III CA 366/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Kutnie wydał wyrok, w którym zasądził od pozwanego J. P. na rzecz powoda (...) Spółki Akcyjnej kwotę 4 025,39 zł wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części dotyczącej kwoty 2 830,60 zł wraz z odsetkami, a także zasądził koszty procesu. Powód wniósł apelację, kwestionując oddalenie powództwa w części dotyczącej opłaty administracyjnej, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 233 § 1 k.p.c. i art. 36a oraz art. 385¹ § 1 k.c. Powód powołał się na orzecznictwo sądów okręgowych w Łodzi i Krakowie. Pozwany również złożył apelację, zarzucając m.in. pozbawienie prawa do obrony poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, naruszenie prawa procesowego przez nieuwzględnienie wniosku dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy oddalił obie apelacje jako bezzasadne. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji i pominął wniosek dowodowy pozwanego o przesłuchanie stron jako spóźniony. W odniesieniu do apelacji powoda, sąd uznał, że opłata administracyjna stanowi klauzulę abuzywną w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., ponieważ była rażąco wygórowana, sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco naruszała interesy konsumenta, mimo że jej wysokość nie przekraczała ustawowych limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu. Sąd podkreślił, że limitowanie łącznej wielkości pozaodsetkowych kosztów nie wyłącza możliwości oceny poszczególnych składników pod kątem abuzywności. W odniesieniu do apelacji pozwanego, sąd uznał zarzuty za nietrafne, wskazując, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym było dopuszczalne, a nieuwzględnienie wniosku dowodowego uzasadnione. Sąd potwierdził również, że ustalona przez Sąd Rejonowy wysokość zobowiązania pozwanego była prawidłowa, uwzględniając abuzywny charakter opłaty administracyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że nawet w ramach ustawowych limitów kosztów pozaodsetkowych, poszczególne opłaty mogą być uznane za abuzywne, jeśli są rażąco wygórowane i sprzeczne z dobrymi obyczajami. Podkreślenie roli sądu w ocenie klauzul umownych w umowach konsumenckich.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji opłaty administracyjnej w umowie pożyczki, ale jego zasady mogą być stosowane do innych opłat w umowach konsumenckich.
Zagadnienia prawne (3)
Czy opłata administracyjna w umowie pożyczki konsumenckiej, której wysokość nie przekracza ustawowych limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu, może zostać uznana za klauzulę abuzywną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opłata administracyjna może zostać uznana za klauzulę abuzywną, jeśli jest rażąco wygórowana, sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, nawet jeśli suma wszystkich pozaodsetkowych kosztów nie przekracza ustawowego limitu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że limitowanie łącznej wielkości pozaodsetkowych kosztów przez ustawę nie wyłącza możliwości oceny poszczególnych składników pod kątem abuzywności. Opłata administracyjna w tej sprawie była rażąco wygórowana i nie miała związku z rzeczywistymi kosztami ponoszonymi przez pożyczkodawcę, co naruszało równowagę kontraktową i dobre obyczaje.
Czy rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji na posiedzeniu niejawnym, bez wcześniejszego zawiadomienia stron, narusza prawo do obrony pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strony w piśmie procesowym nie wniosły o przeprowadzenie rozprawy, sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy uzna, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, nie naruszając tym samym praw strony.
Uzasadnienie
Przepisy k.p.c. dopuszczają rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeśli strony nie wniosły o przeprowadzenie rozprawy, a sąd uznał jej zbędność. Sąd nie miał obowiązku uprzedzania stron o zamiarze rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Czy nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie stron w postępowaniu apelacyjnym stanowi naruszenie prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd uzna, że dowód z przesłuchania stron nie jest przydatny do wykazania okoliczności, na które został powołany, a strona nie przedstawiła innych obiektywnych dowodów.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji pominął wniosek dowodowy o przesłuchanie stron jako nieprzydatny do wykazania rzeczywistej wysokości zadłużenia, a pozwany nie przedstawił innych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Sąd drugiej instancji pominął tożsamy wniosek jako spóźniony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | powód |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 385 § 1 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy pożyczki dotyczące opłaty administracyjnej uznano za niedozwoloną klauzulę umowną, gdyż były rażąco wygórowane, sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszały interesy konsumenta, mimo że suma kosztów pozaodsetkowych nie przekraczała limitu ustawowego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 505 § 9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 505 § 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 385 § 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 353 § 1 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 58 § § 1 i 3
Kodeks cywilny
u.k.k. art. 36a § ust. 1 oraz ust. 2
Ustawa o kredycie konsumenckim
u.k.k. art. 5 § pkt 6
Ustawa o kredycie konsumenckim
k.p.c. art. 148 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata administracyjna w umowie pożyczki jest klauzulą abuzywną, ponieważ jest rażąco wygórowana, sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, mimo że suma kosztów pozaodsetkowych nie przekracza limitu ustawowego. • Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym przez sąd drugiej instancji było dopuszczalne, gdyż strony nie wniosły o przeprowadzenie rozprawy.
Odrzucone argumenty
Opłata administracyjna nie jest klauzulą abuzywną, o ile jej wysokość nie przekracza ustawowych limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu. • Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym naruszyło prawo do obrony pozwanego. • Nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie stron stanowiło naruszenie prawa procesowego.
Godne uwagi sformułowania
Opłaty muszą pozostawać bowiem w związku z zawartą umową i mogą być oceniane na jej gruncie pod kątem ich ewentualnej abuzywności. • Ustawowe ograniczenie łącznej wielkości tego rodzaju obciążeń konsumenta nie odbiera Sądowi możliwości (ani nie zwalnia go od obowiązku) dokonania oceny, czy postanowienie umowne określające obowiązek zapłaty każdego z tych składników z osobna nie stanowi klauzuli abuzywnej w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. • Przez działanie wbrew dobrym obyczajom – przy kształtowaniu treści stosunku zobowiązaniowego – rozumie się w orzecznictwie wprowadzanie do umowy klauzul, które godzą w równowagę kontraktową stron takiego stosunku; rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza zaś nieusprawiedliwioną dysproporcję – na niekorzyść konsumenta – praw i obowiązków stron, wynikających z umowy.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że nawet w ramach ustawowych limitów kosztów pozaodsetkowych, poszczególne opłaty mogą być uznane za abuzywne, jeśli są rażąco wygórowane i sprzeczne z dobrymi obyczajami. Podkreślenie roli sądu w ocenie klauzul umownych w umowach konsumenckich."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji opłaty administracyjnej w umowie pożyczki, ale jego zasady mogą być stosowane do innych opłat w umowach konsumenckich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadmiernych opłat w umowach pożyczek konsumenckich i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy o ochronie konsumentów, nawet gdy formalne limity nie zostały przekroczone.
“Czy opłata administracyjna w pożyczce może być abuzywna, nawet jeśli mieści się w limicie? Sąd Okręgowy odpowiada!”
Dane finansowe
WPS: 2830,6 PLN
kwota główna: 4025,39 PLN
odsetki ustawowe: 99,67 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.