiadanie samoistne trwało 30 lat od tej późniejszej daty.
Sąd Rejonowy stwierdził zasiedzenie nieruchomości przez T. C. z dniem 1 stycznia 2013 r. Apelację od tego postanowienia złożyli uczestnicy R. S. i T. S., kwestionując samoistność posiadania i spełnienie przesłanek zasiedzenia. Sąd Okręgowy, analizując materiał dowodowy, w tym akta wcześniejszej sprawy o zakaz posiadania, uznał, że posiadanie samoistne trwało od 1983 r., ale termin 30 lat w złej wierze upłynął z dniem 1 stycznia 2015 r. Zmienił zaskarżone postanowienie w tym zakresie, oddalając apelację w pozostałej części.
Sprawa dotyczyła zasiedzenia nieruchomości przez T. C. Sąd Rejonowy w Nowym Targu uwzględnił wniosek, stwierdzając nabycie własności z dniem 1 stycznia 2013 r. Uzasadnił to ustaleniem, że wnioskodawczyni i jej zmarły mąż posiadali samoistnie działki od 1983 r. w złej wierze, a 30-letni termin zasiedzenia upłynął w tej dacie. Apelację od tego postanowienia wniósł kurator uczestników R. S. i T. S., zarzucając sprzeczność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym, naruszenie prawa materialnego (art. 172 k.c. w zw. z art. 336 k.c.) poprzez błędne przyjęcie samoistności posiadania od 1983 r. oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c.). Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, rozpoznając apelację, uznał, że zarzuty dotyczące braku wyczerpujących ustaleń faktycznych są zasadne. Analiza akt sprawy o zakaz posiadania z 1981 r. wykazała, że bieg terminu zasiedzenia został przerwany. Sąd Okręgowy ustalił, że małżonkowie C. nabyli działki w 1984 r. i od tego czasu, po postawieniu trwałego ogrodzenia, posiadali je samoistnie. Biorąc pod uwagę złą wiarę przy nabyciu, 30-letni termin zasiedzenia upłynął z dniem 1 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie w punkcie II, wpisując nową datę, a w pozostałej części oddalił apelację. Orzeczono także o kosztach zastępstwa procesowego kuratora.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie samoistne trwało od 1983 r., ale 30-letni termin zasiedzenia w złej wierze upłynął z dniem 1 stycznia 2015 r.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, analizując materiał dowodowy, w tym akta wcześniejszej sprawy o zakaz posiadania, ustalił, że bieg terminu zasiedzenia został przerwany. Nowy bieg rozpoczął się od momentu postawienia trwałego ogrodzenia w 1983 r. Biorąc pod uwagę złą wiarę przy nabyciu, 30-letni termin upłynął z dniem 1 stycznia 2015 r.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
T. C.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| M. G. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| G. M. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| C. G. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| A. S. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| D. W. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| R. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| T. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| T. K. (1) | osoba_fizyczna | kurator uczestników |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Dotyczy zasiedzenia nieruchomości przez samoistnego posiadacza. W przypadku złej wiary wymagany jest 30-letni okres posiadania.
Pomocnicze
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza samoistnego.
k.c. art. 339 § 1
Kodeks cywilny
Domniemanie samoistnego posiadania.
k.c. art. 340
Kodeks cywilny
Domniemanie ciągłości posiadania.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów do postępowań w sprawach cywilnych.
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania apelacji.
k.p.c. art. 385 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach w sprawach nieprocesowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana daty zasiedzenia z uwagi na przerwanie biegu terminu przez wcześniejsze postępowanie sądowe i późniejsze postawienie trwałego ogrodzenia. Posiadanie nieruchomości od 1983 r. przez wnioskodawczynię i jej męża, a następnie przez wnioskodawczynię jako wyłączną posiadaczkę.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące sprzeczności ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym i naruszenia prawa materialnego w zakresie samoistności posiadania od 1983 r. (w części dotyczącej pierwotnej daty zasiedzenia). Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym oceny dowodów i uzasadnienia orzeczenia.
Godne uwagi sformułowania
Bieg terminu do zasiedzenia został jednakże przerwany przez wniesienie przez G. powództwa o zakaz opartego na tytule własności. Z ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego wynika, że T. i S. C. a także ich poprzedniczy prawni to jest W. i J. L. (1) ( od których C. kupili działkę siedliskową przy drodze) rościli pretensje własnościowe do wschodniej części działki (...) i wykonywali tam akty władztwa jak właściciele. W myśl art. 339 k.c. domniemywa się, że ten kto rzeczą faktycznie włada jest posiadaczem samoistnym. Przy nabyciu posiadania w złej wierze termin zasiedzenia wynosi 30 lat i liczony od 1 stycznia 1985r. upłynął z dniem 1 stycznia 2015 r. na rzecz T. C. jako wyłącznej posiadaczki.
Skład orzekający
Katarzyna Kwilosz – Babiś
przewodniczący-sprawozdawca
Agnieszka Skrzekut
członek
Tomasz Białka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wpływu wcześniejszych postępowań sądowych (np. o zakaz posiadania) na bieg terminu zasiedzenia oraz ustalenie daty zasiedzenia w przypadku posiadania w złej wierze."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z granicami nieruchomości i wcześniejszymi sporami prawnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie daty rozpoczęcia posiadania samoistnego i jak wcześniejsze spory prawne mogą wpływać na bieg terminu zasiedzenia, co jest kluczowe w sprawach o nieruchomości.
“Kiedy zasiedzenie nieruchomości staje się faktem? Sąd Okręgowy koryguje kluczową datę.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Ca 389/18 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2019r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia SO Katarzyna Kwilosz – Babiś (sprawozdawca) Sędzia SO Agnieszka Skrzekut Sędzia SO Tomasz Białka Protokolant: insp. Jadwiga Sarota po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2019r. w Nowym Sączu na rozprawie sprawy z wniosku T. C. przy uczestnictwie M. G. , G. M. , C. G. , A. S. , D. W. , R. S. , T. S. o zasiedzenie nieruchomości na skutek apelacji uczestników R. S. i T. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt I Ns 93/17 p o s t a n a w i a : 1. zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie II w ten sposób, że w miejsce daty „ 01 stycznia 2013r.” wpisać datę „01 stycznia 2015r.”; 2. oddalić apelację w pozostałej części; 3. przyznać T. K. (1) ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Nowym Targu kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora uczestników R. S. i T. S. w postępowaniu apelacyjnym; 4. orzec, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty postępowania apelacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie. (...) Sygn. akt III Ca 389/18 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2018 r. Sąd Rejonowy w Nowym Targu w punkcie I. uwidocznił zgodnie ze wstępnym projektem podziału działek ewidencyjnych, sporządzonym przez geodetę mgr inż. P. U. z dnia 22 września 2016 r. nr ks. rob. (...) , że: 1. działka ewid. (...) położona w N. z księgi wieczystej numer (...) dzieli się na działki ewid. (...) , (...) , 2. działka ewid. (...) położona w N. z księgi wieczystej numer (...) dzieli się na działki ewid. (...) , (...) (pkt I), W punkcie II. stwierdził, że T. C. c. J. i K. nabyła w drodze zasiedzenia z dniem 1 stycznia 2013 r. prawo własności nieruchomości położonej w N. stanowiącej: działkę ewid. (...) o powierzchni 0.0009 ha, w miejsce F. G. , M. G. , G. G. (1) oraz działkę ewid. (...) o powierzchni 0.0184 ha, w miejsce S. S. (1) i A. S. . Nadto przyznał kuratorowi uczestników R. S. i T. S. nieznanych z miejsca pobytu, aplikantowi adwokackiemu T. K. (1) wynagrodzenie w kwocie 135 zł, którą tymczasowo wyłożył Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Nowym Targu (pkt III), nakazał ściągnięcie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Nowym Targu od wnioskodawczyni T. C. kwotę 135 zł, tytułem zwrotu wydatku na wynagrodzenie kuratora (pkt IV), a koszty postępowania wzajemnie zniósł (pkt V). W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawczyni T. C. wniosła o stwierdzenie, że wraz z mężem S. C. nabyli na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej przez zasiedzenie z dniem 01 stycznia 2005 roku prawo własności nieruchomości położonej w N. składającej się z działek ewidencyjnych numer (...) o powierzchni 0.0009 ha, numer (...) o powierzchni 0.0184 ha, o łącznej powierzchni 0.0193 ha. Uczestniczki M. G. , G. M. , C. G. , A. S. , D. W. nie złożyły odpowiedzi na wniosek. Kurator uczestników nieznanych z miejsca pobytu R. S. i T. S. wniósł o oddalenie wniosku. Sąd Rejonowy ustalił, że przedmiotem postępowania są nieruchomości położone w N. składające się z działek ewid. nr (...) o pow. 0.0009 ha ( powstałej z podziału działki (...) ) oraz nr (...) o pow. 0.0184 ha ( powstałej z podziału działki (...) ) Dalej Sąd ustalił, że właścicielami działki ewid. (...) o pow. 0.0061 ha położonej w N. są F. G. i M. G. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej w ½ części oraz G. G. (1) w ½ części. Właścicielami działki ewid. (...) o powierzchni 0.0673 ha położonej w N. są S. S. (1) i A. S. na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej. F. G. zmarł, a jego spadkobiercami są uczestniczki M. G. , G. M. , C. G. ; (...) nie żyje i do grona jego spadkobierców należą A. S. , D. W. , R. S. i T. S. . Dalej Sąd Rejonowy ustalił, że w 1972 r. wnioskodawczyni T. C. z mężem S. nabyli działki ewid. nr (...) i (...) położone w N. wraz z inną nieruchomością zabudowaną od siostry S. W. L. i jej męża J. L. (1) . Nabyta przez wnioskodawczynię i jej męża nieruchomość zabudowana była ogrodzona płotem z sztachet. Przedmiot sprawy ogrodził dopiero S. C. w 1983 r. stawiając ogrodzenie w miejscu oznaczonym metalowymi słupkami przez pana G. , poprzednika prawnego S. S. (1) i uczestniczki A. S. . W 1972 r. przedmiot sprawy stanowił łąkę, gdzie rosło jedno drzewo i znajdował się dół kloaczny. S. S. (1) i uczestniczka A. S. w 1983 r. ogrodzili swoją nieruchomość, nabytą od pana G. , stosownie do jego wskazania, płotem metalowym na betonowej podmurówce. Od 1972 r. wnioskodawczyni T. C. wraz z mężem wykaszali działkę ewid. nr (...) , składowali na niej materiały budowlane w trakcie nadbudowy piętra swojego domu w 1980 r. i drzewo na opał. S. S. (1) i uczestniczka A. S. nie zgłaszali pretensji do wnioskodawczyni i jej męża o nowoutworzoną działkę ewid. (...) położoną w N. . W ocenie Sądu Rejonowego, wnioskodawczyni spełniła przesłanki zasiedzenia nieruchomości określone w art. 172 k.c. Materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdził, że objęte wnioskiem działki znajdowały się w samoistnym posiadaniu T. C. i jej męża S. C. od 1983 r., kiedy to S. C. ogrodził przedmiot zasiedzenia wraz z działką siedliskową zabudowań mieszkalnych nabytych od W. i J. L. (1) . Wnioskodawczyni wraz z mężem, który zmarł w 2012 r. użytkowali sporny grunt bez przeszkód ze strony osób trzecich. Grunt ten wykorzystywali w sposób rolniczy, kosząc go, sadząc drzewa owocowe oraz składując materiał budowlany i drzewo na opał. Potwierdziły to zeznania świadków A. Z. i A. J. oraz wnioskodawczyni. Sąd wskazał również, że wnioskodawczyni nabyła sporne działki w złej wierze, w związku z czym 30-letni termin zasiedzenia upłynął z dniem 1 stycznia 2013 r. Końcowo zaznaczył Sąd, że kurator uczestników nieznanych z miejsca pobytu R. S. i T. S. wnosząc o oddalenie wniosku w zakresie stwierdzenia zasiedzenia działki ewid. nr (...) nie zgłaszał zarzutów braku spełniania przez wnioskodawczynię przesłanek z art. 172 k.c. W związku z tym brak było okoliczności spornych, które stosownie do przepisu art. 227 k.p.c. i następnych, należałoby udowodnić przeprowadzając dowód z oględzin nieruchomości i akt administracyjnych o rozgraniczenie nieruchomości. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 k.p.c. Powyższe postanowienie w zakresie pkt I. i II. zaskarżył apelacją kurator nieznanych z miejsca pobytu uczestników R. i T. S. , w której zarzucił: 1. sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni była samoistnym posiadaczem wniosku, oraz że spełniła wszelkie przesłanki do nabycia tego udziału w drodze zasiedzenia, podczas gdy z materiału dowodowego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy wynika, że wnioskodawczyni nie spełniła przesłanek do zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości, a także, nie wynika aby w dostateczny sposób uzewnętrzniła zmianę posiadania w stosunku do uczestników, 2. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 172 k.c. w zw. z art. 336 k.c. poprzez przyjęcie, że wnioskodawczyni od 1983 r. posiada samoistnie przedmiot zasiedzenia, oraz że bez przeszkód ze strony osób trzecich, w tym uczestników, korzysta z tej nieruchomości, podczas gdy z okoliczności sprawy nie wynika aby wnioskodawczyni od 1983 r. dokonywała działań dostrzegalnych wskazujących na realizację posiadania przedmiotu wniosku w sposób samoistny, 3. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na treść orzeczenia w szczególności: art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez przedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia poszczególnych elementów stanu faktycznego bez bezpośredniego odniesienia się do dowodów na podstawie, których zostały ustalone oraz brak wskazania podstaw faktycznych rozstrzygnięcia, a także poprzez błędne przyjęcie, że wnioskodawczyni do 1983 r. posiada przedmiot zasiedzenia w sposób prowadzący do zasiedzenia, 4. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na treść orzeczenia w szczególności art. 233 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie wszystkich wnioskowanych przez kuratora dowodów przyjmując, że nie zmierzają do wykazania okoliczności, na jakie wnioski dowodowe zostały złożone. Powołując się na powyższe zarzuty, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach za instancję odwoławczą, w każdym przypadku o przyznanie wyznaczonemu kuratorowi dla nieznanych z miejsca pobytu uczestników R. i T. S. kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych, bowiem koszty ty nie zostały uiszczone ani w całości ani w części. Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy I C 313/81/R Sądu Rejonowego w Nowym Targu na okoliczność ich treści oraz na okoliczność sprawy toczącej się z powództwa poprzednich właścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr (...) , tj. F. G. i M. G. przeciwko mężowi wnioskodawczyni S. C. o zakaz wykonywania aktów posiadania i jej rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na apelację, wnioskodawczyni wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w sprawie nie stwierdzono uchybień, skutkujących nieważnością postępowania, a które sąd drugiej instancji bierze pod uwagę z urzędu - art. 378 § 1 k.p.c. Apelujący zasadnie zarzucił brak wyczerpujących dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych a także słusznie zwrócił uwagę, że mapa z projektem podziału wskazana w orzeczeniu nie została zaopatrzona w klauzulę przyjęcia do ośrodka geodezyjnego. W apelacji kurator wskazał na nowe istotne dla rozstrzygnięcia sprawy źródło dowodów w postaci akt sprawy o zakaz. Jako niezasadne oceniono zarzuty dotyczące braku przeprowadzenia dowodu z opinii geodezyjnej i z oględzin nieruchomości. Należy podkreślić, że przedmiot wniosku został zobrazowany nie tylko na wyrysie z mapy ewidencyjnej z projektem podziału ale także na mapie w skali 1: 500 zawierającej szczegóły z mapy zasadniczej, która odzwierciedla położenie przedmiotu wniosku i stan zagospodarowania ( w tym istniejące ogrodzenia, przebieg kanalizacji itp.). Ani apelujący ani żaden z uczestników nie kwestionował w toku postępowania przed Sądem Rejonowym rzetelności i prawidłowości tych dokumentów. W związku z powyższym przeprowadzenie dowodu z oględzin i biegłego sądowego uznano za zbędne. Sąd Okręgowy ustalił dodatkowo co następuje: Działka (...) była przedmiotem postępowania uwłaszczeniowego w 1975 r. i (...) na tę działkę otrzymali A. P. i S. P. . W 1977r. małżonkowie P. sprzedali działkę (...) małżonkom M. i F. G. w ½ części i ich córce G. G. (1) w ½ części. W 1979 r. toczyło się postępowanie o zniesienie współwłasności, w wyniku którego działka (...) podzieliła się na działki (...) a następnie działka (...) podzieliła się na działki (...) . G. G. (1) dostała działkę (...) , M. i F. G. dostali działkę (...) a niewielka działka (...) ( przy drodze publicznej) pozostała wspólna. W 1984 r. A. i S. S. (1) zakupili działkę (...) od G. G. (1) oraz działkę (...) od M. i F. G. . Umowa zobowiązująca do sprzedaży została zawarta 25 października 1984 r. a umowa przenosząca własność została zawarta 28 listopada 1984r. ( dowód: akta i dokumenty przy KW nr (...) i (...) – kopie na kartach 116-128 akt, akty notarialne z 1984 r. przy KW (...) ) W 1981 r. F. i M. G. wnieśli przeciwko S. C. pozew o zakaz wykonywania aktów posiadania na działce (...) . W pozwie tym domagali się usunięcia z działki (...) dołu chłonnego założonego kręgami, wykonywania jakichkolwiek aktów posiadania, w szczególności prowadzenia rowu odpływowego. Na rozprawie w dniu 7 września 1981r. S. C. wnosił o oddalenie powództwa, zarzucając, że dół chłonny został zrobiony 20 lat temu, a rury odpływowe położył na podstawie ugody, jaką zawarł w innej sprawie. Twierdził, że jest współwłaścicielem działki i że używają ją także L. C. i J. J. (2) . Sąd Rejonowy dopuścił dowód z akt sprawy I C 119/76 na okoliczność ustalenia, że A. P. na podstawie ugody ze S. C. zezwolił mu na położenie rur odpływowych. W piśmie precyzującym pozew małżonkowie G. zażądali ponadto, aby S. C. usunął z ww. działki studzienkę betonową i pryzmę z płytek betonowych i zakazał wykonywania jakichkolwiek aktów posiadania. Na rozprawie w dniu 10 marca 1982r byli przesłuchiwani świadkowie. Świadek J. L. (1) zeznał, że 10 lat temu sprzedał S. C. dom, w którym ten mieszka oraz, że 10 lat temu wykopał dwie studzienki nie pytając nikogo o zgodę, bo uważał, że robi to na swoim gruncie. Podał, że z działki (...) władał pasem gruntu o szerokości około 7 metrów i ten obszar sprzedał S. C. wraz z działką siedliskową. Pozostała część działki (...) była w spółkach. Podobnie zeznała W. L. . Świadek K. J. zeznała, że ten grunt gdzie są studzienki należy do pozwanego i ona też mu udziały w działce (...) i pasie na tej działce barany. Podobnie zeznał J. J. (2) . S. Z. zeznał, że część studzienek zrobił L. a w 1981 r. pozwany wykopał nowy kanał. Na rozprawie 7 kwietnia 1982 r. świadek A. P. zeznał, że dół chłonny wykopał L. , jak budował dom. Zeznał też, że w ugodzie zezwolił S. C. na wykopanie studzienki i położenie rur od dołu chłonnego do potoku. S. C. zeznał natomiast, że 5 lat wcześniej na spornym gruncie położył płytki nie pytając nikogo o zgodę. Zeznał, że na podstawie ugody z A. P. odkopał i wyczyścił właz. W opinii geodezyjnej wydanej do ww. sprawy oznaczono, że sporne płytki i instalacja kanalizacyjna znajduje się w południowo zachodniej części działki (...) wzdłuż granicy z działkami (...) . (protokoły rozpraw k. 9, 4344 i 48 oraz opinia geodezyjna k. 29 w aktach I C 313/81/R) Wyrokiem z 28 lipca 1982 r. Sąd nakazał S. C. usunięcie z działki (...) pryzmy z płytek betonowych i zakazał wykonywania aktów posiadania na działce (...) poprzez składowanie ruchomości oraz oddalił powództwo w pozostałej części. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany jest uprawniony do utrzymywania na działce (...) instalacji do oczyszczania ścieków na podstawie ugody zawartej z poprzednikiem prawnym powodów, natomiast nie jest uprawniony do przechowywania na działce ruchomości. Rewizję od ww. wyroku wniósł pozwany S. C. , w której zarzucał m.in. zasiedzenie spornego pasa gruntu. Podnosił, że doprowadził do uchylenia pierwszego (...) wydanego na rzecz A. P. , niemniej jednak ten ponownie uzyskał (...) na działkę (...) i sprzedał grunt powodom. W dniu 4 listopada 1982 r. apelacja pozwanego została oddalona. ( dowód: wyrok i rewizja k. 68 i 76-77 akt I C 313/81/R) Przedmiotowy wyrok był przedmiotem czynności egzekucyjnych w dniu 30 czerwca 1983r. W toku tych czynności granice działki (...) oznaczono palami drewnianymi. Czynności egzekucyjne zakłócał J. J. (2) . ( dowód: protokół k. 92/2). S. C. zmarł 8 kwietnia 2012r. Spadek po nim nabyła w całości żona T. C. . ( postanowienie spadkowe k.16 ) Działki (...) są ogrodzone od strony północno wschodniej ogrodzeniem trwałym, które wykonali małżonkowie (...) , niedługo po zakupieniu nieruchomości od rodziny G. – w 1984r. ( dowód: zeznania A. Z. k 45, A. J. k. 46 i T. C. k. 46). Południowo wschodnia część działki (...) stanowi ogrodzoną całość gospodarczą z działką (...) , na której znajdował się stary dom S. i T. C. . Ogrodzenie to stoi od 1983 r. i wykonał je S. C. . Na działkę (...) C. dostali (...) . Aktualnie działka ta stanowi współwłasność T. C. i jej syna T. na podstawie aktu notarialnego darowizny z 2010r. Działka (...) ma służebność przejazdu, przechodu i przegonu północnym krańcem działek (...) . Środkowa część działki (...) jest ogrodzona także od strony działki (...) należącej do syna brata S. C. . Ogrodzenie to wykonał S. C. . Pozostała część działki (...) nie są ogrodzone od strony zachodniej. Wnioskodawczyni mieszka na działkach (...) w budynku numer (...) , który zakupili od W. i J. L. (2) . ( dowód: zeznania T. C. k. 46, szkic sytuacyjny k. 13, niezakwestionowane wyjaśnienia wnioskodawczyni 101/2). Mapa z projektem podziału działek (...) została wpisana do ewidencji (...) państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem (...) ( dowód: mapa k. 113). Projektowane działki (...) były używane przez J. i W. L. a później przez S. I T. C. . Na działkach tych znajdowała się instalacja kanalizacyjna dotycząca budynku mieszkalnego nr (...) , który był eksploatowany. Ponadto C. składali tam materiały budowlane. Po tym jak małżonkowie (...) wykonali trwałe ogrodzenie po wschodniej stronie przedmiotu wniosku T. i S. C. wyłącznie samoistnie władali tym obszarem. Na działkach tych eksploatowali instalację kanalizacyjną, na części posadzili drzewa a na części składowali materiały budowlane. Małżonkowie (...) nigdy nie wykonywali aktów posiadania na działce (...) . Również rodzina G. po sprzedaży działek (...) nie wykonywała aktów posiadania na niewielkiej i graniczącej z drogą publiczną działce (...) . ( dowód: zeznania świadków : A. Z. . K. k45, A. J. k. 46 i zeznania T. C. k. 46, zeznania świadków w sprawie I C 313.81 ). Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał w oparciu o dokumenty powołane w opisie stanu faktycznego, których autentyczność nie budziła wątpliwości ani nie była kwestionowana. Jako rzetelne i wiarygodne Sąd Okręgowy ocenił mapy obrazujące przedmiot wniosku. Zasadniczo zasługiwały na wiarę zeznania świadków przesłuchanych w niniejszej sprawie, jako logiczne, zgodne a przy tym spójne z materiałem dowodowym zalegającym w aktach sprawy o zakaz. Podkreślenia wymaga, że żaden z uczestników nie zakwestionował wiarygodności zeznań ww. świadków ani nie zaoferował materiału dowodowego, który dałby podstawę do odmiennych ustaleń faktycznych. Analizując ustalony w sprawie stan faktyczny w świetle przesłanek zasiedzenia z 172 k.c. Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że wniosek o zasiedzenie zasługiwał na uwzględnienie w całości z tym, że z nieco inną, niż przyjęta przez Sąd Rejonowy datą. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przed Sądem Okręgowym wykazało, że małżonkowie (...) nabyli działki (...) w 1984 a zatem nie jest prawdopodobne, aby postawili ogrodzenie przed 1 stycznia 1983. Poza tym jeszcze w czerwcu 1983 trwały jakieś czynności egzekucyjne do wyroku wydanego w sprawie I C 313/81/R. Z ustaleń faktycznych Sądu Okręgowego wynika, że T. i S. C. a także ich poprzedniczy prawni to jest W. i J. L. (1) ( od których C. kupili działkę siedliskową przy drodze) rościli pretensje własnościowe do wschodniej części działki (...) i wykonywali tam akty władztwa jak właściciele. Bieg terminu do zasiedzenia został jednakże przerwany przez wniesienie przez G. powództwa o zakaz opartego na tytule własności. Bieg zasiedzenia można natomiast liczyć od nowa od czasu, gdy małżonkowie (...) odgrodzili się od spornego terenu ogrodzeniem trwałym. Teren ten był w znacznej części zajęty przez urządzenia kanalizacyjne C. , którzy nadal rościli do niego pretensje a jednocześnie dla (...) był zbędny. Od czasu postawienia tego ogrodzenia C. spokojnie i bez przeszkód ze strony właścicieli władali przedmiotem wniosku. Część tego terenu ogrodzili w taki sposób, że tylko oni mieli do niego dostęp. Pozostała część graniczyła z pasem służebności prowadzącym do działki C. położonej przy potoku. Grunt ten był wykorzystywany jako skład materiałów budowlanych, jako teren zielony i jako miejsce przebiegu instalacji kanalizacyjnej. W tym miejscu należy przypomnieć, że polski ustawodawca wprowadził dla wieloletnich posiadaczy istotne ułatwienia dowodowe w postaci domniemań prawnych. W myśl art. 339 k.c. domniemywa się, że ten kto rzeczą faktycznie włada jest posiadaczem samoistnym. Zgodnie z art. 340 k.c. domniemywa się ciągłość posiadania. Z kolei w myśl art. 234 k.p.c. domniemania ustanowione przez prawo wiążą sąd. Mogą być jednak obalone, ilekroć ustawa tego nie wyłącza. Zgodnie z regułą dowodzenia zawartą w art. 6 k.c. ciężar obalenia w/w domniemań prawnych obciążał uczestników. Uczestnicy nie podnieśli żadnych zarzutów merytorycznych. Z kolei dowody przeprowadzone na wniosek alegującego nie doprowadziły do obalenia wyżej opisanych domniemań. Przy nabyciu posiadania w złej wierze termin zasiedzenia wynosi 30 lat i liczony od 1 stycznia 1985r. upłynął z dniem 1 stycznia 2015 r. na rzecz T. C. jako wyłącznej posiadaczki ( por. postanowienie spadkowe po S. C. ). Podsumowując należy stwierdzić, że apelacja kuratora okazała się skuteczna tylko w zakresie zmiany daty nabycia własności przez zasiedzenie. Dalej idące żądania apelacji nie zasługiwały na uwzględnienie. Wnioskodawczyni wykazała przesłanki zasiedzenia co do przedmiotu wniosku a w sprawie brak dowodów, które podważyłyby prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd Okręgowy. Podkreślenia wymaga, że uczestniczka A. S. nie sprzeciwiła się żądaniu wniosku ani nie wniosła apelacji a jest to osoba, która powinna mieć największą wiedzę na temat działek objętych wnioskiem. Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 386 §1 k.p.c. w związku z art. 13 §2 k.p.c. orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. w punkcie 2. orzeczono na zasadzie art. 385 k.p.c. w związku z art. 13 §2 k.p.c. W punkcie 3. orzeczono na zasadzie §1 ust 3 rozporządzenia MS z 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w związku z §10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MS z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. W punkcie 4 . orzeczono na zasadzie art. 520 §1 k.p.c. (...) ref. (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI