III CA 38/19

Sąd Okręgowy w ŁodziŁódź
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniaokręgowy
hipotekaksięgi wieczystezabezpieczeniewpisupadłość zabezpieczeniaapelacjasąd okręgowy

Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy, potwierdzając uchylenie wpisu hipoteki przymusowej, która została dokonana na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu, które następnie upadło.

Referendarz sądowy wpisał hipotekę przymusową na wniosek spółki, opierając się na postanowieniu o udzieleniu zabezpieczenia. Sąd Rejonowy uchylił ten wpis, uznając, że postanowienie o zabezpieczeniu upadło, ponieważ Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie Sądu Okręgowego i oddalił wniosek o zabezpieczenie. Spółka wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, wskazując na błędy faktyczne we wniosku apelacyjnym i podkreślając, że wpis hipoteki został dokonany po upadku postanowienia o zabezpieczeniu.

Wniosek o wpis hipoteki przymusowej o wartości ponad 9,5 mln zł został złożony przez (...) S.A. w S. w dniu 26 czerwca 2018 r., a wpis został dokonany przez referendarza sądowego w dziale IV księgi wieczystej w dniu 25 września 2018 r. Podstawą wpisu było postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 18 czerwca 2018 r. o udzieleniu zabezpieczenia. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 października 2018 r. uchylił ten wpis i oddalił wniosek. Uzasadnieniem było upadnięcie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, które nastąpiło w dniu 13 września 2018 r. na skutek postanowienia Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który zmienił postanowienie Sądu Okręgowego i oddalił wniosek o zabezpieczenie. Wnioskodawca (...) S.A. w S. złożył apelację, zarzucając Sądowi Rejonowemu naruszenie art. 110 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, twierdząc, że wpis został dokonany na podstawie wykonalnego postanowienia, które nie miało podstaw do uchylenia. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd wskazał na błędy faktyczne w apelacji dotyczące daty wpisu (25 września 2018 r., a nie 25 czerwca 2018 r.) oraz daty postanowienia Sądu Apelacyjnego (13 września 2018 r., a nie 13 października 2018 r.). Podkreślono, że w dniu dokonania wpisu przez referendarza (25 września 2018 r.) postanowienie o zabezpieczeniu już upadło (13 września 2018 r.), co oznaczało brak podstawy do wpisu. Postanowienie Sądu Apelacyjnego jako sądu II instancji było prawomocne z mocy prawa (art. 363 § 1 k.p.c.) z dniem 13 września 2018 r., a od niego nie przysługiwał środek odwoławczy. Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., orzekając o kosztach na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wpis powinien zostać uchylony.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny zmienił postanowienie Sądu Okręgowego i oddalił wniosek o zabezpieczenie, co spowodowało upadek postanowienia o zabezpieczeniu. Wpis hipoteki dokonany po upadku postanowienia nie miał podstawy prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

(...) S.A. w S.

Strony

NazwaTypRola
(...) S.A. w S.spółkawnioskodawca
referendarz sądowyinstytucjaorgan
Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodziinstytucjasąd niższej instancji
Sąd Apelacyjny w Łodziinstytucjasąd wyższej instancji
Sąd Okręgowy w Łodziinstytucjasąd orzekający

Przepisy (5)

Główne

u.k.w.h. art. 110 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Hipotekę przymusową można uzyskać także na podstawie postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 363 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie sądu II instancji staje się prawomocne z mocy samego prawa.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące apelacji stosuje się odpowiednio do skargi na orzeczenie referendarza.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeśli jest ona bezzasadna.

k.p.c. art. 520 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o zabezpieczenie roszczeń strony ponoszą koszty postępowania związane ze swymi wnioskami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia upadło w dniu 13 września 2018 r. na skutek postanowienia Sądu Apelacyjnego, które zmieniło postanowienie Sądu Okręgowego i oddaliło wniosek o zabezpieczenie. Wpis hipoteki przymusowej dokonany przez referendarza w dniu 25 września 2018 r. nie miał podstawy prawnej, ponieważ postanowienie o zabezpieczeniu już nie obowiązywało.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 110 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez oddalenie wniosku i uchylenie wpisu, który był dokonany na podstawie wykonalnego postanowienia o zabezpieczeniu. Twierdzenie, że w chwili orzekania przez referendarza istniała podstawa do utrzymania wpisu w mocy.

