III Ca 380/16

Sygn. akt III Ca 380/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Lucyna Morys - Magiera Sędzia SO Teresa Kołeczko - Wacławik (spr.) SR (del.) Maryla Majewska-Lewandowska Protokolant Dominika Tarasiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa Huty (...) Spółki Akcyjnej w Z. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta Z. o ustalenie na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt VIII C 1239/13 1. oddala apelację; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSR (del.) Maryla Majewska-Lewandowska SSO Lucyna Morys – Magiera SSO Teresa Kołeczko - Wacławik Sygn. akt III Ca 380/16 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Zabrzu oddalił powództwo Huty (...) Spółki Akcyjnej w Z. przeciwko Skarbowi Państwa-Prezydentowi Miasta Z. o zmianę z 3% do 1% stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i zasądził od powódki na rzecz pozwanego 1217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd ustalił, że powódka jest użytkownikiem wieczystym należącej do Skarbu Państwa nieruchomości gruntowej obejmującej działki nr (...) , dla której Sąd Rejonowy w Zabrzu prowadzi księgę wieczystą nr (...) . Do lat dziewięćdziesiątych XX wieku cały teren pozostający we władaniu powódki stanowił jeden układ zamknięty, a po okresie restrukturyzacji zakład przez nią prowadzony położony jest w dwóch zamkniętych fragmentach. Z części nieruchomości oddanej powódce w użytkowanie wieczyste korzystają osoby trzecie. Działka (...) zajęta jest pod wewnętrzną drogę dojazdową we władaniu powódki, działka (...) zajęta jest pod chodnik dla pieszych oraz pas zieleni przyulicznej ul. (...) w Z. , a działka (...) zajęta jest pod chodnik dla pieszych oraz pas zieleni przyulicznej ul. (...) w Z. . Decyzją z 26 listopada 2012r. Prezydent Miasta Z. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej rozpatrując wniosek powódki, w którym wskazywała, że stawka procentowa opłaty rocznej winna zostać obniżona, albowiem wszystkie działki pozostające w użytkowaniu wieczystym pełnią funkcję ogólnodostępnej drogi lokalnej, odmówił dokonania zmiany stawki procentowej opłaty rocznej. W dniu 9 maja 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wnioskowi powódki o ustalenie, że zmiana stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest uzasadniona. Ustalając powyższe uznał sąd I instancji, przywołując regulację art. 73 ust. 2 u.g.n., że powódka nie wykazała, aby doszło do trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości będącej w jej użytkowaniu wieczystym, powodującej zmianę celu, na który nieruchomość została oddana. Podniósł, że trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości powinna dotyczyć całej nieruchomości objętej księgą wieczystą, a warunek ten nie został spełniony, albowiem sposób korzystania z działki (...) nie uległ żadnej zmianie, a w szczególności zmianie trwałej. Od początku związania stron stosunkiem prawnym użytkowania wieczystego działka (...) jest wewnętrzną drogą dojazdową powódki. Fakt, iż inne osoby korzystają z nieruchomości nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż użytkownik wieczysty wobec innych podmiotów niż oddający w użytkowanie wieczyste ma uprawnienia zbieżne z uprawnieniami właściciela określonymi w art. 140 k.c. Tym samym użytkownik nie może skutecznie powoływać się wobec oddającego w użytkowanie na fakt korzystania z nieruchomości w sposób nieuprawniony przez inne podmioty. Jako nieprzydatny i zbędny dla stwierdzenia okoliczności, które za jego pośrednictwem miały być udowodnione, oddalił wniosek powódki o przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości. Orzeczenie oparł na przepisach art. 72 ust. 3 pkt 4 i 5 u.g.n., art. 73 ust. 2 u.g.n. w zw. z art. 6 pkt 1 u.g.n. oraz art. 77 ust. 1 u.g.n., a o kosztach orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. W apelacji powódka zaskarżając wyrok w całości zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy a to art. 292 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. i art. 217 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku dowodowego o przeprowadzenie oględzin miejsca jako dowodu nieprzydatnego do stwierdzenia okoliczności istotnych dla wyjaśnienia sprawy, podczas gdy przeprowadzenie tego dowodu zmierzało do wykazania aktualnego przeznaczenia nieruchomości tj. wykorzystywania na cele publiczne, - sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym mającą wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a polegający na przyjęciu, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dostarcza podstaw do ustalenia, że zachodzą wszelkie przesłanki uzasadniające zmianę stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, w sytuacji, gdy kierując się logiką i doświadczeniem życiowym trudno przyjąć, iż korzystanie z określonego terenu, w tym drogi, przez osoby trzecie, w tym nie powiązane majątkowo czy zawodowo z powódką, nie jest korzystaniem publicznym z nieruchomości, przy jednoczesnym braku możliwości wyłączenia fizycznego od korzystania z tej nieruchomości przez osoby trzecie. W uzasadnieniu apelacji podniosła, że wbrew ocenie sądu I instancji wykazała zeznaniami świadka Z. S. , iż od momentu objęcia nieruchomości w użytkowanie wieczyste zaszły spore zmiany w korzystaniu z niej. Wynikało to przede wszystkim ze zmian strukturalnych oraz własnościowych, które miały miejsce na terenach należących uprzednio do powódki. W ich następstwie powstało wiele przedsiębiorstw, dla których działki będące w użytkowaniu wieczystym powódki stanowią drogi dojazdowe i pełnią funkcję węzła komunikacyjnego. Ponadto działka (...) stanowi ciąg komunikacyjny łączący Z. Centrum Wschód z parkingiem centrum handlowego (...) . Z działki korzystają też w celach komunikacyjnych osoby mieszkające przy ul. (...) . Ponieważ powódkanie ma żadnej możliwości zapobieżenia korzystania przez inne podmioty z nieruchomości, a w całości ponosi koszty związane z użytkowaniem wieczystym nieruchomości, która obecnie jest wykorzystywana na cele publiczne wskazała, że w tych okolicznościach zaistniały podstawy do zmiany wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego z 3% do 1% przewidzianych dla nieruchomości gruntowych oddanych na cele publiczne. Przedstawiając powyższe zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w całości ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów procesu za obie instancje. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji . Sąd Okręgowy zważył co następuje. Apelacja nie mogła odnieść skutku. Sąd odwoławczy przyjmuje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy i ich ocenę prawną. Podstawą prawną dla zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest przepis art. 73 ust. 2 u.g.n., który stanowi, że jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu , na który nieruchomość została oddana, stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się stosownie do tego celu. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 22 kwietnia 2010r. V CSK 357/09 odnosząc się do kwestii interpretacji formuły „trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości powodującej zmianę celu, na który została oddana" w użytkowanie wieczyste określonemu podmiotowi wskazał, że chodzi tu o korzystanie z nieruchomości w ramach wykonywania prawa użytkowania wieczystego ( art. 232 i 233 k.c. ). Nie każda zmiana korzystania z nieruchomości uzasadnia zmianę rocznej stawki procentowej w rozumieniu art. 73 ust. 2 u.g.n., musi bowiem dojść do zmiany trwałej, tj. takiej, która prowadzi do zmiany pierwotnego celu wykorzystania nieruchomości i mieści się w stypizowanym katalogu takich celów przewidzianych w art. 72 ust. 3 pkt 1-5 u.g.n. Wymaganie zmiany trwałej oznacza wyłączenie zmiany przejściowej, niezależnie od prawnogospodarczych przyczyn takiej modyfikacji. Zmiana musi odnosić się do celu podstawowego wynikającego z umowy. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych sprawy podnieść należy, że powódka, dla wykazania zaistnienia przesłanek z art. 73 ust. 2 u.g.n. do obniżenia stawki procentowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości wskazuje na zmianę sposobu korzystania z nieruchomości w szczególności działki (...) polegającą na korzystaniu z niej przez inne podmioty, co w istocie doprowadziło do jej ogólnodostępności. Nie zauważa natomiast powódka, że prawnogospodarcze zmiany, które w miejscu położenia nieruchomości oddanej jej w użytkowanie wieczyste doprowadziły do ogólnej dostępności korzystania z nieruchomości, nie doprowadziły do zmiany wynikającego z umowy celu na jaki nieruchomość została jej oddana. W dalszym ciągu powódka realizuje cel podstawowy wynikający z umowy, a więc wykorzystuje nieruchomość jako drogę dojazdową. Nie twierdziła przy tym w toku procesu, by w jakikolwiek sposób była ograniczona w realizowaniu tego właśnie celu. W tych okolicznościach, mając na uwadze powyższe ustalenia, sąd I instancji zasadnie uznał, że dowód z oględzin nieruchomości był nieprzydatny w sprawie i zasadnie wniosek powódki oddalił, albowiem ustalona w sprawie ogólnodostępność drogi (przyznana przez pozwanego w piśmie z 29 lutego 2016r.), nie spowodowała zmiany celu podstawowego jakim było umożliwienie powódce korzystanie z nieruchomości jako drogi dojazdowej. Ponieważ nie doszło do zmiany celu podstawowego wynikającego z umowy, brak było podstaw do uwzględnienia żądania obniżenia stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Z tych względów, ponieważ orzeczenie Sądu Rejonowego jest prawidłowe, apelacja jako bezzasadna zostało oddalona na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 4 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.9.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. 2013. 490. t.j. ze zm.). SSR (del.) Maryla Majewska-Lewandowska SSO Lucyna Morys-Magiera SSO Teresa Kołeczko-Wacławik