Godne uwagi sformułowania

postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia upadło nie istniała już podstawa do dokonania przedmiotowego wpisu Referendarz orzekał więc w sytuacji, gdy postanowienie Sądu Okręgowego przestało być wykonalne.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących hipoteki przymusowej i skutków upadku postanowienia o zabezpieczeniu dla wpisów w księgach wieczystych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postanowienie o zabezpieczeniu zostało uchylone przez sąd wyższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest śledzenie statusu postanowień o zabezpieczeniu i jak konsekwencje mogą mieć błędy proceduralne lub faktyczne przy dokonywaniu wpisów w księgach wieczystych.

Hipoteka na miliony złotych uchylona – kluczowy błąd w dokumentacji!

Dane finansowe

WPS: 9 522 590,65 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 38/19 UZASADNIENIE W dniu 25 września 2018 r. referendarz sądowy w dziale IV księgi wieczystej (...) , na wniosek (...) S.A. w S. wpisał hipotekę przymusową o wysokości 9.522.590,65 zł tytułem zabezpieczenia roszczenia o zapłatę. Do wniosku o wpis dołączono postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 18 czerwca 2018 r. w sprawie X GCo 110/18 o udzieleniu zabezpieczenia. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 października 2018 r. w sprawie Dz.Kw. 43172/18 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi uchylił powyższy wpis i oddalił wniosek o wpis. Sąd Rejonowy ustalił, że postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia upadło, albowiem Sąd Apelacyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 13 września 2018 r. w sprawie I AGz 204/18 zmienił postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 18 czerwca 2018 r. sygn. akt X GCo 110/18 oddalając wniosek (...) S.A. w S. o udzielenie zabezpieczenia. Apelację od tego postanowienia złożył wnioskodawca – (...) S.A. w S. . Zarzucił Sądowi Rejonowemu obrazę prawa materialnego tj. naruszenie dyspozycji art. 110 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez oddalenie wniosku i uchylenie wpisu będącego wpisem dokonanym na podstawie wykonalnego postanowienia Sądu o udzieleniu zabezpieczenia, co do którego w chwili orzekania nie istniała podstawa do jego uchylenia. W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez utrzymanie zaskarżonego wpisu w mocy , a ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Apelacja jest bezzasadna. Jak stanowi przepis art. 110 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece ( Dz.U. 2018.1916 z późn. zm.) hipotekę przymusową można uzyskać także na podstawie postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia. Wbrew tezie apelacji, nie doszło do naruszenia cytowanego przepisu. Apelacja w ogóle opiera się na kilku błędnych założeniach faktograficznych. Wskazuje się w uzasadnieniu apelacji, że wpis dokonany został przez referendarza w dniu 25 czerwca 2018 r., w sytuacji gdy w rzeczywistości datą wpisu jest dzień 25 września 2018 r. ( nota bene wpis nie mógł być dokonany w dniu 25 czerwca, skoro sam wniosek o wpis pochodzi z dnia 26 czerwca). Wskazuje się dalej, że datą wydania postanowienia przez Sąd Apelacyjny był dzień 13 października 2018 r., w sytuacji gdy Sąd Apelacyjny orzekł w tej sprawie w dniu 13 września 2018 r. Zauważyć należy, że w dniu dokonania wpisu przez referendarza sądowego ( 25 września 2018 r. ) nie istniała już podstawa do dokonania przedmiotowego wpisu, albowiem postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia upadło w dniu 13 września 2018 r. , wtedy gdy Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie Sądu Okręgowego i oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenia. Referendarz orzekał więc w sytuacji, gdy postanowienie Sądu Okręgowego przestało być wykonalne. Przy skardze na wpis referendarza, uczestnik złożył odpis postanowienia Sądu Apelacyjnego w Łodzi opatrzony pieczęcią okrągłą z godłem państwowym. Sąd Apelacyjny orzekał w przedmiocie zabezpieczenia jako Sąd II instancji. Od jego orzeczenia nie przysługiwał żaden środek odwoławczy. Postanowienie Sądu Apelacyjnego więc, z mocy samego prawa, a to na zasadzie art. 363 § 1 k.p.c. stało się z dniem 13 września 2018 r. prawomocne. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oddalił apelację, orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI